{"id":32121,"date":"2025-03-21T12:47:21","date_gmt":"2025-03-21T10:47:21","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32121"},"modified":"2025-03-21T12:47:21","modified_gmt":"2025-03-21T10:47:21","slug":"xawery-wolski-wreszcie-w-domu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32121","title":{"rendered":"Xawery Wolski: Wreszcie w domu!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xawery Wolski twierdzi, \u017ce to ja uczyni\u0142am go znanym w ojczy\u017anie, zapraszaj\u0105c na organizowan\u0105 wsp\u00f3lnie z Wiesi\u0105 Wierzchowsk\u0105 wystaw\u0119 Jeste\u015bmy w warszawskiej Zach\u0119cie w 1991 roku, promuj\u0105c\u0105 polskich artyst\u00f3w pracuj\u0105cych za granic\u0105. Teraz ma indywidualne, wielkie wystawy, jak t\u0119 na Zamku Lubelskim czy w \u0142\u00f3dzkim Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w ubieg\u0142ym roku. Czekam na du\u017c\u0105 wystaw\u0119 w Warszawie.<\/strong><\/p>\n<p>Po 30 latach tw\u00f3rczego b\u0142\u0105kania si\u0119 po \u015bwiecie powr\u00f3ci\u0142 do Polski. Pozna\u0142am Xawerego we Francji \u2013 w Pary\u017cu, a potem w Prowansji, gdzie zrobi\u0142am o nim film. To znakomity rze\u017abiarz. Na pocz\u0105tku, gdy studiowa\u0142 w Krakowie, ci\u0105gn\u0119\u0142o go raczej ku rysunkowi i grafice. W Warszawie, na Akademii Sztuk Pi\u0119knych, by\u0142o podobnie. Dopiero w Pary\u017cu, gdzie uczy\u0142 si\u0119 pod kierunkiem znakomitego C\u00e9sara (1921\u20131998), polubi\u0142 rze\u017ab\u0119 na zawsze. Tworzy\u0142 tak\u017ce w Tajlandii, przy okazji poznaj\u0105c ten interesuj\u0105cy kraj i jego okolice. W Birmie sp\u0119dzi\u0142 kilka tygodni w buddyjskim klasztorze.<\/p>\n<div id=\"attachment_32133\" style=\"width: 473px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32133\" class=\" wp-image-32133\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"463\" height=\"347\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-300x225.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-768x576.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/mandale1-200x150.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 463px) 100vw, 463px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-32133\" class=\"wp-caption-text\">Mandale \u2013 cykl r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci okr\u0119g\u00f3w.<br \/>Pierwsz\u0105 mandal\u0119 artysta wykona\u0142 w Azji z ziaren r\u00f3\u017ca\u0144c\u00f3w<\/p><\/div>\n<p>Spotkali\u015bmy si\u0119 znowu w Peru, gdzie r\u00f3wnie\u017c zrobi\u0142am o nim film. W kraju Ink\u00f3w zostawi\u0142 nad morzem niezwyk\u0142y pomnik \u2013 rze\u017ab\u0119 P\u0142uca. Nast\u0119pne nasze spotkanie mia\u0142o miejsce w Nowym Jorku \u2013 by\u0142 ju\u017c wtedy uznanym artyst\u0105, wystawia\u0142, tworzy\u0142, sprzedawa\u0142. Jego ulubionym krajem, niemal drug\u0105 ojczyzn\u0105, sta\u0142 si\u0119 jednak Meksyk, bliski r\u00f3wnie\u017c i mnie. Mieszka\u0142 tam wiele lat, by\u0142 i jest wielce ceniony, mia\u0142 wystawy w najlepszych galeriach.<br \/>\nDo Polski przyje\u017cd\u017ca\u0142 rzadko, by odwiedzi\u0107 rodzic\u00f3w. Ojciec, profesor Tadeusz Wolski, s\u0142ynny genetyk i tw\u00f3rca m.in. pszen\u017cyta, mieszka\u0142 i pracowa\u0142 w Da\u0144kowie w dworku znacjonalizowanym po wojnie, ale z czasem uda\u0142o mu si\u0119 go odkupi\u0107. Tam w\u0142a\u015bnie si\u0119 urodzi\u0142 i tam te\u017c zmar\u0142. Da\u0144k\u00f3w pozostawi\u0142 Xaweremu, natomiast jego brat Miko\u0142aj odziedziczy\u0142 po \u015bmierci matki, Anny Branickiej Wolskiej, posiad\u0142o\u015b\u0107 w Warszawie.