{"id":32309,"date":"2025-06-24T13:13:59","date_gmt":"2025-06-24T11:13:59","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32309"},"modified":"2025-06-24T13:13:59","modified_gmt":"2025-06-24T11:13:59","slug":"skarby-regionu-zebrane-w-brzozowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32309","title":{"rendered":"Skarby regionu zebrane w Brzozowie"},"content":{"rendered":"

Najkr\u00f3tsza trasa z Rzeszowa w Bieszczady wiedzie przez powiat brzozowski. Obszar ten, po\u0142o\u017cony na pog\u00f3rzach \u2013 Dynowskim i Przemyskim, prze\u00adci\u0119tych wst\u0119g\u0105 Sanu \u2013 ma wiele do zaoferowania turystom i krajoznawcom. <\/strong><\/p>\n

O atrakcyjno\u015bci regionu stanowi\u0105 drewniane \u015bwi\u0105\u00adtynie \u2013 ko\u015bcio\u0142y gotyckie, w tym dwa (w Haczowie i Bliznem), wpisane w 2003 roku na list\u0119 \u015awiato\u00adwego Dziedzictwa UNESCO, oraz jedna z najstar\u00adszych cerkwi w Polsce (w Uluczu). W\u015br\u00f3d pozosta\u00ad\u0142ych walor\u00f3w warto wymieni\u0107 s\u0142ynne sanktuarium Matki Bo\u017cej w Starej Wsi wraz z ogrodem biblij\u00adnym, dawne rezydencje, intryguj\u0105c\u0105 histori\u0119 regionu i niezwyk\u0142e osoby, a tak\u017ce malownicze krajobrazy i dzik\u0105 przyrod\u0119. Jednym s\u0142owem, ta \u201ebrama w Bieszczady\u201d to ziemia ci\u0105gle jeszcze nie\u00adodkryta i pe\u0142na tajemnic. Liczne ciekawostki przy\u00adbli\u017ca Muzeum Regionalne w Brzozowie.<\/p>\n

\u015alady biskupiej rezydencji <\/strong>
\nStolic\u0105 powiatu jest Brzoz\u00f3w, po\u0142o\u017cony nad Stobni\u00adc\u0105. Jego powstanie w 1359 roku zawdzi\u0119czamy Kazi\u00admierzowi Wielkiemu, kt\u00f3ry zainicjowa\u0142 nap\u0142yw osad\u00adnictwa niemieckiego na inkorporowanej Rusi Czerwonej. Niewielkie miasto przez cztery wieki, do I rozbioru Polski, by\u0142o stolic\u0105 klucza nale\u017c\u0105cego do rzymskokatolickich biskup\u00f3w przemyskich, kt\u00f3rzy posiadali tutaj \u2013 obecnie niezachowan\u0105 \u2013 rezydencj\u0119. Najcenniejszym pomnikiem, kt\u00f3ry po sobie pozosta\u00adwili biskupi, jest monumentalna barokowa Bazylika Mniejsza pw. Przemienienia Pa\u0144skiego (1676\u20131686).
\nMiasto s\u0142ynie tak\u017ce z obiektu, kt\u00f3ry nigdy nie pe\u0142\u00adni\u0142 funkcji, z kt\u00f3r\u0105 jest kojarzony. Mowa o \u201edworcu kolejowym\u201d, do kt\u00f3rego nie prowadzi \u017cadna linia kolejowa. Oczywi\u015bcie to typowa legenda miejska.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Bazylika Mniejsza w Brzozowie fot. Marcin Micha\u0144czyk<\/p><\/div>\n

