{"id":32753,"date":"2026-02-18T14:53:25","date_gmt":"2026-02-18T12:53:25","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32753"},"modified":"2026-02-18T14:53:25","modified_gmt":"2026-02-18T12:53:25","slug":"zamek-dzikowski-i-jego-skarby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32753","title":{"rendered":"Zamek Dzikowski i\u00a0jego\u00a0skarby"},"content":{"rendered":"

Pa\u0142ac Tarnowskich w Dzikowie \u2013 per\u0142a Tarnobrzega w otoczeniu malowniczego parku fot. archiwum UM Tarnobrzeg<\/p>\n

Po\u0142o\u017cony na wi\u015blanej skarpie majestatyczny zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowo-parkowy Tarnowskich jest najcenniejszym zabytkiem Tarnobrzega. Zanim sta\u0142 si\u0119 rodow\u0105 siedzib\u0105 tej znamienitej familii, przez kilka wiek\u00f3w dzieli\u0142 zmienne koleje losu jego w\u0142a\u015bcicieli i kraju.<\/strong><\/p>\n

W \u015bredniowieczu w tym miejscu sta\u0142 dw\u00f3r wie\u017cowy o charakterze obronnym, zwany fortalicjum. Usytuowany by\u0142 prawdopodobnie obok przeprawy przez rzek\u0119. W 1522 roku posiad\u0142o\u015b\u0107 t\u0119 naby\u0142a rodzina Tarnowskich, odt\u0105d by\u0142a siedzib\u0105 ich rozleg\u0142ego maj\u0105tku przez kolejne cztery stulecia. W wyniku rozbudowy i przeprowadzonych prac modernizacyjnych skromny dw\u00f3r obronny zosta\u0142 przekszta\u0142cony w imponuj\u0105c\u0105 rezydencj\u0119 magnack\u0105 z zamkiem sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z g\u0142\u00f3wnego korpusu z dwoma bocznymi skrzyd\u0142ami. Obiekt ten otoczono murami obronnymi oraz fos\u0105. Zamku strzeg\u0142y mury kurty- nowe oraz bastiony.<\/p>\n

Zamek zosta\u0142 niestety zniszczony w czasie wojny polsko-austriackiej w 1809 roku. Na jego gruzach Tarnowscy wybudowali w II po\u0142owie XIX wieku pa\u0142ac w stylu neobarokowym. Przechowywano w nim bogat\u0105 kolekcj\u0119 dzie\u0142 sztuki oraz ksi\u0119gozbi\u00f3r zgromadzony przez w\u0142a\u015bcicieli Tarnobrzega. Ten bezcenny zbi\u00f3r sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie wraz z pa\u0142acem w wyniku po\u017caru, do kt\u00f3rego dosz\u0142o w grudniu 1927 roku. Obecny kszta\u0142t obiekt uzyska\u0142 w 1931 roku, podczas odbudowy po po\u017codze.<\/p>\n

Do 1944 roku w zamku przechowywano s\u0142ynne zbiory dzikowskie Walerii i Jana Feliksa Tarnowskich, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 m.in. najstarsze wydanie Kroniki Galla Anonima<\/em> i r\u0119ko- pis Pana Tadeusza<\/em>. Ozdob\u0105 galerii malarstwa by\u0142y dzie\u0142a mistrz\u00f3w w\u0142oskich, takich jak: Veronese, Lorenzo Lotto, Salvator Rosa, Annibale Carracci, Francesco Albani, Gaspare Landi, a tak\u017ce malarzy szko\u0142y holenderskiej \u2013 Rembrandta i van Dycka.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej zamek znacjonalizowano, zbiory rozproszono, przekazuj\u0105c partiami do kilku muze\u00f3w, a ksi\u0119gozbi\u00f3r trafi\u0142 do Biblioteki Narodowej i Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich we Wroc\u0142awiu. Budynek przeznaczono na siedzib\u0119 technikum rolniczego.<\/p>\n

Zamek Dzikowski po\u0142o\u017cony jest na Karpackim Szlaku Ogrod\u00f3w i Dom\u00f3w Historycznych.<\/p>\n

W jego murach umeblowano kilkana\u015bcie pokoi z wyposa\u017ceniem pochodz\u0105cym z okresu mi\u0119dzy- wojennego. Najcenniejszymi elementami ekspozycji s\u0105 zbiory malarstwa pochodz\u0105ce ze s\u0142ynnej Kolekcji Dzikowskiej Tarnowskich. Mo\u017cna tutaj podziwia\u0107 dzie\u0142a mistrz\u00f3w niderlandzkich czy braci Carraccich. Sztuk\u0119 polsk\u0105 reprezentuj\u0105 mi\u0119dzy innymi obrazy takich artyst\u00f3w jak Jacek Malczewski, Jan Matejko czy Henryk Rodakowski.<\/p>\n

Po pieczo\u0142owitej rewitalizacji zamek odzyska\u0142 dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107. Opiek\u0105 i piel\u0119gnacj\u0105 obj\u0119to tak\u017ce ogr\u00f3d, kt\u00f3remu sukcesywnie przywracane s\u0105 walory przyrodnicze i krajobrazowe.<\/p>\n

Warto wiedzie\u0107<\/strong><\/p>\n