<br \/>\nWiele razy by\u0142am u Xawerego w Da\u0144kowie \u2013 to niedaleko od Warszawy. Jest tam pi\u0119knie! Artysta sprowadzi\u0142 swoje prace z Meksyku i urz\u0105dzi\u0142 sta\u0142\u0105 ekspozycj\u0119. Wystawa mie\u015bci si\u0119 w dworku, dawnych zabudowaniach gospodarskich, w parku, a nawet... na stawie, po kt\u00f3rym p\u0142ywaj\u0105 jego prace.<br \/>\nPodstawowym elementem tw\u00f3rczo\u015bci Xawerego jest ko\u0142o, kt\u00f3re \u0142\u0105czy, nie zaczyna si\u0119 i nie ko\u0144czy. Ko\u0142a, k\u00f3\u0142ka, k\u00f3\u0142eczka to ogniwa, z kt\u00f3rych powstaj\u0105 \u0142a\u0144cuchy. Maj\u0105 wymiar symboliczny \u2013 pokazuj\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 \u015bwiata i ludzi, m.in. genetyczn\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a has\u0142em wystawy na zamku w Lublinie. Genetyka Xawerego to tak\u017ce kontynuowanie my\u015bli ojca, dlatego wa\u017cnym elementem jego dzie\u0142 s\u0105 ziarna, z kt\u00f3rych jakby utkane s\u0105 suknie \u2013 szale instalacyjne.<\/p>\n<div id=\"attachment_32127\" style=\"width: 483px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32127\" class=\" wp-image-32127\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"473\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-300x225.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-768x576.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pneuma-200x150.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 473px) 100vw, 473px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-32127\" class=\"wp-caption-text\">Pneuma \u2013 delikatne formy w grupie stanowi\u0105 si\u0142\u0119<\/p><\/div>\n<p>Podziwiam jego sztuk\u0119, tak\u017ce rysunek, kt\u00f3ry od najm\u0142odszych lat mu towarzyszy. Zrazu tworzy\u0142 w marmurze, pracuj\u0105c w Carrarze \u2013 w\u0142oskiej stolicy tego kamienia. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c br\u0105zem, teraz tworzy w terakocie, kt\u00f3r\u0105 sam wypala, a tak\u017ce w glinie, kt\u00f3ra wygl\u0105da niezwykle szlachetnie \u2013 jak marmur lub br\u0105z. Powstaj\u0105 z niej \u0142a\u0144cuchy, figury, r\u00f3\u017cne instalacje. Przywi\u00f3z\u0142 je do Da\u0144kowa z Meksyku.<br \/>\nNie brak te\u017c w jego tw\u00f3rczo\u015bci figur pe\u0142nych, kt\u00f3rych tematem jest cz\u0142owiek. Bardzo mnie poruszy\u0142a wystawiona w Lublinie rze\u017aba m\u0119\u017cczyzny eksponowana w \u015bredniowiecznej kaplicy \u015bw. Tr\u00f3jcy \u2013 nogami do g\u00f3ry. G\u0142owy nie mia\u0142. Dzie\u0142o wstrz\u0105saj\u0105ce.<br \/>\nWystawa w Lublinie trwa\u0142a kilka miesi\u0119cy, ale Xawery zawsze marzy\u0142 o ekspozycji sta\u0142ej. I stworzy\u0142 j\u0105 w Da\u0144kowie. Naprawd\u0119 warto tu przyjecha\u0107.<\/p>\n<p><em>Wi\u0119cej przeczytasz w \u201eTury\u015bcie\u201d 1(17)\/2025<\/em><\/p>\n<div id=\"attachment_32131\" style=\"width: 485px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32131\" class=\" wp-image-32131\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"475\" height=\"356\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-300x225.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-768x576.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/C-park-rzezby-200x150.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-32131\" class=\"wp-caption-text\">El\u017cbieta Dzikowska w parku rze\u017ab w Da\u0144kowie<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_32129\" style=\"width: 486px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32129\" class=\" wp-image-32129\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"476\" height=\"317\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-300x200.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-768x511.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/1.-dom-w-rodzinnym-Dankowie-2048x1363.