{"id":31751,"date":"2024-12-19T13:10:41","date_gmt":"2024-12-19T11:10:41","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31751"},"modified":"2024-12-19T13:10:41","modified_gmt":"2024-12-19T11:10:41","slug":"wizyta-u-mistrzow-szklarskiego-rzemiosla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31751","title":{"rendered":"Wizyta u mistrz\u00f3w szklarskiego rzemios\u0142a"},"content":{"rendered":"

Centrum Dziedzictwa Szk\u0142a w Kro\u015bnie to wyj\u0105t\u00adkowe miejsce na turystycznej mapie Polski. Prezen\u00adtowane jest tu stuletnie dziedzictwo przemys\u0142owe miasta, jakim jest hutnictwo szk\u0142a. Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej plac\u00f3wki polega na nowatorskim po\u0142\u0105czeniu r\u00f3\u017cnych form przekazu. Go\u015bcie mog\u0105 nie tylko podziwia\u0107 eksponaty na wystawach sta\u0142ych i cza\u00adsowych, ale tak\u017ce skorzysta\u0107 z interaktywnego programu zwiedzania. <\/strong><\/p>\n

Zwiedzaj\u0105cy maj\u0105 okazj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 kolejnym etapom kszta\u0142towania szklanego wyrobu, jego wydmuchiwaniu i zdobieniu, a przy tym pozna\u00adwa\u0107 tajniki trudnej profesji hutnika. Mog\u0105 tak\u017ce spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w szklarskim rzemio\u015ble, na przyk\u0142ad w\u0142asnor\u0119cznie wybi\u0107 szklany medal stemplem w gor\u0105cej masie czy zapisa\u0107 si\u0119 na warsztaty zdobienia szk\u0142a.<\/p>\n

Dzi\u0119ki ambitnemu programowi wystawien\u00adniczemu Centrum zdoby\u0142o wiele presti\u017cowych nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144 m.in. w konkursach: \u201ePolska pi\u0119knieje \u2013 7 Cud\u00f3w Funduszy Europejskich\u201d (2013), \u201e7 nowych cud\u00f3w Polski\u201d (2013), Najlepszy Produkt Turystyczny Polski (2013), Ambasador Wschodu \u2013 w dziedzinie Turystyka (2022).<\/p>\n

Metody r\u0119cznej produkcji
\n<\/strong>Sercem muzeum jest warsztat hutniczy z piecem do wytopu szk\u0142a. Tutaj mo\u017cna z bliska przyjrze\u0107 si\u0119 procesowi produkcji metod\u0105 r\u0119cznego formowania. Pracuj\u0105cy na pode\u015bcie hutnicy kszta\u0142tuj\u0105 szklan\u0105 materi\u0119 o temperaturze 1100\u20131200 stopni Celsjusza. Mieni\u0105ca si\u0119 ciep\u0142ymi, pomara\u0144czowo-\u017c\u00f3\u0142tymi bar\u00adwami masa w takiej temperaturze ma idealn\u0105 kon\u00adsystencj\u0119 potrzebn\u0105 do r\u0119cznego formowania wyro\u00adb\u00f3w. Podstawowym narz\u0119dziem pracy jest rurka \u2013 piszczel hutnicza, s\u0142u\u017c\u0105ca do pobierania szk\u0142a z wn\u0119trza pieca i rozdmuchiwania ba\u0144ki szklanej do odpowiedniego rozmiaru i kszta\u0142tu. R\u0119czna pro\u00addukcja szklanych obiekt\u00f3w jest fascynuj\u0105cym wido\u00adwiskiem, dlatego obserwacji tego procesu towarzy\u00adsz\u0105 silne emocje.
\nPowstaj\u0105 tu mi\u0119dzy innymi najcenniejsze, bo absolutnie niepowtarzalne, wyroby wolnoformo\u00adwane, czyli takie, kt\u00f3re hutnik-artysta formuje od pocz\u0105tku do ko\u0144ca r\u0119cznie, kszta\u0142tuj\u0105c plastyczn\u0105, gor\u0105c\u0105 szklan\u0105 mas\u0119 i wykorzystuj\u0105c tylko proste narz\u0119dzia: szczypce, kszta\u0142towniki oraz no\u017cyce. Ten spos\u00f3b produkcji wymaga nie tylko kunsztu technicznego, ale r\u00f3wnie\u017c du\u017cego talentu plastycz\u00adnego oraz wyobra\u017ani przestrzennej. Szk\u0142a wolno\u00adformowane s\u0105 domen\u0105 najlepszych hutnik\u00f3w. Powstaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie pojedyncze sztuki \u2013 niemo\u017c\u00adliwe jest bowiem zrobienie t\u0105 metod\u0105 dw\u00f3ch iden\u00adtycznych przedmiot\u00f3w. Szk\u0142a wolnoformowane to elita szklanego \u015bwiata, wyj\u0105tkowa ozdoba.
\nInn\u0105 metod\u0105 r\u0119cznej produkcji jest wytwarzanie szk\u0142a przy u\u017cyciu form. Tu technika do pewnego momentu jest taka sama: hutnik nabiera porcj\u0119 szk\u0142a na piszczel, rozdmuchuje, barwi i umiesz\u00adcza w formie lub przedformie. Takie wyroby uzy\u00adskuj\u0105 finalnie identyczny (forma) lub zbli\u017cony (przedforma) kszta\u0142t. Ale na tym ich podobie\u0144stwo si\u0119 ko\u0144czy. R\u0119cznie kszta\u0142towane detale \u2013 ucha, wylewy, ranty, barwienie za pomoc\u0105 granulat\u00f3w i pudr\u00f3w sprawiaj\u0105, \u017ce wykonane t\u0105 r\u0119czn\u0105 metod\u0105 szk\u0142a jednak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Hutnik przy pracy fot. CDS<\/p><\/div>\n

