{"id":32919,"date":"2026-06-22T11:30:18","date_gmt":"2026-06-22T09:30:18","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32919"},"modified":"2026-06-22T11:30:18","modified_gmt":"2026-06-22T09:30:18","slug":"na-nowym-szlaku-z-lagowa-do-ujazdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32919","title":{"rendered":"Na nowym szlaku z \u0141agowa do Ujazdu"},"content":{"rendered":"

Malowniczy odcinek szlaku z widokiem na Pasmo Jeleniowskie<\/p>\n

W ostatnich dniach wrze\u015bnia 2025 roku zako\u0144czono prace terenowe zwi\u0105zane z wytyczeniem szlaku pieszego w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich. Wyznakowany kolorem \u017c\u00f3\u0142tym o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 24 km wiedzie w wi\u0119kszo\u015bci przez zalesiony obszar Pasma Iwaniskiego. <\/strong><\/p>\n

Trasa ma urozmaicony przebieg: prowadzi zar\u00f3wno asfaltowymi odcinkami, drogami szutrowymi i gruntowymi, le\u015bnymi \u015bcie\u017ckami, jak i fragmentami bezdro\u017cy, gdzie \u015bcie\u017cki dopiero zostan\u0105 wydeptane przez turyst\u00f3w. Jest wi\u0119c do\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca dla pierwszych w\u0119drowc\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 przygotowani na niedogodno\u015bci terenowe i uwa\u017cnie \u015bledzi\u0107 oznakowanie.
\nRozpoczyna si\u0119 na rynku w \u0141agowie, gdzie po niedawnej korekcie wyznaczono now\u0105 lokalizacj\u0119 w\u0119z\u0142a szlak\u00f3w: niebieskiego do Ch\u0119cin (im. Edmunda Padechowicza), zielonego do Nowej S\u0142upi (im. Krzysztofa Wilczy\u0144skiego) oraz opisywanego tu \u017c\u00f3\u0142tego. Znak pocz\u0105tkowy, zblokowany z pozosta\u0142ymi, umieszczono po zachodniej stronie placu \u2013 na tabliczce przytwierdzonej do niskiego murku, obok tablicy patrona szlaku zielonego.<\/p>\n

Zabytki i pami\u0105tki przesz\u0142o\u015bci
\n<\/strong>Przed rozpocz\u0119ciem w\u0119dr\u00f3wki warto wej\u015b\u0107 do stoj\u0105cego nieopodal Ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a (XVI wiek), z cennym p\u00f3\u017anorenesansowym o\u0142tarzem g\u0142\u00f3wnym. W pobli\u017cu punktu pocz\u0105tkowego znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142az upami\u0119tniaj\u0105cy lokacj\u0119 osady miejskiej w 1253 roku oraz fontanna nawi\u0105zuj\u0105ca do garncarskich tradycji \u0141agowa.<\/p>\n

\"\"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u0141agowie \u2013 jeden z zabytk\u00f3w przy trasie<\/p><\/div>\n

Tury\u015bci, kt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119cej czasu, mog\u0105 zwiedzi\u0107 tak\u017ce inne obiekty krajoznawcze, m.in. dawny przyszpitalny Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Ducha z XVII wieku, Jaskini\u0119 Zb\u00f3jeck\u0105 oraz pozosta\u0142o\u015bci dw\u00f3ch piec\u00f3w wapienniczych. Pocz\u0105tkowy odcinek nowego szlaku \u017c\u00f3\u0142tego cz\u0119\u015bciowo pokrywa si\u0119 z przebiegiem nieznakowanych tras pieszych opisanych w przewodnikach Tymoteusza Wr\u00f3blewskiego (1977) oraz El\u017cbiety Wo\u0142oszy\u0144skiej-Wi\u015bniewskiej i Marka Wo\u0142oszy\u0144skiego (2022).
\nSzlak prowadzi wzd\u0142u\u017c wschodniej pierzei rynku, po czym skr\u0119ca w lewo. Dalej biegnie ulic\u0105 Iwa\u0144sk\u0105 i wkr\u00f3tce opuszcza zabudowania \u0141agowa.<\/p>\n