Stuletnie zegary ratusza <\/strong>
\nNa rynku brzozowskim, u schy\u0142ku XIX wieku, wed\u0142ug projektu W\u0142adys\u0142awa \u0141uczyckiego, wzniesiono podpiwniczony, dwukondygnacyjny, murowany ratusz z dostawion\u0105 po stronie ele\u00adwacji po\u0142udniowej wie\u017c\u0105 na planie kwadratu. Budynek charakteryzuje si\u0119 harmonijnie skom\u00adponowanym, historyzuj\u0105cym wystrojem archi\u00adtektonicznym.
\nW kolejnych dekadach ratusz ulega\u0142 kilkakrot\u00adnym przebudowom, kt\u00f3re zmienia\u0142y jego pier\u00adwotny wygl\u0105d. Przeobra\u017cenia szczeg\u00f3lnie doty\u00adczy\u0142y wej\u015bcia oraz wie\u017cy. Trzecia jej kondygnacja mie\u015bci trzy tarcze zegarowe. Ich mechanizm, wykonany w s\u0142ynnej fabryce zegar\u00f3w wie\u017cowych Micha\u0142a Mi\u0119sowicza w Kro\u015bnie, zosta\u0142 zamonto\u00adwany sto lat temu \u2013 w 1925 roku.
\nRatusz pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 siedziby r\u00f3\u017cnych instytu\u00adcji, nie tylko w\u0142adz miasta. Obecnie znajduje si\u0119 tu Muzeum Regionalne, powsta\u0142e w 1980 roku dzi\u0119ki staraniom dzia\u0142aczy miejscowego oddzia\u0142u PTTK. Od 1987 roku patronem plac\u00f3wki jest Adam Fast\u00adnacht \u2013 badacz historii Sanoka i Ziemi Sanockiej, kustosz Ossolineum.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Rynek w Brzozowie z ratuszem \u2013 siedzib\u0105 Muzeum Regionalnego fot. Stanis\u0142aw Cyparski<\/p><\/div>\n

Cztery sale wystawy sta\u0142ej <\/strong>
\nRok po powstaniu muzeum udost\u0119pniono zwiedza\u00adj\u0105cym pierwsz\u0105 sta\u0142\u0105 wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 historii i kulturze ludowej regionu brzozowskiego. Jej trzon bazowa\u0142 na eksponatach gromadzonych od po\u0142owy lat 60. XX wieku przez spo\u0142ecznik\u00f3w. Obecnie zbiory muzealne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z regional\u00adnych pami\u0105tek historycznych, etnograficznych, artystycznych, archiwalnych i fotograficznych, prezentowanych w czterech salach wystawy sta\u0142ej. Do najstarszych nale\u017c\u0105 krzemienne i kamienne toporki oraz siekierki z okresu neolitu.
\nNa wyposa\u017cenie salonu mieszcza\u0144sko-inteligenc\u00adkiego z okresu mi\u0119dzywojennego sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 m.in. meble: kredens wiede\u0144ski, toaletka i stolik do gry w karty. Ekspozycja sztuki obejmuje rze\u017ab\u0119 i malar\u00adstwo wykonane przez znanych i cenionych artyst\u00f3w zwi\u0105zanych z regionem. W ostatnim czasie wzbo\u00adgaci\u0142y j\u0105 tak\u017ce prace powsta\u0142e podczas warsztat\u00f3w pisania ikon. Izba ch\u0142opska prezentuje wyposa\u017cenie cha\u0142upy z I po\u0142owy XX wieku, w tym sprz\u0119ty, narz\u0119\u00addzia, meble, zabawki oraz stroje ludowe.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Kredens wiede\u0144ski w salonie mieszcza\u0144sko-inteligenckim fot. Marcin Micha\u0144czyk<\/p><\/div>\n

