{"id":32105,"date":"2025-03-21T12:32:24","date_gmt":"2025-03-21T10:32:24","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32105"},"modified":"2025-03-21T12:32:24","modified_gmt":"2025-03-21T10:32:24","slug":"w-dolinie-opatowki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=32105","title":{"rendered":"W dolinie Opat\u00f3wki"},"content":{"rendered":"

Malowniczy krajobraz doliny Opat\u00f3wki zachwyca rze\u017ab\u0105 terenu i bogactwem barw krajobrazu, a tak\u017ce materialnymi \u015bwiadectwami przesz\u0142o\u015bci. Mogli si\u0119 o tym przekona\u0107 uczestnicy XXXII Rajdu \u015aladami Patrona Oddzia\u0142u, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 ostrowiecki Oddzia\u0142 PTTK 19 pa\u017adziernika 2024 roku w pi\u0119kny, s\u0142oneczny dzie\u0144.<\/strong><\/p>\n

Nasza piesza w\u0119dr\u00f3wka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Karwowie, wsi po\u0142o\u017conej nieopodal Opatowa, w miejscu, gdzie stoi figura Wincentego Kad\u0142ubka. Trasa pocz\u0105tkowo prowadzi\u0142a w\u0105sk\u0105 dr\u00f3\u017ck\u0105 na koniec wsi, gdzie znajduje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o b\u0142ogos\u0142awionego Wincentego. Wyp\u0142ywaj\u0105ca ze \u017ar\u00f3d\u0142a woda ma pono\u0107 cudowne w\u0142a\u015bciwo\u015bci. W pobli\u017cu stoi kapliczka. Wed\u0142ug miejscowej tradycji to w\u0142a\u015bnie tutaj znajdowa\u0142 si\u0119 dw\u00f3r, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Wincenty Kad\u0142ubek z rodu R\u00f3\u017cyc\u00f3w. Rok i miejsce urodzenia przysz\u0142ego dziejopisarza nie s\u0105 znane \u2013 przyjmuje si\u0119, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy 1150 a 1161 rokiem, w Kargowie pod Stopnic\u0105 lub Karwowie pod Opatowem. Cho\u0107 niekt\u00f3rzy historycy i biografowie Kad\u0142ubka sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku Kargowowi, to w\u0142a\u015bnie w Karwowie od wiek\u00f3w \u017cywa jest pami\u0119\u0107 o b\u0142ogos\u0142awionym, utrwalona w miejscowych przekazach i legendach.<\/p>\n

Opat\u00f3w \u2013 miasto z histori\u0105<\/strong>
\nAby dotrze\u0107 do Opatowa, nale\u017cy wr\u00f3ci\u0107 od wspomnianego \u017ar\u00f3d\u0142a do wsi, przej\u015b\u0107 most i dalej pod\u0105\u017ca\u0107 niebieskim, znakowanym szlakiem pieszym wzd\u0142u\u017c Opat\u00f3wki. Po drodze min\u0119li\u015bmy W\u0105wor k\u00f3w z widocznym ze szlaku, zaro\u015bni\u0119tym nieczynnym kamienio\u0142omem oraz figur\u0119 przydro\u017cn\u0105 Chrystusa u s\u0142upa z 1776 roku. Za W\u0105workowem ukaza\u0142 si\u0119 widok malowniczo po\u0142o\u017conego na wzg\u00f3rzach Opatowa \u2013 jednego z najstarszych miast w Polsce. Prawa miejskie uzyska\u0142 w 1282 roku od ksi\u0119cia Leszka Czarnego. Po dotarciu do miasta uczestnicy rajdu zatrzymali si\u0119 na rynku, by odpocz\u0105\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107 s\u0142ynnych opatowskich kr\u00f3wek.
\nZwiedzanie miasta rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od zabytkowej kamienicy z podcieniami przy rynku, wybudowanej przez kanclerza Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu Opat\u00f3w zyska\u0142 mury obronne z czterema bramami, system wodoci\u0105g\u00f3w oraz odbudowan\u0105 kolegiat\u0119 po zniszczeniach tatarskich.
\nNast\u0119pnie uczestnicy rajdu zatrzymali si\u0119 na \u015brodku rynku, przy pomniku majora Ludwika Top\u00f3r-Zwierzdowskiego \u2013 bohatera powstania styczniowego \u2013 gdzie wys\u0142uchali gaw\u0119dy historycznej o tych wydarzeniach.<\/p>\n