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 476px) 100vw, 476px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-32129\" class=\"wp-caption-text\">Dom w rodzinnym Da\u0144kowie \u2013 tutaj mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 ze sztuk\u0105<\/p><\/div>\n<p><strong>Xawery Wolski<\/strong> (ur. 1960) \u2013 polski artysta zajmuj\u0105cy si\u0119 rze\u017ab\u0105. Studiowa\u0142 w Akademii Sztuk Pi\u0119knych Warszawie, \u00c9cole nationale sup\u00e9rieure des beaux-arts w Pary\u017cu i Studio School of Drawing, Painting and Sculpture w Nowym Jorku.<br \/>\nWykonuje rze\u017aby z naturalnych materia\u0142\u00f3w, takich jak ziemia, terakota, br\u0105z i kamie\u0144. Jego pierwsze samodzielne dzie\u0142o powsta\u0142o w 1983 roku w Carrarze we W\u0142oszech. Szczeg\u00f3lne zainteresowanie terakot\u0105 zaprowadzi\u0142o Xawerego Wolskiego w 1994 roku do Peru, a rok p\u00f3\u017aniej do Meksyku, gdzie otrzyma\u0142 stypendium francuskiego Ministerstwa Kultury, aby kontynuowa\u0107 badania nad staro\u017cytnymi materia\u0142ami i formami wyrazu w celu tworzenia sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W Mexico City za\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 pracowni\u0119.<br \/>\nW 2021 roku powr\u00f3ci\u0142 do Polski i rozwija tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w rodzinnym Da\u0144kowie, ma\u0142ej wiosce w sercu Mazowsza. Odrestaurowa\u0142 tu stary dom rodzinny, laboratorium, spichlerz i kilka magazyn\u00f3w, zamieniaj\u0105c je w galerie sztuki. W parku umie\u015bci\u0142 niekt\u00f3re ze swoich monumentalnych rze\u017ab, kt\u00f3re wykona\u0142 w ci\u0105gu czterech dekad.<br \/>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/xawerywolski.com\/<\/p>\n<div id=\"attachment_32125\" style=\"width: 441px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32125\" class=\" wp-image-32125\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"431\" height=\"287\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud-300x200.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud-768x513.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Xawery_Wolski-fot.XaweryWolskiStud.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 431px) 100vw, 431px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-32125\" class=\"wp-caption-text\">Xawery Wolski<br \/>fot. XaweryWolskiStudio\/CC BY-SA 4.0\/Wikimedia Commons<\/p><\/div>\n<p><em>Tekst<\/em> <strong>El\u017cbieta Dzikowska<\/strong><br \/>\nSinolog, historyk sztuki, dziennikarka, podr\u00f3\u017cniczka, autorka relacji z podr\u00f3\u017cy po Polsce i \u015bwiecie.<br \/>\n<em>Zdj\u0119cia<\/em> <strong>Mariusz Odziemczyk<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Xawery Wolski twierdzi, \u017ce to ja uczyni\u0142am go znanym w ojczy\u017anie, zapraszaj\u0105c na organizowan\u0105 wsp\u00f3lnie z Wiesi\u0105 Wierzchowsk\u0105 wystaw\u0119 Jeste\u015bmy w warszawskiej Zach\u0119cie w 1991 roku, promuj\u0105c\u0105 polskich artyst\u00f3w pracuj\u0105cych za granic\u0105. Teraz ma indywidualne, wielkie wystawy, jak t\u0119 na Zamku Lubelskim czy w \u0142\u00f3dzkim Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w ubieg\u0142ym roku. Czekam na du\u017c\u0105 wystaw\u0119 w Warszawie. Po 30 latach tw\u00f3rczego&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32121\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":32123,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,82],"tags":[],"class_list":["post-32121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-krajoznawstwo","category-ludzie-z-pasja","cat-14-id","cat-82-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32135,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32121\/revisions\/32135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}