{"id":31297,"date":"2024-09-20T10:53:26","date_gmt":"2024-09-20T08:53:26","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31297"},"modified":"2024-09-20T10:53:26","modified_gmt":"2024-09-20T08:53:26","slug":"kaszuby-moja-lubota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31297","title":{"rendered":"Kaszuby \u2013 moja lubota"},"content":{"rendered":"

Wyb\u00f3r najciekawszego kaszubskiego szlaku jest niezwykle trudny. Proponuj\u0119 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Pojezierza Kaszubskiego z Kaszubskim Parkiem Krajobrazowym. \u015arodek lokomocji? Najlepszy by\u0142by samoch\u00f3d, chocia\u017c nie jest to warunek konieczny. Ruszajmy!<\/strong><\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Kaszuby s\u0105 najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanym geograficznie obszarem p\u00f3\u0142nocnej Polski. Wycofuj\u0105cy si\u0119 l\u0105dol\u00f3d zostawi\u0142 tu okaza\u0142e wzg\u00f3rza morenowe, kt\u00f3re mocno kontrastuj\u0105 z dolinami rozlicznych jezior. Tylko w samym powiecie kartuskim jest ich kilkaset, z czego 173 maj\u0105 powierzchni\u0119 powy\u017cej jednego hektara. Dodajmy jeszcze obfito\u015b\u0107 las\u00f3w, mnogo\u015b\u0107 rzek i strumieni oraz malowniczo\u015b\u0107 wiosek, a otrzymamy krain\u0119 zupe\u0142nie niezwyk\u0142\u0105. A trzeba przecie\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 te\u017c warto\u015bci kulturowe \u2013 \u015bwi\u0105tynie, muzea czy inne atrakcje turystyczne\u2026<\/p>\n

Norberta\u0144skie \u017bukowo
\n<\/strong>Zwiedzanie Kaszub mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 z wielu stron. Dla gda\u0144szczan swoist\u0105 bram\u0105 Kaszub jest \u017bukowo. To tu narodzi\u0142 si\u0119 s\u0142ynny kaszubski haft operuj\u0105cy \u015bci\u015ble okre\u015blonymi motywami i kolorami. Jego tw\u00f3rczyniami by\u0142y norbertanki, kt\u00f3re ksi\u0105\u017c\u0119 pomorski M\u015bciw\u00f3j I na pocz\u0105tku XIII wieku obdarowa\u0142 \u017bukowem i okolicznymi wioskami. Najcenniejszym, zachowanym do dzi\u015b, obiektem norberta\u0144skiego klasztoru jest gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142, we wn\u0119trzu kt\u00f3rego mo\u017cna zobaczy\u0107 mi\u0119dzy innymi antwerpski o\u0142tarz sprowadzony tu na pocz\u0105tku XVI wieku.<\/p>\n

Na szczycie Kaszub
\n<\/strong>Przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Kartuzy, kierujemy si\u0119 na po\u0142udniowy zach\u00f3d i mijamy star\u0105 norberta\u0144sk\u0105 wie\u015b R\u0119boszewo. Zatrzymujemy si\u0119 przy pomniku z 1968 roku ku czci kaszubskich partyzant\u00f3w. Znajduje si\u0119 on na punkcie widokowym Z\u0142ota G\u00f3ra (210 m n.p.m.), sk\u0105d roztacza si\u0119 fantastyczny widok na jeziora Brodno Wielkie i Ostrzyckie. Malownicza trasa wiedzie przez Ostrzyce dalej na po\u0142udnie i do\u015b\u0107 nieoczekiwanie wyprowadza nas w pobli\u017ce Wie\u017cycy \u2013 najwy\u017cszego wzniesienia (329 m n.p.m.) morenowych Wzg\u00f3rz Szymbarskich. Przy dobrej widoczno\u015bci widok z ustawionej tu platformy przynosi niezapomniane wra\u017cenia. Jeszcze kilka ostrych zakr\u0119t\u00f3w i doje\u017cd\u017camy do g\u0142\u00f3wnej drogi \u0142\u0105cz\u0105cej \u017bukowo z Ko\u015bcierzyn\u0105. Skr\u0119camy w prawo i jedziemy na zach\u00f3d \u2013 naszym celem jest Szymbark.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Wie\u017ca widokowa na szczycie Wie\u017cycy
to najwy\u017csze wzniesienie na Kaszubach Fot. Janusz Lipi\u0144ski\/Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby<\/p><\/div>\n