Zabytkowa kolegiata \u015bw. Marcina<\/strong>
\nBlisko rynku znajduje si\u0119 najcenniejszy zabytek Opatowa \u2013 kolegiata \u015bw. Marcina, okaza\u0142a roma\u0144ska budowla wielokrotnie przebudowywana, z zachowanym w zachodniej fasadzie roma\u0144skim portalem i biforiami, czyli podw\u00f3jnymi oknami w po\u0142udniowej wie\u017cy. Du\u017ce zainteresowanie turyst\u00f3w wzbudzi\u0142y \u015blady ostrzenia szabel przez uczestnik\u00f3w sejmik\u00f3w szlacheckich, widoczne na \u015bcianach prezbiterium.
\nWe wn\u0119trzu \u015bwi\u0105tyni \u2013 bazyliki na planie krzy\u017ca \u0142aci\u0144skiego, zainteresowanie wzbudza\u0142y sklepienia, polichromie, o\u0142tarze oraz zesp\u00f3\u0142 nagrobk\u00f3w rodziny Szyd\u0142owieckich. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105ga\u0142 pomnik nagrobny kanclerza z p\u0142yt\u0105 odlan\u0105 w br\u0105zie. To tzw. Lament Opatowski zaliczany do wybitnych dzie\u0142 sztuki renesansu.
\nDo kolegiaty przylegaj\u0105 pozosta\u0142o\u015bci mur\u00f3w obronnych miasta z Bram\u0105 Warszawsk\u0105, jedn\u0105 z czterech zachowanych do dzi\u015b. Po przej\u015bciu przez arkadowy przejazd bramny, nad kt\u00f3rym widnieje herb Szyd\u0142owieckich \u2013 Odrow\u0105\u017c, uczestnicy rajdu udali si\u0119 nad Opat\u00f3wk\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Brama Warszawska w Opatowie<\/p><\/div>\n

Dalmierze, stare mapy i zdj\u0119cia<\/strong>
\nOstatnim punktem programu by\u0142a wizyta w Muzeum Geodezji i Kartografii, mieszcz\u0105cym si\u0119 w Domu Muzealnym. Zwiedzanie zorganizowano w dw\u00f3ch grupach \u2013 pierwsza poznawa\u0142a muzealne zbiory, za\u015b druga mia\u0142a spotkanie przy ognisku. W muzeum zgromadzono bogate zbiory dokument\u00f3w i przyrz\u0105d\u00f3w geodezyjnych, takich jak teodolity, niwelatory, dalmierze i stereoskopy.<\/p>\n

Zwiedzaj\u0105cy mieli okazj\u0119 obejrze\u0107 r\u00f3wnie\u017c stare mapy, ksi\u0105\u017cki, zdj\u0119cia oraz inne cenne materia\u0142y. Na zako\u0144czenie rajdu uda\u0142o si\u0119 przybli\u017cy\u0107 m\u0142o\u00addym turystom sylwetk\u0119 patrona ostrowieckiego Oddzia\u0142u PTTK, Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego.
\nZabrak\u0142o czasu na zwiedzanie takich atrakcji jak podziemna trasa turystyczna \u2013 dawne piwnice kupieckie, ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor Bernardyn\u00f3w, zabyt\u00adkowy cmentarz parafialny oraz cmentarz wojenny z I wojny \u015bwiatowej czy pomnik Leszka Czarnego.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Muzeum Geodezji i Kartografii \u2013 fragment ekspozycji<\/p><\/div>\n

Ojciec kultury polskiej
\nWincenty Kad\u0142ubek<\/strong> (oko\u0142o 1150\u20131223) uwa\u017cany jest za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w dziejach literatury i historiografii polskiej. O jego \u017cyciu nie wiadomo zbyt wiele. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 gruntownie wykszta\u0142cony. Pocz\u0105tkowe nauki pobiera\u0142 w Sandomierzu i Krakowie, a nast\u0119pnie studiowa\u0142 w Pary\u017cu i Bolonii. Oko\u0142o 1189 roku przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, a w 1207 roku zosta\u0142 konsekrowany na biskupa krakowskiego. Po dziesi\u0119ciu latach zrezygnowa\u0142 z godno\u015bci biskupiej, opu\u015bci\u0142 Krak\u00f3w i wst\u0105pi\u0142 do klasztoru cysters\u00f3w w J\u0119drzejowie, gdzie zmar\u0142 8 marca 1223 roku. Mistrz Wincenty Kad\u0142ubek jest autorem Kroniki Polskiej. Dzie\u0142o to, spisane po \u0142acinie na polecenie ksi\u0119cia Kazimierza II Sprawiedliwego, sk\u0142ada si\u0119 z czterech ksi\u0105g i jest g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o najstarszych dziejach polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. W 1764 roku papie\u017c Klemens XII og\u0142osi\u0142 Kad\u0142ubka b\u0142ogos\u0142awionym. Jest on patronem miasta Sandomierza oraz Diecezji Sandomierskiej.
\n<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Figura B\u0142ogos\u0142awionego Wincentego Kad\u0142ubka we wsi Karw\u00f3w<\/p><\/div>\n

