{"id":32437,"date":"2025-06-30T12:51:58","date_gmt":"2025-06-30T10:51:58","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32437"},"modified":"2025-06-30T12:51:58","modified_gmt":"2025-06-30T10:51:58","slug":"beboki-z-katowic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32437","title":{"rendered":"Beboki z Katowic"},"content":{"rendered":"

Od kilku lat krajobraz Katowic wzbogacaj\u0105 nie\u00adwielkie rze\u017aby \u2013 Beboki. Ich pierwowzorem jest posta\u0107 z ludowych wierze\u0144 \u2013 ma\u0142y, figlarny stwo\u00adrek zamieszkuj\u0105cy strychy, piwnice i r\u00f3\u017cnego rodzaju zakamarki. Dawniej Bebokami w \u017car\u00adtobliwy spos\u00f3b straszono niegrzeczne dzieci, m\u00f3wi\u0105c: \u201eprzyjdzie Bebok i...\u201d. <\/strong><\/p>\n

Katowickie Beboki cz\u0119sto por\u00f3wnywane s\u0105 do wroc\u0142awskich krasnali, jednak maj\u0105 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, g\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wersj\u0119 Bebo\u00adk\u00f3w stworzy\u0142 Grzegorz Chudy \u2013 artysta plastyk z katowickiego Nikiszowca. Jak sam wspomina, wymy\u015bli\u0142 je, wychowuj\u0105c c\u00f3rk\u0119, a ta przekona\u0142a go, \u017ce Bebok nie jest straszny, lecz sympatyczny.<\/p>\n

Nie ma dw\u00f3ch takich samych<\/strong>
\nKa\u017cdy Bebok ma niepowtarzalny charakter i w\u0142a\u00adsne atrybuty. Cz\u0119sto jego imi\u0119 wywodzi si\u0119 ze \u015bl\u0105\u00adskiej gwary. Pierwsze figurki powsta\u0142y w 2017 roku w ramach \u201eSzlaku \u015al\u014dnskij Godki\u201d, jednak szybko zosta\u0142y zdewastowane lub skradzione. Trzeba by\u0142o czasu, by mieszka\u0144cy doro\u015bli do Bebok\u00f3w. Po kilku latach powr\u00f3ci\u0142y z now\u0105 si\u0142\u0105 \u2013 dzi\u015b jest ich ju\u017c 86, a wci\u0105\u017c przybywaj\u0105 kolejne.
\nFundatorami Bebok\u00f3w s\u0105 r\u00f3\u017cne instytucje, szko\u0142y, stowarzyszenia oraz firmy prywatne.
\nKa\u017cdy z nich nawi\u0105zuje do \u015bl\u0105skiej historii oraz do zawod\u00f3w wykonywanych w przemys\u0142owych Katowicach. Pierwszy by\u0142 Bebok Wincynt, sym\u00adbolizuj\u0105cy g\u00f3rnika, ustawiony na katowickim Nikiszowcu.<\/p>\n

Jednym z najnowszych Bebok\u00f3w jest Bebok Baildonowiec \u2013 Hutnik-Walcownik, ufundowany przez Oddzia\u0142 Zak\u0142adowy PTTK \u201eBaildon\u201d. Jego uroczyste ods\u0142oni\u0119cie odby\u0142o si\u0119 31 stycznia 2025 roku. W wydarzeniu uczestniczy\u0142o oko\u0142o 250 os\u00f3b, w tym Wojewoda \u015al\u0105ski Marek W\u00f3jcik. Rozdano 200 pami\u0105tkowych magnes\u00f3w z wizerunkiem Baildonowca, ufundowanych przez PTTK \u201eBail\u00addon\u201d. Podczas uroczysto\u015bci premierowo przybito oko\u0142o 100 piecz\u0105tek z jego podobizn\u0105. Ods\u0142oni\u0119cia dokonali Wojewoda \u015al\u0105ski Marek W\u00f3jcik oraz pre\u00adzes PTTK \u201eBaildon\u201d Wojciech Malinowski.<\/p>\n

Nowy mieszkaniec ulicy \u017belaznej
\n<\/strong>Figurka Baildonowca \u2013 Hutnika-Walcownika nawi\u0105zuje do ci\u0119\u017ckiej pracy na walcowni bruzdo\u00adwej Huty Baildon. Stan\u0105\u0142 przy ul. \u017belaznej \u2013 tam, gdzie bi\u0142o serce Huty i mie\u015bci\u0142y si\u0119 najwa\u017cniejsze wydzia\u0142y: stalownia, walcownia bruzdowa oraz budynek dyrekcji BHH.
\nW bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie, na walcowni bruzdowej, pracowa\u0142a s\u0142ynna maszyna parowa Huty Baildon. Zosta\u0142a ona przekazana przez firm\u0119 BGH Polska do Muzeum \u015al\u0105skiego \u2013 obecnie czeka na wyeksponowanie.
\nBaildonowcami nazywali si\u0119 (i nadal nazywaj\u0105) pracownicy Huty Baildon i powi\u0105zanych sp\u00f3\u0142ek oraz ich rodziny. W najlepszych latach huta dawa\u0142a prac\u0119 ponad 11 tysi\u0105com os\u00f3b. Praktycznie ka\u017cdy mieszkaniec Katowic znajdzie w swojej rodzinie Baildonowca.<\/p>\n