Pami\u0105tki po dawnych mieszka\u0144cach <\/strong>
\nNajbardziej r\u00f3\u017cnorodna tematycznie jest sala po\u015bwi\u0119cona dziejom regionu. W\u015br\u00f3d cenniejszych i wyj\u0105tkowych eksponat\u00f3w warto wymieni\u0107 drewniane fajki z prze\u0142omu XIX i XX wieku. W muzeum zaprezentowany jest tak\u017ce unikatowy warsztat grzebieniarski Jana Fala \u2013 ostatniego brzozowskiego grzebieniarza. Miejscowy fach wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 tym, \u017ce grzebienie wykonywano z ko\u015bci rogowych.
\nInne warto\u015bciowe i nietuzinkowe eksponaty to odnalezione w ziemi artefakty zwi\u0105zane z nieist\u00adniej\u0105cym zak\u0142adem zdrojowym \u2013 Brzozowem\u00ad-Zdrojem. Podczas II wojny \u015bwiatowej w jego zabudowaniach sw\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142o przeniesione z Przemy\u015bla seminarium duchowne. Zagadnienia, z kt\u00f3rymi mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 na wystawie, doty\u00adcz\u0105 ponadto m.in. biskup\u00f3w przemyskich, prze\u00admys\u0142u naftowego, znakomitego rze\u017abiarza \u2013 prof. Mariana Koniecznego, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w pobli\u00adskim Jasionowie, ekscentrycznego wynalazcy i odkrywcy \u2013 Adama Ostaszewskiego herbu Ostoja, zwanego \u201eLeonardem ze Wzdowa\u201d, oraz Stanis\u0142awa Wy\u017cykowskiego \u2013 odtworzyciela liry korbowej. Swe miejsce na wystawie znalaz\u0142a tak\u017ce spo\u0142ecz\u00adno\u015b\u0107 \u017cydowska, kt\u00f3ra przed wybuchem wojny sta\u00adnowi\u0142a oko\u0142o 25 proc. mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Urz\u0105dzenia do wytwarzanie grzebieni rogowych fot. Marcin Micha\u0144czyk<\/p><\/div>\n

Od publikacji po rajdy <\/strong>
\nMuzeum od pocz\u0105tku istnienia wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pr\u0119\u017cn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wydawnicz\u0105, publikuj\u0105c monografie miejscowo\u015bci, wspomnienia, mapy i przewodniki turystyczne. Na \u0142amach tworzo\u00adnego w plac\u00f3wce pisma \u201eWiadomo\u015bci Brzozow\u00adskie\u201d ukazuj\u0105 si\u0119 artyku\u0142y o tematyce kulturalnej, historycznej i krajoznawczej. Obok popularyzacji kultury regionu wa\u017cnym aspektem dzia\u0142alno\u015bci muzeum jest tak\u017ce upowszechnianie turystyki i krajoznawstwa poprzez organizacj\u0119 rajd\u00f3w dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>

Na trasie Rajdu Odkrywc\u00f3w fot. Marzena K\u0119dra<\/p><\/div>\n

Tekst <\/em>Mateusz Podkul
\n<\/strong>Przewodnik beskidzki, pracownik Muzeum Regionalnego im. Adama Fastnachta w Brzozowie, prezes Zarz\u0105du Ko\u0142a Przewodnik\u00f3w Turystycznych przy Oddziale PTTK Krosno.<\/p>\n

Zdj\u0119cie g\u0142\u00f3wne <\/em>Widok na rynek i ratusz w Brzozowie fot. Stanis\u0142aw Cyparski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najkr\u00f3tsza trasa z Rzeszowa w Bieszczady wiedzie przez powiat brzozowski. Obszar ten, po\u0142o\u017cony na pog\u00f3rzach \u2013 Dynowskim i Przemyskim, prze\u00adci\u0119tych wst\u0119g\u0105 Sanu \u2013 ma wiele do zaoferowania turystom i krajoznawcom. O atrakcyjno\u015bci regionu stanowi\u0105 drewniane \u015bwi\u0105\u00adtynie \u2013 ko\u015bcio\u0142y gotyckie, w tym dwa (w Haczowie i Bliznem), wpisane w 2003 roku na list\u0119 \u015awiato\u00adwego Dziedzictwa UNESCO, oraz jedna z najstar\u00adszych cerkwi Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":32313,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95],"tags":[],"class_list":["post-32309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musisz-zobaczyc","cat-95-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32309"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32325,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32309\/revisions\/32325"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}