W stron\u0119 Nowego Stawu i Zamczyska
\n<\/strong>Na odcinku kolejnych dw\u00f3ch kilometr\u00f3w wiedzie asfaltow\u0105 szos\u0105 wzd\u0142u\u017c malowniczej doliny \u0141agowicy, po czym w s\u0105siedztwie odosobnionego gospodarstwa skr\u0119ca w lewo i brodem pokonuje niezbyt szerok\u0105 w tym miejscu rzek\u0119 (mo\u017cna przej\u015b\u0107 po kamieniach).
\nPo do\u015b\u0107 stromym podej\u015bciu trasa dociera do zabudowa\u0144 po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Nowego Stawu. Nazwa tej wsi nawi\u0105zuje do spi\u0119trzenia wodnego przy wzniesionym w drugiej po\u0142owie XVIII wieku zak\u0142adzie wielkopiecowym \u2013 znajdujemy si\u0119 bowiem na po\u0142udniowo-wschodnim kra\u0144cu Staropolskiego Okr\u0119gu Przemys\u0142owego.
\nW latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku w okolicy prowadzono poszukiwania rudy uranowej. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie rejon \u0141agowa s\u0142ynie z eksploatacji dolomitu i wapienia dewo\u0144skiego, o czym \u015bwiadcz\u0105 zwa\u0142owiska jednej z pobliskich kopal\u0144 odkrywkowych.
\nZa ostatnimi zabudowaniami szlak skr\u0119ca na wsch\u00f3d i prowadzi w dolin\u0119 Wszach\u00f3wki.
\nObok odosobnionej zagrody trasa kieruje si\u0119 w prawo, po czym pokonuje ciek wodny (przepust) i mija opuszczone gospodarstwo. Dalej dociera do \u015bredniowiecznego grodziska, zwanego przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 Zamczyskiem. Obiekt ten funkcjonowa\u0142 w XI\u2013XII wieku i przypuszczalnie by\u0142 siedzib\u0105 kasztelanii \u0142agowskiej. Odkryta w jego s\u0105siedztwie, na terenie Nowego Stawu, osada otwarta uto\u017csamiana jest z przedlokacyjnym \u0141agowem.<\/p>\n

Na grzbiecie Pasma Iwaniskiego
\n<\/strong>Dalej szlak wspina si\u0119 na wynios\u0142o\u015b\u0107 Pasma Iwa- niskiego i prowadzi przez urokliwe li\u015bciaste zapusty (zadrzewienia) z fragmentami \u0142\u0105k, a nast\u0119pnie skrajem p\u00f3l. Roztaczaj\u0105 si\u0119 st\u0105d pi\u0119kne widoki na s\u0105siednie pasma: Jeleniowskie i Or\u0142owi\u0144skie. Wkr\u00f3tce trasa wkracza na teren le\u015bny.
\nPo odcinku utwardzonej drogi prowadzi na wierzcho\u0142ek niewielkiego wzniesienia o nazwie \u0141azy, b\u0119d\u0105cego najwy\u017csz\u0105 kulminacj\u0105 Pasma Iwaniskiego (337 m n.p.m.). Niewykluczone, \u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci zostanie ono w\u0142\u0105czone w sk\u0142ad Korony G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich.<\/p>\n

\"\"

\u0141azy (337 m n.p.m.) \u2013 najwy\u017cszy punkt trasy<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

W\u015br\u00f3d las\u00f3w i miejsc pami\u0119ci
\n<\/strong>Nast\u0119pnie szlak biegnie przez drzewostany jod\u0142owe. W jego pobli\u017cu mo\u017cna dostrzec pozosta\u0142o\u015bci umocnie\u0144 ziemnych po stacjonuj\u0105cych tu wojskach sowieckich z lat 1944\u20131945 (teren przy- frontowy przycz\u00f3\u0142ka baranowsko-sandomierskiego). Po dotarciu do rozleg\u0142ej sk\u0142adnicy drewna trasa mija bezimienn\u0105 mogi\u0142\u0119, prowadz\u0105c dalej drog\u0105 wzd\u0142u\u017c \u015bciany lasu. Na widocznych po lewej stronie polach wsi Wszach\u00f3w w maju 1915 roku \u017co\u0142nierze 6. Batalionu I Brygady Legion\u00f3w Polskich pod dow\u00f3dztwem kpt. Albina Fleszara \u201eSatyra\u201d, walcz\u0105cy w sk\u0142adzie armii austro-w\u0119gierskiej, skutecznie wyparli wojska rosyjskie w kierunku Janczyc.
\nWkr\u00f3tce szlak ponownie zag\u0142\u0119bia si\u0119 w las, w g\u0119sty drzewostan jod\u0142owy. Po przekroczeniu szosy i utwardzonej drogi le\u015bnej dociera do pojedynczych zabudowa\u0144 Stobca \u2013 przysi\u00f3\u0142ka G\u00f3rne Por\u0105bki (z tego miejsca planowane jest wyzna- kowanie trasy \u0142\u0105cznikowej z G\u0142\u00f3wnym Szlakiem \u015awi\u0119tokrzyskim w Pa\u015bmie Jeleniowskim). Nieco ponad kilometr dalej opuszcza nawierzchni\u0119 asfaltow\u0105 i skr\u0119ca w prawo. Po odcinku szutrowej drogi skr\u0119ca w lewo, a nast\u0119pnie prowadzi przez pi\u0119kne drzewostany o zr\u00f3\u017cnicowanej strukturze i sk\u0142adzie gatunkowym z dominuj\u0105cym udzia\u0142em jod\u0142y.<\/p>\n