Tam, gdzie zacz\u0119\u0142a si\u0119 historia
\n<\/strong>Miejsce ustawienia figurki Baildonowca ma wyj\u0105t\u00adkowe znaczenie. To w\u0142a\u015bnie tutaj John Baildon, angielski in\u017cynier ze Szkocji, zrealizowa\u0142 najwa\u017c\u00adniejszy projekt swojego \u017cycia \u2013 uruchomi\u0142 Hut\u0119 Baildon w 1823 roku. Uznawana w\u00f3wczas za naj\u00adnowocze\u015bniejsz\u0105 na \u015bwiecie, specjalizowa\u0142a si\u0119 w produkcji wysokiej jako\u015bci wyrob\u00f3w. Przyjazd Johna Baildona na G\u00f3rny \u015al\u0105sk zapocz\u0105tkowa\u0142 roz\u00adw\u00f3j przemys\u0142u, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do powstania Katowic w 1865 roku.<\/p>\n

Bebok Baildonowiec stan\u0105\u0142 w miejscu, gdzie wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o \u2013 przy dawnej Hucie Baildon, w rejonie przer\u00f3bki plastycznej \u017celaza i stali.<\/p>\n

Filmik z uroczystego ods\u0142oni\u0119cia Beboka Baildonowca:
\nwww.youtube.com\/watch?v=jFB8b9SR8q0\u00a0<\/a><\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia <\/em>Wojciech Malinowski
\n<\/strong>Prezes Oddzia\u0142u Zak\u0142adowego PTTK \u201eBaildon\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Ludolfina znajduje si\u0119 przy wej\u015bciu do katowickiego VIII LO im. Marii Sk\u0142odowskiej-Curie przy ul. 3 Maja 42<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tauzenik trzyma w r\u0119kach du\u017c\u0105 kukurydz\u0119, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do blok\u00f3w na Osiedlu Tysi\u0105clecia w Katowicach przy ul. Zawiszy Czarnego 8<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Hasik \u2013 Bebok jako pracownik MPGK ze \u015bmieciark\u0105, ul. Bankowa 10<\/p><\/div>\n

Szlakiem Bebok\u00f3w<\/strong>
\nW Katowicach powsta\u0142 oficjalny \u201eSzlak Katowickich Bebok\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych atrakcji miasta. Ka\u017cdy Bebok ma swoj\u0105 piecz\u0105tk\u0119, a ich zbieraniem zajmuj\u0105 si\u0119 \u201e\u0142owcy Bebok\u00f3w\u201d. Za zebranie odpowiedniej liczby stempli mo\u017cna otrzyma\u0107 odznak\u0119 \u201e\u0141owca Bebok\u00f3w\u201d. Wraz z pojawianiem si\u0119 nowych figurek ro\u015bnie liczba piecz\u0105tek potrzebnych do zdobycia wyr\u00f3\u017cnienia.
\nDla poszukiwaczy przygotowano odznak\u0119 \u201e\u0141owca Bebok\u00f3w\u201d, przyznawan\u0105 za zebranie ponad po\u0142owy dost\u0119pnych stempli z imionami figurek. Piecz\u0105tki nale\u017cy zbiera\u0107 w specjalnej niebieskiej ksi\u0105\u017ceczce, dost\u0119pnej w Centrum Informacji Turystycznej w Katowicach. Stemple mo\u017cna tak\u017ce zbiera\u0107 na zwyk\u0142ej kartce. Lista lokalizacji Bebok\u00f3w znajduje si\u0119 na stronie http:\/\/www.msw-pttk.org.pl\/odznaki\/reg_odznak\/reg_olb.html oraz na Facebooku: Beboki z Katowic. Aby odebra\u0107 odznak\u0119, nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do \u201eAtelier z akwarelami\u201d na Nikiszowcu. Miejsce to prowadzi Grzegorz Chudy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Baildonowiec \u2013 bebok jako hutnik-walcownik przy walcarce z napisem \u201ePTTK Baildon\u201d, ulica \u017belazna 1<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od kilku lat krajobraz Katowic wzbogacaj\u0105 nie\u00adwielkie rze\u017aby \u2013 Beboki. Ich pierwowzorem jest posta\u0107 z ludowych wierze\u0144 \u2013 ma\u0142y, figlarny stwo\u00adrek zamieszkuj\u0105cy strychy, piwnice i r\u00f3\u017cnego rodzaju zakamarki. Dawniej Bebokami w \u017car\u00adtobliwy spos\u00f3b straszono niegrzeczne dzieci, m\u00f3wi\u0105c: \u201eprzyjdzie Bebok i...\u201d. Katowickie Beboki cz\u0119sto por\u00f3wnywane s\u0105 do wroc\u0142awskich krasnali, jednak maj\u0105 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, g\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wersj\u0119 Bebo\u00adk\u00f3w stworzy\u0142 Grzegorz Chudy Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":32443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,41],"tags":[],"class_list":["post-32437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-piesza","category-turystyka-pttk","cat-68-id","cat-41-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32437"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32453,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32437\/revisions\/32453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}