Odwr\u00f3cony dom i kurhany
\n<\/strong>Z jednej strony Szymbark to najwy\u017cej po\u0142o\u017cona (oko\u0142o 250 m n.p.m.) stara wie\u015b kaszubska i dzi\u0119ki rozbudowanej \u015bnie\u017cnej infrastrukturze zas\u0142uguje na tytu\u0142 kaszubskiego Zakopanego. Z drugiej za\u015b nazwa miejscowo\u015bci coraz cz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 z Centrum Edukacji i Promocji Regionu. To tu mo\u017cna zobaczy\u0107 dom postawiony do g\u00f3ry nogami, najd\u0142u\u017csz\u0105 desk\u0119 \u015bwiata (oko\u0142o 37 m!), replik\u0119 dworu z Saliny, a tak\u017ce autentyczny, sprowadzony z okolic Irkucka, Dom Sybiraka. Dalsza droga wiedzie na zach\u00f3d przez Go\u0142ubie, gdzie mo\u017cna obejrze\u0107 ogr\u00f3d botaniczny. Kilka kilometr\u00f3w dalej znajduje si\u0119 St\u0119\u017cyca, rozlokowana na przesmyku mi\u0119dzy jeziorami St\u0119\u017cyckim, sk\u0105d bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek rzeka Radunia, i Radu\u0144skim G\u00f3rnym. Du\u017ca gminna wie\u015b mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 XVIII-wiecznym ko\u015bcio\u0142em z ciekawym wyposa\u017ceniem. Ze St\u0119\u017cycy kierujemy si\u0119 na p\u00f3\u0142noc w stron\u0119 Sierakowic. W Klukowej Hucie odbijamy na zach\u00f3d do W\u0119sior\u00f3w, gdzie na po\u0142udnie od wioski, nad Jeziorem D\u0142ugim, znajduje si\u0119 zesp\u00f3\u0142 kamiennych kr\u0119g\u00f3w, kurhany, a tak\u017ce liczne mogi\u0142y. Przypuszczalnie jest to pochodz\u0105ce z pierwszych wiek\u00f3w naszej ery cmentarzysko Got\u00f3w. U\u0142o\u017cenie kamieni nie jest przypadkowe. Odzwierciedla zjawiska astronomiczne, wyznaczaj\u0105c np. pozycj\u0119 S\u0142o\u0144ca podczas przesilenia letniego. Kilka kilometr\u00f3w na zach\u00f3d znajduje si\u0119 Sul\u0119czyno, wie\u015b wymie\u00adniana ju\u017c w XIII wieku, ale p\u00f3\u017aniej znana g\u0142\u00f3wnie jako siedziba rodu Heidenstein\u00f3w. Najs\u0142ynniejszy z nich, Reinhold, dyplomata i sekretarz polskich kr\u00f3l\u00f3w Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy, osie\u00addli\u0142 si\u0119 tu w 1585 roku i ufundowa\u0142, nieistniej\u0105cy ju\u017c, ko\u015bci\u00f3\u0142. Zachowa\u0142 si\u0119 natomiast pi\u0119knie po\u0142o\u00ad\u017cony XVIII-wieczny dw\u00f3r.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Dom do g\u00f3ry nogami na terenie Centrum
Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku
fot. Janusz Lipi\u0144ski\/Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Najd\u0142u\u017csza deska \u015bwiata w Szymbarku
fot. Janusz Lipi\u0144ski\/Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby<\/p><\/div>\n