W warsztacie malarskim i pracowni witra\u017cu
\n<\/strong>Na poziomie minus trzecim budynku g\u0142\u00f3wnego znajduj\u0105 si\u0119 warsztaty zdobienia szk\u0142a. Tutaj pra\u00adcuj\u0105 zdobnicy szk\u0142a. W warsztacie malarskim wyroby zdobione s\u0105 farbami ceramicznymi, witra\u00ad\u017cowymi i akrylowymi.
\nWarsztat witra\u017cu to miejsce, w kt\u00f3rym powstaj\u0105 witra\u017ce w technice klasycznej, technice Tiffany\u2019ego i technice witra\u017cu ameryka\u0144skiego. Przy tworzeniu witra\u017cy najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane jest tak zwane szk\u0142o antyczne, kt\u00f3re produkowane jest od wiek\u00f3w t\u0105 sam\u0105 metod\u0105. Wykorzystywane jest tak\u017ce szk\u0142o katedralne (o nier\u00f3wnej powierzchni i grubo\u015bci) oraz melan\u017cowe (jednocze\u015bnie barwione i m\u0105cone).<\/p>\n

Co ogranicza grawera?
\n<\/strong>Stanowisko grawera przyci\u0105ga du\u017ce zaintereso\u00adwanie. Grawerunek na szkle to bardzo trudna technika zdobienia. Wymaga precyzji, pewnej r\u0119ki, artyzmu. Na g\u0142adkiej powierzchni powstaj\u0105 prawdziwe, p\u0142askorze\u017abione obrazy, obfituj\u0105ce w szczeg\u00f3\u0142y, pe\u0142ne \u015bwiat\u0142ocieniowych za\u0142ama\u0144 i g\u0142\u0119bi. Grawerowane mog\u0105 by\u0107 imiona, dowolne teksty, widoki, herby, a nawet portrety. Grawera ogranicza jedynie skala umiej\u0119tno\u015bci i czas (rozbu\u00addowane sceny wymagaj\u0105 du\u017cego nak\u0142adu pracy i tym samym czasu). Te pe\u0142ne koronkowych szcze\u00adg\u00f3\u0142\u00f3w, unikatowe dekoracje s\u0105 zawsze wykony\u00adwane r\u0119cznie. Dzi\u0119ki nim zdobione w ten spos\u00f3b kielichy, wazony, patery i inne wyroby staj\u0105 si\u0119 dzie\u0142ami sztuki, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie swoj\u0105 funkcj\u0119 u\u017cytkow\u0105.<\/p>\n

Praca szlifierzy i palnikarzy
\n<\/strong>W warsztacie szlifierskim, czyli kuglerskim, szk\u0142o jest zdobione najstarsz\u0105 technik\u0105 zdobnicz\u0105 \u2013 tech\u00adnik\u0105 szlifowania. Za pomoc\u0105 tarcz diamentowych, kamiennych, korundowych i polerskich instalo\u00adwanych na maszynach szlifierze wykonuj\u0105 na powierzchni szk\u0142a g\u0142\u0119bokie naci\u0119cia, tworz\u0105ce najcz\u0119\u015bciej symetryczne wzory.
\nWarsztat palnikarski zwany jest tak\u017ce warszta\u00adtem miniatury szklanej. Na tym stanowisku w p\u0142o\u00admieniu palnika, w temperaturze oko\u0142o 600 stopni Celsjusza, artysta formuje szklan\u0105 miniatur\u0119 (kwiat, figurk\u0119 itp.), wykorzystuj\u0105c specjalne pr\u0119ty kolorowego szk\u0142a boro-krzemowego. Niewielkie miniatury powstaj\u0105 w ci\u0105gu kilku, kilkunastu minut, natomiast bardziej zaawansowane wzory mog\u0105 wymaga\u0107 ca\u0142ego dnia pracy palnikarza.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tak powstaje kultowa szklana ryba fot. CDS<\/p><\/div>\n