Patron ostrowieckiego Oddzia\u0142u \u015awi\u0119tokrzyskiego PTTK
\n<\/strong>Stanis\u0142aw Je\u017cewski <\/strong>(1898\u20131989) \u2013 nauczyciel, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i kulturalny, \u017co\u0142nierz, uczestnik I wojny \u015bwiatowej, wojny pol\u00adsko-bolszewickiej i kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku, a w cza\u00adsie okupacji hitlerowskiej konspi\u00adrator pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 szefa Refe\u00adratu Prasy i Propagandy Obwodu Opatowskiego Armii Krajowej. Kawaler Krzy\u017ca Orderu Polonia Restituta. Cz\u0142onek Honorowy PTTK. Patron ostrowieckiego oddzia\u0142u PTTK, w kt\u00f3rym przez ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat by\u0142 oddanym dzia\u0142aczem i wielolet\u00adnim prezesem. Mia\u0142 sw\u00f3j wk\u0142ad w powstanie oddzia\u0142owej bi\u00adblioteki, a w czasie wojny w ratowanie eksponat\u00f3w Muzeum PTK. Po wojnie, jako spo\u0142eczny opiekun zabytk\u00f3w i wieloletni przewodnicz\u0105cy Komisji Opieki nad Zabytkami, przyczyni\u0142 si\u0119 do uratowania wielu obiekt\u00f3w zabytkowych, z najcen\u00adniejszym w regionie \u2013 neolitycznymi kopalniami krzemienia w Krzemionkach. Jego starania przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania Muzeum Regionalnego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim, kt\u00f3re nada\u0142o mu tytu\u0142 honorowego kustosza. W latach 1970\u20131980 oznakowa\u0142 w okolicy \u017celiwnymi i piaskowcowymi tablicami miejsca walk powsta\u0144czych 1863 roku. Opublikowa\u0142 opra\u00adcowania: Zarys Historii Oddzia\u0142\u00f3w PTK\u2013PTTK w Ostrowcu \u015aw. 1913\u20131973 i Histori\u0119 Ostrowca. <\/em>By\u0142 postaci\u0105 powszechnie znan\u0105 i cenion\u0105 w mie\u015bcie, nie tylko przez swoich uczni\u00f3w, zawsze z szacunkiem, nazywany Profesorem. O zas\u0142ugach Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego przypomina tablica umieszczona na fasadzie siedziby oddzia\u0142u.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Stanis\u0142aw Je\u017cewski
fot. archiwum ZG PTTK<\/p><\/div>\n

Tekst i zdj\u0119cia<\/em> Alicja M\u0119\u017cyk<\/strong>
\nPrzodownik Turystyki Pieszej, Instruktor Krajoznawstwa Regionu, Instruktor Ochrony Przyrody PTTK. Prezes Oddzia\u0142u \u015awi\u0119tokrzyskiego PTTK im. St. Je\u017cewskiego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Malowniczy krajobraz doliny Opat\u00f3wki zachwyca rze\u017ab\u0105 terenu i bogactwem barw krajobrazu, a tak\u017ce materialnymi \u015bwiadectwami przesz\u0142o\u015bci. Mogli si\u0119 o tym przekona\u0107 uczestnicy XXXII Rajdu \u015aladami Patrona Oddzia\u0142u, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 ostrowiecki Oddzia\u0142 PTTK 19 pa\u017adziernika 2024 roku w pi\u0119kny, s\u0142oneczny dzie\u0144. Nasza piesza w\u0119dr\u00f3wka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Karwowie, wsi po\u0142o\u017conej nieopodal Opatowa, w miejscu, gdzie stoi figura Wincentego Kad\u0142ubka. Trasa pocz\u0105tkowo Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":32111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,41],"tags":[],"class_list":["post-32105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-piesza","category-turystyka-pttk","cat-68-id","cat-41-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32105"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32119,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32105\/revisions\/32119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}