Wzd\u0142u\u017c jezior Radu\u0144skich
\n<\/strong>Z Sul\u0119czyna jedziemy na wsch\u00f3d i zatrzymujemy si\u0119 w Borucinie, gdzie warto wej\u015b\u0107 na most na przesmyku mi\u0119dzy jeziorami Radu\u0144skimi: Dolnym po lewej i G\u00f3rnym po prawej stronie. Oba charak\u00adteryzuj\u0105 wysokie brzegi i wyd\u0142u\u017cony rynnowy kszta\u0142t. Przez jeziora te (razem oko\u0142o 16 km, najwi\u0119ksza g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 \u2013 powy\u017cej 40 m) przep\u0142ywa Radunia, jedna z najbardziej pracowitych polskich rzek (8 elektrowni!). Patrz\u0105c z mostu na jeziora trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 ze zwyczajow\u0105 nazw\u0105 tego miejsca \u2013 Brama Kaszubska. Jest to jednak brama raczej wewn\u0119trzna, bo znajdujemy si\u0119 prawie w centrum Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Z Borucina kierujemy si\u0119 na p\u00f3\u0142noc, aby dotrze\u0107 do Wygody \u0141\u0105czy\u0144skiej znanej z imponuj\u0105cego ko\u015bcio\u0142a zbudowanego tu \u201eaby wszyscy parafianie mieli r\u00f3wn\u0105 drog\u0119\u201d. W ten spos\u00f3b \u015bwi\u0105tynia pod wezwaniem \u015bw. J\u00f3zefa mog\u0142a us\u0142ugiwa\u0107 mieszka\u0144com wielu s\u0105siednich wsi. Jad\u0105c na p\u00f3\u0142noc, trzymamy si\u0119 zachodniego brzegu Jeziora Radu\u0144skiego Dolnego. Po kilku kilometrach docieramy do Chmielna, znanej ju\u017c w XIX wieku wsi letniskowej. W XIII wieku by\u0142a tu kasztelania podlegaj\u0105ca ksi\u0105\u017c\u0119tom wschodniopomorskim. Potem przez wiele lat nale\u017ca\u0142a do \u017cukowskich norbertanek. Wie\u015b rozci\u0105gni\u0119ta wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w jezior K\u0142odno i Bia\u0142e przyci\u0105ga letnik\u00f3w i turyst\u00f3w wspania\u0142ym po\u0142o\u017ceniem i Muzeum Ceramiki Kaszubskiej wywodz\u0105cym si\u0119 z warsztatu garncarskiego s\u0142ynnej rodziny Necl\u00f3w zajmuj\u0105cej si\u0119 tym fachem od przesz\u0142o 100 lat. Godny odwiedzenia jest te\u017c XIX-wieczny ko\u015bci\u00f3\u0142 z ciekawym o\u0142tarzem barokowym, zabytkowymi obrazami i chrzcielnic\u0105.<\/p>\n

Kiedy\u015b b\u0119dzie tu zamek
\n<\/strong>Z Chmielna ruszamy na p\u00f3\u0142noc do \u0141apalic, kt\u00f3rych nieoczekiwana s\u0142awa zacz\u0119\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 niedawno. W po\u0142owie lat osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku znany gda\u0144ski rzemie\u015blnik i przedsi\u0119biorca wpad\u0142 na pomys\u0142 zbudowania tu domu i pracowni rze\u017abiarskiej. Dom \u201erozr\u00f3s\u0142 si\u0119\u201d do oko\u0142o\u2026 5000 m kw. i mia\u0142 pomie\u015bci\u0107 tak\u017ce luksusowy hotel, basen i kaplic\u0119. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142 to by\u0107 zamek, kt\u00f3ry przy\u0107mi\u0142by wszelkie okoliczne wyczyny architektoniczne. Budowl\u0119 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z zamkiem Krzy\u017ctop\u00f3r: ta sama liczba okien (365), pomieszcze\u0144 (52), wie\u017c (12) i skrzyde\u0142 (4). A dzi\u015b, tak\u017ce i ten sam los imponuj\u0105cej ruiny. Ju\u017c po kilku latach budowy k\u0142opoty finansowe w\u0142a\u015bciciela skutecznie i na d\u0142ugo wstrzyma\u0142y wszelkie prace. W mi\u0119dzyczasie trwa\u0142y (trwaj\u0105?) poszukiwania inwestor\u00f3w, zadziwiaj\u0105ca samowolka zosta\u0142a zalegalizowana, a niedoko\u0144czony zamek sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 lokaln\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 i to pomimo zakazu wst\u0119pu. Jaki wi\u0119c b\u0119dzie dalszy los \u0142apalickiego fenomenu?<\/p>\n

