{"id":32895,"date":"2026-06-22T10:39:06","date_gmt":"2026-06-22T08:39:06","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32895"},"modified":"2026-06-22T10:39:06","modified_gmt":"2026-06-22T08:39:06","slug":"slaska-wies-zatrzymany-swiat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32895","title":{"rendered":"\u015al\u0105ska wie\u015b \u2013 zatrzymany \u015bwiat"},"content":{"rendered":"

Warsztaty kowalstwa podczas corocznego Dnia Rzemios\u0142a i R\u0119kodzie\u0142a<\/p>\n

Muzeum \u201eG\u00f3rno\u015bl\u0105ski Park Etnograficzny w Chorzowie\u201d to jedno z najwa\u017cniejszych miejsc piel\u0119gnuj\u0105cych tradycj\u0119, kultur\u0119 i histori\u0119 regionu. Znajduje si\u0119 na terenie rozleg\u0142ego Parku \u015al\u0105skiego, w samym sercu G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii. <\/strong><\/p>\n

Idea utworzenia skansenu na \u015al\u0105sku narodzi\u0142a si\u0119 ju\u017c w okresie mi\u0119dzywojennym. Jednym z jej or\u0119downik\u00f3w by\u0142 historyk sztuki i konserwator zabytk\u00f3w prof. Tadeusz Dobrowolski (1899\u20131984).
\nW 1936 roku przeniesiono do Parku im. Tadeusza Ko\u015bciuszki w Katowicach pierwszy drewniany Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a z Syryni oraz spichlerz z Go\u0142kowic. Plany rozwoju przerwa\u0142 jednak wybuch II wojny \u015bwiatowej. Dopiero po 1945 roku, w czasach odbudowy kraju, powr\u00f3cono do pomys\u0142u stworzenia muzeum etnograficznego, kt\u00f3re mia\u0142oby chroni\u0107 i prezentowa\u0107 gin\u0105ce zabytki kultury ludowej regionu.
\nW 1952 roku Polskie Towarzystwo Ludoznawcze ponownie wysun\u0119\u0142o projekt budowy skansenu, tym razem w nowo powstaj\u0105cym Wojew\u00f3dzkim Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. Prace przygotowawcze trwa\u0142y kilkana\u015bcie lat, a pierwsze obiekty przeniesiono na teren przysz\u0142ego muzeum w 1964 roku. W 1975 roku otwarto dla zwiedzaj\u0105cych G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Park Etnograficzny, a w kolejnych dekadach ekspozycja stale si\u0119 rozrasta\u0142a, obejmuj\u0105c dzi\u015b 78 obiekt\u00f3w z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci regionu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d starych zagr\u00f3d i drewnianych zabytk\u00f3w
\n<\/strong>Muzeum pe\u0142ni dzi\u015b wielorakie funkcje. Z jednej strony jest stra\u017cnikiem materialnych \u015bwiadectw przesz\u0142o\u015bci, a z drugiej \u2013 miejscem, w kt\u00f3rym dawne tradycje i zwyczaje zyskuj\u0105 nowe \u017cycie. Na terenie o powierzchni oko\u0142o 33 hektar\u00f3w mo\u017cna zobaczy\u0107 zar\u00f3wno ch\u0142opskie zagrody, spichlerze, stodo\u0142y i ku\u017anie, jak i obiekty sakralne, takie jak zabytkowe drewniane ko\u015bcio\u0142y czy kapliczki. Przestrze\u0144 zosta\u0142a zaaran\u017cowana w taki spos\u00f3b, aby odzwierciedla\u0142a autentyczny krajobraz wiejski \u2013 z drogami, ogrodami, zagrodami, \u0142\u0105kami i stawami. Wn\u0119trza budynk\u00f3w wyposa\u017cone s\u0105 w oryginalne meble, naczynia, narz\u0119dzia i przedmioty codziennego u\u017cytku, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zwiedzaj\u0105cym zrozumie\u0107 rytm \u017cycia dawnej wsi, jej prac\u0119, wierzenia i zwyczaje. Jako jedno z nielicznych muze\u00f3w na wolnym powietrzu ma uk\u0142ad parkowy, oferuj\u0105c wygodn\u0105 tras\u0119 zwiedzania alej\u0105 asfaltow\u0105, biegn\u0105c\u0105 wok\u00f3\u0142 ekspozycji.<\/p>\n

\"\"

Zagroda z Dzie\u0107kowic \u2013 przyk\u0142ad tradycyjnej architektury wiejskiej regionu<\/p><\/div>\n

Seminaria, publikacje i warsztaty
\n<\/strong>Misj\u0105 muzeum jest ochrona dziedzictwa materialnego i niematerialnego G\u00f3rnego \u015al\u0105ska oraz Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego, a tak\u017ce popularyzacja wiedzy o tradycji i historii lokalnej. W praktyce oznacza to nie tylko przenoszenie i konserwacj\u0119 zabytk\u00f3w architektury drewnianej, lecz tak\u017ce badania nad dawnym rzemios\u0142em, sztuk\u0105 ludow\u0105, zwyczajami i gwar\u0105. Muzeum prowadzi w\u0142asne prace naukowe, organizuje konferencje i seminaria, a tak\u017ce wydaje publikacje. Wsp\u00f3\u0142pracuje z wieloma instytucjami naukowymi i kulturalnymi w Polsce, w tym z Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi, z kt\u00f3rym realizuje projekt \u201eEtnomozaika\u201d \u2013 program dokumentuj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czesne formy kultury ludowej.<\/p>\n