Atrakcyjna oferta dla turyst\u00f3w
\n<\/strong>Zwiedzanie muzeum obejmuje 15-minutowy film oraz wystawy sta\u0142e i czasowe. Gabloty i sale wysta\u00adwowe wype\u0142niaj\u0105 dzie\u0142a historyczne i wsp\u00f3\u0142cze\u00adsne, szk\u0142a u\u017cytkowe, dekoracyjno-u\u017cytkowe i uni\u00adkaty, czyli jednostkowe, artystyczne artefakty. Corocznie dodatkowo przygotowywanych jest kilka wystaw czasowych, prezentuj\u0105cych najcie\u00adkawsze wydarzenia, zastosowania szklanej mate\u00adrii, kolekcje muzealne i artystyczne.
\nW drugim obiekcie nale\u017c\u0105cym do Centrum Dziedzictwa Szk\u0142a \u2013 Piwnicach Przedpro\u017cnych, czyli miejskiej trasie podziemnej, urz\u0105dzone zosta\u0142o niewielkie laboratorium optyczne, gdzie prezentowane jest zastosowanie szk\u0142a w fizyce. W tej cz\u0119\u015bci muzeum r\u00f3wnie\u017c zorganizowano wystawy sta\u0142e i czasowe szk\u0142a artystycznego i u\u017cytkowego. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje ekspozycja najcenniejszych dzie\u0142 szklanej sztuki, wykonanych przez artyst\u00f3w zwi\u0105zanych z Kro\u00adsnem lub pochodz\u0105cych z niego (m.in. Stanis\u0142awa Paw\u0142a oraz Stanis\u0142awa Jana Borowskich, Jerzego i Mateusza Maraj\u00f3w czy Henryka i Rafa\u0142a Rysz\u00f3w, Pati Dubiel, Agnieszki Le\u015bniak-Banasiak, Witolda \u015aliwi\u0144skiego). To wszystko mie\u015bci si\u0119 w dawnych miejskich piwnicach z XVI i XVII wieku, znajduj\u0105\u00adcych si\u0119 pod rynkiem star\u00f3wki. Na trasie podziem\u00adnej przewodnicy zajmuj\u0105co opowiadaj\u0105 o funkcji piwnic mieszcza\u0144skich w dawnych wiekach i ich zastosowaniu.
\nCentrum Dziedzictwa Szk\u0142a w Kro\u015bnie jest otwarte codziennie. W pobli\u017cu nie brakuje miejsc parkingowych, a muzeum (budynek g\u0142\u00f3wny) jest dostosowane do obs\u0142ugi os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tury\u015bci te\u017c mog\u0105 spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 fot. CDS<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Szczeg\u00f3\u0142owe informacje i aktualno\u015bci na stronie: www.miastoszkla.pl,
\nhttps:\/\/www.facebook.com\/miastoszkla oraz pod nr. tel. 134440031.<\/p>\n

Tekst <\/em>Hanna Wajda-Lawera
\n<\/strong>Starszy kustosz Centrum Dziedzictwa Szk\u0142a. Doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, historyk sztuki. Autorka i wsp\u00f3\u0142autorka ponad 150 publikacji krajoznawczych i popularnonaukowych. Kuratorka sztuki i komisarz ponad 100 wystaw muzealnych oraz projekt\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 og\u00f3lnokrajowych, a tak\u017ce zagranicznych. Uprawia turystyk\u0119 rowerow\u0105.<\/p>\n

Zdj\u0119cia<\/em> Archiwum Centrum Dziedzictwa Szk\u0142a<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Centrum Dziedzictwa Szk\u0142a w Kro\u015bnie to wyj\u0105t\u00adkowe miejsce na turystycznej mapie Polski. Prezen\u00adtowane jest tu stuletnie dziedzictwo przemys\u0142owe miasta, jakim jest hutnictwo szk\u0142a. Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej plac\u00f3wki polega na nowatorskim po\u0142\u0105czeniu r\u00f3\u017cnych form przekazu. Go\u015bcie mog\u0105 nie tylko podziwia\u0107 eksponaty na wystawach sta\u0142ych i cza\u00adsowych, ale tak\u017ce skorzysta\u0107 z interaktywnego programu zwiedzania. Zwiedzaj\u0105cy maj\u0105 okazj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 kolejnym etapom kszta\u0142towania szklanego Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":31753,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,5],"tags":[],"class_list":["post-31751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","category-a-to-polska-wlasnie","cat-92-id","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31751"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31761,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31751\/revisions\/31761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}