U kartuz\u00f3w w Kartuzach
\n<\/strong>Z \u0141apalic jedziemy prosto na wsch\u00f3d do Kartuz roz\u0142o\u017conych nad jeziorami: Mielenko, Karczemne i Klasztorne. Nie by\u0142oby dzi\u015b tej miejscowo\u015bci, gdyby nie kartuzi sprowadzeni tu z Pragi oko\u0142o 1380 roku przez Jana z Rusocina. Kartuzja\u0144ski zakon cechowa\u0142a surowa regu\u0142a, a asceza, milczenie i modlitewne kontemplacje by\u0142y codzienno\u015bci\u0105 tutejszych braci. Zakonnicy zamieszkiwali w kilkunastu jednoosobowych eremach. Liczne p\u00f3\u017aniejsze nadania ziemskie sta\u0142y si\u0119 dla klasztoru podstaw\u0105 gospodarczej pot\u0119gi, ale nie mog\u0142o go to uratowa\u0107 przed kasacj\u0105 zarz\u0105dzon\u0105 przez w\u0142adze pruskie. W 1823 roku klasztor przesta\u0142 istnie\u0107. Osada \u017cyj\u0105ca dot\u0105d w cieniu bogatego konwentu do\u015b\u0107 szybko wybi\u0142a si\u0119 na niezale\u017cno\u015b\u0107 m.in. staj\u0105c si\u0119 siedzib\u0105 powiatu. Powr\u00f3t do Polski przyni\u00f3s\u0142 prawa miejskie (1923 rok), a za nimi dalszy rozw\u00f3j. Dzisiaj jest to kilkunastotysi\u0119czne miasto, stolica powiatu i niew\u0105tpliwie urodziwa per\u0142a Kaszub, chocia\u017c trzeba powiedzie\u0107, \u017ce do miana stolicy ca\u0142ych Kaszub pretenduj\u0105 tak\u017ce inne miejscowo\u015bci. Z mocno rozbudowanego kompleksu klasztornego zachowa\u0142y si\u0119 tylko fragmenty. Na szcz\u0119\u015bcie ocala\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i refektarz. Ze wzgl\u0119du na architektoniczne walory \u015bwi\u0105tyni, jak i na jej bogate wyposa\u017cenie, s\u0142usznie uchodzi ona za najcenniejszy obiekt sakralny na Kaszubach. Jednonawowy ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowano w ko\u0144cu XIV wieku na planie prostok\u0105ta z wypustkami zakrystii i dw\u00f3ch kaplic przylegaj\u0105cych do nawy od po\u0142udnia. Wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnej \u015bciany ci\u0105gnie si\u0119 kr\u00f3tki odcinek starego kru\u017cganku. W XVIII wieku budowl\u0119 nakryto miedzianym, dwukrotnie z\u0142amanym wysokim dachem, co \u2013 gdyby nie wie\u017cyczki \u2013 do z\u0142udzenia przypomina\u0142oby wieko olbrzymiej trumny. We wn\u0119trzu na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje gotycki o\u0142tarz ulokowany w kaplicy Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Zachowana kwatera g\u0142\u00f3wna zadziwia wspania\u0142ymi rze\u017abami Chrystusa i Maryi w otoczeniu \u015bwi\u0119tych. W 1639 roku w prezbiterium postawiono manierystyczny o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z obrazem Wniebowst\u0105pienia Matki Bo\u017cej przypisywanym Hermanowi Hanowi. W przedniej cz\u0119\u015bci \u015bwi\u0105tyni trudno nie zwr\u00f3ci\u0107 uwagi na cenne wczesnobarokowe d\u0119bowe stalle, a tak\u017ce na niezwykle oryginaln\u0105 obudow\u0119 tronu przeora. \u015aciany prezbiterium zdobi\u0105 z\u0142ocone kurdybany. Kompletu dope\u0142nia empora z organami oraz interesuj\u0105ce o\u0142tarze boczne. Po wyj\u015bciu ze \u015bwi\u0105tyni warto obejrze\u0107 jedyny ocala\u0142y erem, a tak\u017ce gotycki refektarz, obecnie mieszcz\u0105cy galeri\u0119. Spaceruj\u0105c po Kartuzach trzeba koniecznie zatrzyma\u0107 si\u0119 na rynku i odwiedzi\u0107 Muzeum Kaszubskie \u2013 wymarzone miejsce do nauki s\u0142ynnego alfabetu. I dopiero teraz mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c (troch\u0119) znamy Kaszuby.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Kolegiata Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Kartuzach
fot. Janusz Lipi\u0144ski\/Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Tekst <\/em>Kazimierz Ja\u015bkiewicz
\n<\/strong>Gedanista, przewodnik PTTK po Tr\u00f3jmie\u015bcie, redaktor naczelny czasopisma PTTK \u201eJantarowe Szlaki\u201d.<\/p>\n

Zdj\u0119cia<\/em> Janusz Lipi\u0144ski\/Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wyb\u00f3r najciekawszego kaszubskiego szlaku jest niezwykle trudny. Proponuj\u0119 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Pojezierza Kaszubskiego z Kaszubskim Parkiem Krajobrazowym. \u015arodek lokomocji? Najlepszy by\u0142by samoch\u00f3d, chocia\u017c nie jest to warunek konieczny. Ruszajmy! Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Kaszuby s\u0105 najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanym geograficznie obszarem p\u00f3\u0142nocnej Polski. Wycofuj\u0105cy si\u0119 l\u0105dol\u00f3d zostawi\u0142 tu okaza\u0142e wzg\u00f3rza morenowe, kt\u00f3re mocno kontrastuj\u0105 z dolinami rozlicznych jezior. Tylko w samym powiecie kartuskim jest Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":31299,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,5],"tags":[],"class_list":["post-31297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","category-a-to-polska-wlasnie","cat-92-id","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31309,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31297\/revisions\/31309"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}