Do pomnika w Gryzikamieniu
\n<\/strong>Po przekroczeniu niewielkiego strumienia szlak przez kilkaset metr\u00f3w biegnie wzd\u0142u\u017c szosy Skolankowska Wola \u2013 Iwaniska, po czym skr\u0119ca na po\u0142udnie. Dalej prowadzi przez bory jod\u0142owe, a w pobli\u017cu przysi\u00f3\u0142ka M\u0142ynki skr\u0119ca na po\u0142udniowy wsch\u00f3d. Wkr\u00f3tce dociera do miejsca dawnego przystanku kolejki w\u0105skotorowej Bogoria \u2013 Iwaniska w Gryzikamieniu. Znajduje si\u0119 tu pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy zwyci\u0119sk\u0105 potyczk\u0119 oddzia\u0142u partyzanckiego Ludowej Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa (Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich) pod dow\u00f3dztwem Mieczy- s\u0142awa Kazimierskiego \u201eOrkana\u201d z \u017candarmeri\u0105 niemieck\u0105 w 1944 roku. Szlak mija starotorza kolejki i kieruje si\u0119 na p\u00f3\u0142noc, omijaj\u0105c le\u015bnicz\u00f3wk\u0119 Le\u015bnictwa Planta. Po przekroczeniu szosy Iwaniska \u2013 Bogoria dochodzi do utwardzonej drogi le\u015bnej i prowadzi ni\u0105 dalej przez Las Plantowski.<\/p>\n

Kierunek: Zamek Krzy\u017ctop\u00f3r
\n<\/strong>Mija odosobnione zabudowania (dawna gaj\u00f3wka P\u0142aszczyzna), po czym dociera do p\u00f3\u0142nocnego kra\u0144ca Oporowa, gdzie skr\u0119ca w lewo. Za szos\u0105 Haliszka \u2013 Radwan biegnie wzd\u0142u\u017c wschodniego skraju g\u0119stego lasu i wkr\u00f3tce dochodzi do szosy Iwaniska \u2013 Ujazd.
\nWarto tu nieco zboczy\u0107 ze znakowanej trasy, by odda\u0107 ho\u0142d 64 Polakom zamordowanym wio- sn\u0105 1944 roku przez okupanta niemieckiego pod Haliszk\u0105 (miejsce pami\u0119ci przy szosie, oko\u0142o 250 m w stron\u0119 Iwanisk). Id\u0105c chodnikiem, wkr\u00f3tce docieramy do znanego zamku Krzy\u017ctop\u00f3r w Uje\u017adzie (XVII wiek), wpisanego w 2018 roku na list\u0119 pomnik\u00f3w historii. Tu trasa \u0142\u0105czy si\u0119 ze szlakiem czerwonym Go\u0142oszyce \u2013 Bidacz\u00f3w Stary.<\/p>\n

\"\"

Meta szlaku \u2013 Zamek Krzy\u017ctop\u00f3r w Uje\u017adzie<\/p><\/div>\n

Oznakowanie pocz\u0105tku szlaku \u017c\u00f3\u0142tego wraz z drogowskazem umieszczono na \u015bcianie kiosku z kas\u0105 biletow\u0105 do zamku. Opiek\u0119 nad szlakiem obj\u0105\u0142 Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski PTTK w Kielcach.<\/p>\n

Szlak i jego tw\u00f3rcy
\n<\/strong>Prace organizacyjne i znakarskie zosta\u0142y wykonane spo\u0142ecznie przez kilkuosobow\u0105 grup\u0119 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, w tym inicjator\u00f3w przedsi\u0119wzi\u0119cia \u2013 Andrzeja J\u00f3\u017awiaka i Bartosza Kozaka.<\/strong><\/p>\n

Szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowania za wsparcie sk\u0142adamy:<\/p>\n