\"\"

Wn\u0119trze dawnej chaty \u2013 codzienno\u015b\u0107 \u015bl\u0105skiej wsi sprzed lat<\/p><\/div>\n

Muzeum dokumentuje tak\u017ce gin\u0105ce przejawy kultury niematerialnej, takie jak pie\u015bni, ta\u0144ce, zwyczaje obrz\u0119dowe i gwar\u0119, chroni\u0105c nie tylko budynki, lecz tak\u017ce duchowy wymiar dziedzic- twa regionu.
\nSzczeg\u00f3lne miejsce w dzia\u0142alno\u015bci muzeum zajmuje edukacja. G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Park Etnograficzny od lat prowadzi bogaty program lekcji muzealnych i warsztat\u00f3w skierowanych do dzieci, m\u0142odzie\u017cy oraz doros\u0142ych. Uczestnicy mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 w zaj\u0119ciach po\u015bwi\u0119conych dawnym zawodom, obrz\u0119dom, \u015bwi\u0119tom i tradycjom. Ucz\u0105 si\u0119, jak wypieka\u0107 chleb, tka\u0107 p\u0142\u00f3tno, wykonywa\u0107 ozdoby ludowe czy malowa\u0107 na szkle. Zaj\u0119cia odbywaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto w autentycznych wn\u0119trzach, co pozwala w pe\u0142ni poczu\u0107 klimat dawnych czas\u00f3w. Du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 tak\u017ce warsztaty rodzinne i wydarzenia cykliczne, takie jak \u201eEtnoferie\u201d, kt\u00f3re w czasie zimowych wakacji \u0142\u0105cz\u0105 zabaw\u0119 z nauk\u0105 o kulturze regionu.<\/p>\n

Imprezy dla mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w
\n<\/strong>Niemniej wa\u017cna jest rola muzeum w \u017cyciu kulturalnym i turystycznym regionu. Chorzowski skansen jest jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej odwiedzanych atrakcji wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego. Co roku odbywaj\u0105 si\u0119 tu dziesi\u0105tki imprez plenerowych, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 edukacj\u0119 z rozrywk\u0105. Najwi\u0119ksze z nich to Wielkanoc na \u015al\u0105sku<\/em>, Dzie\u0144 rzemios\u0142a i r\u0119kodzie\u0142a<\/em>, Dzie\u0144 Kartofla<\/em>, Dzie\u0144 Miodu<\/em> czy \u015al\u0105sko Wilijo<\/em>. Wydarzenia te przyci\u0105gaj\u0105 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w regionu, turyst\u00f3w i ca\u0142e rodziny. Podczas festyn\u00f3w mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 tradycyjnych potraw, pos\u0142ucha\u0107 muzyki ludowej, obejrze\u0107 wyst\u0119py zespo\u0142\u00f3w folklorystycznych i spotka\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w ludowych, prezentuj\u0105cych swoje rzemios\u0142o. W ten spos\u00f3b muzeum nie tylko przypomina o dawnych obyczajach, ale te\u017c buduje poczucie wsp\u00f3lnoty i to\u017csamo\u015bci kulturowej wsp\u00f3\u0142czesnych mieszka\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska.<\/p>\n

\"\"

Dygaj\u0105ca Kapela \u2013 \u017cywa tradycja muzyki ludowej<\/p><\/div>\n

W regionie kojarzonym g\u0142\u00f3wnie z przemys\u0142em G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Park Etnograficzny w Chorzowie przypomina o jego dawnym, rolniczym i wiejskim obliczu. Jest miejscem wyciszenia, kontaktu z natur\u0105 i tradycj\u0105, a jednocze\u015bnie przestrzeni\u0105 integruj\u0105c\u0105 pokolenia i buduj\u0105c\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczn\u0105.
\nW ostatnich latach muzeum rozwija swoj\u0105 ofert\u0119 \u2013 powi\u0119kszany jest teren ekspozycji, wprowadzane s\u0105 audioprzewodniki oraz realizowane projekty digitalizacyjne. Cho\u0107 wyzwa\u0144 nie brakuje, plac\u00f3wka pozostaje instytucj\u0105 nowoczesn\u0105 w dzia\u0142aniu i wiern\u0105 swojej misji.<\/p>\n

 <\/p>\n

W rytmie czterech p\u00f3r roku \u2013 kalendarium imprez
\n<\/strong>Przyroda od wiek\u00f3w porz\u0105dkowa\u0142a na wsi prac\u0119, obrz\u0119dy, \u015bwi\u0119ta i codzienne zaj\u0119cia. Muzeum \u201eG\u00f3rno\u015bl\u0105ski Park Etnograficzny w Chorzowie\u201d nawi\u0105zuje do tego cyklu, tworz\u0105c kalendarz wydarze\u0144 \u0142\u0105cz\u0105cych edukacj\u0119, zabaw\u0119 i tradycj\u0119. W pierwszym p\u00f3\u0142roczu 2026 roku odby\u0142y si\u0119 tu m.in. prezentacje zwyczaj\u00f3w zapustnych i wielkanocnych, pokazy rzemios\u0142 oraz spotkania przybli\u017caj\u0105ce codzienne \u017cycie dawnej wsi, a 20 czerwca \u2013 wydarzenie \u201eNoc \u015awi\u0119toja\u0144ska\u201d, z obrz\u0119dami sob\u00f3tkowymi i puszczaniem wiank\u00f3w.<\/p>\n

W drugiej po\u0142owie 2026 roku zaplanowano:<\/strong><\/p>\n