{"id":31001,"date":"2024-06-20T11:19:46","date_gmt":"2024-06-20T09:19:46","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31001"},"modified":"2024-06-20T11:19:46","modified_gmt":"2024-06-20T09:19:46","slug":"kajakowa-przygoda-na-lynie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=31001","title":{"rendered":"Kajakowa przygoda na \u0141ynie"},"content":{"rendered":"

\u0141yna to najwi\u0119ksza i najd\u0142u\u017csza rzeka Warmii i Mazur (kt\u00f3ra \u2013 gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci \u2013 p\u0142ynie g\u0142\u00f3wnie przez Warmi\u0119). Dzi\u0119ki zr\u00f3\u017cnicowanemu bie\u00adgowi, malowniczym terenom i pe\u0142nym zabytk\u00f3w miastom, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa, a tak\u017ce dzi\u0119ki powsta\u0142ej infrastrukturze s\u0142u\u017c\u0105cej wygodzie kaja\u00adkarzy, rzeka staje si\u0119 coraz bardziej popularn\u0105 tras\u0105 sp\u0142yw\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Rzeka \u0141yna liczy sobie \u0142\u0105cznie 264 km d\u0142ugo\u015bci, z czego ok. 210 km znajduje si\u0119 w granicach Polski (wojew\u00f3dztwo warmi\u0144sko-mazurskie). Pozosta\u0142y odcinek \u2013 ju\u017c pod nazw\u0105 \u0141awa \u2013 biegnie przez obw\u00f3d kr\u00f3lewiecki Rosji. W Znamie\u0144sku (dawniej Welawa) rzeka wpada do Prego\u0142y, kt\u00f3ra uchodzi do Ba\u0142tyku.
\nOznakowany szlak kajakowy \u0141yny ma d\u0142ugo\u015b\u0107 196 km (Brze\u017ano \u0141y\u0144skie \u2013 Stopki). Wyst\u0119puj\u0105 na nim tworz\u0105ce malownicze prze\u0142omy dzikie odcinki przypominaj\u0105ce rzeki g\u00f3rskie, ale przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 biegu rzeka spokojnie p\u0142ynie po\u015br\u00f3d las\u00f3w i pag\u00f3rk\u00f3w albo leniwie meandruje przez podmok\u0142e \u0142\u0105ki. \u0141yna przep\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c przez zabytkowe star\u00f3wki kilku miast (Olsztyn, Dobre Miasto, Lidzbark Warmi\u0144ski, Bartoszyce, S\u0119popol), co zach\u0119ca do przerwania sp\u0142ywu i ich zwiedzenia.<\/p>\n

S\u0105 wygody i przeszkody
\n<\/strong>W ka\u017cdym z tych miast mo\u017cemy wygodnie wyl\u0105\u00addowa\u0107, korzystaj\u0105c z przystani kajakowych lub pomost\u00f3w (Olsztyn). Miejsca postojowe powsta\u0142y wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego szlaku w odleg\u0142o\u015bci 20\u201330 km od sie\u00adbie, co umo\u017cliwia dzielenie sp\u0142ywu na wygodne etapy. Na terenie wi\u0119kszo\u015bci przystani jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozbicia namiotu i przenocowania. Do dyspozycji turyst\u00f3w s\u0105 toalety, kosze na \u015bmiecie, wiaty ze sto\u0142ami i \u0142awami oraz stojaki na kajaki. Poza miastami mo\u017cemy te\u017c rozpali\u0107 ognisko.
\nPrzystanie urz\u0105dzono w miejscowo\u015bciach: Brze\u017ano \u0141y\u0144skie, Ru\u015b, Br\u0105swa\u0142d, Cerkiewnik, Dobre Miasto, Smolajny, \u0141aniewo, Lidzbark Warmi\u0144ski (dwie), Rog\u00f3\u017c, Perkujki, Bartoszyce, Szylina Wielka, S\u0119popol i Stopki. W Olsztynie mo\u017cemy przybi\u0107 do brzegu i wygodnie wyl\u0105dowa\u0107 w dw\u00f3ch miej\u00adscach (park Centralny i park Podzamcze).
\nNa trasie sp\u0142ywu opr\u00f3cz przeszk\u00f3d naturalnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci zwalonych drzew przegradzaj\u0105cych nurt, natrafimy tak\u017ce na kilka przeszk\u00f3d uczynionych r\u0119k\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3rych pokonanie b\u0119dzie wymaga\u0142o przenoski. W szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0105 to elektrownie wodne: Ustrych, Ru\u015b, Olsztyn (elektrownia \u0141yna), Br\u0105swa\u0142d, Dobre Miasto, Lidzbark Warmi\u0144ski, Wojdyty czy Kotowo. W Olsztynie s\u0105 jeszcze dwie przeszkody: pr\u00f3g w pobli\u017cu zamku (nazywany Nia\u00adgar\u0105) i zawieszona nisko nad rzek\u0105 rura (przenoska konieczna przy wysokim stanie wody). Dodatkowa przenoska, w celu omini\u0119cia jazu zastawkowego, czeka nas tak\u017ce w okolicy Barkwedy.<\/p>\n

W g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 rzeki
\n<\/strong>Cho\u0107 szlak startuje w Brze\u017anie \u0141y\u0144skim, powy\u017cej tej miejscowo\u015bci rzek\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 te\u017c mo\u017cna, a jej g\u00f3rny bieg jest szczeg\u00f3lnie urokliwy. P\u0142yniemy pod niezbyt silny pr\u0105d, by dotrze\u0107 do le\u015bnego jeziorka o nazwie Morze i kolejnych akwen\u00f3w: Brze\u017ana Du\u017cego i Ma\u0142ego oraz Krzy\u017ca. Na tym ostatnim kajakarze zwykle zawracaj\u0105, ale s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy wp\u0142ywaj\u0105 w w\u0105skie koryto \u0141yny i docieraj\u0105 nim do miejsca, gdzie ju\u017c nie daje si\u0119 obr\u00f3ci\u0107 kajaka. Najwi\u0119ksi twardziele przedzieraj\u0105 si\u0119 a\u017c do prze\u00adpustu ko\u0142o W\u00f3lki Or\u0142owskiej.
\nAle wracajmy na szlak. Je\u015bli pop\u0142yniemy z Brze\u017ana \u0141y\u0144skiego w d\u00f3\u0142 rzeki, niebawem przecinamy jeziora Kiernoz Ma\u0142y i Wielki, i docieramy do Kurek, gdzie do \u0141yny wpada Mar\u00f3zka. Przemieszczaj\u0105c si\u0119 dalej, wp\u0142ywamy na rozleg\u0142e Jezioro \u0141a\u0144skie, w czasach PRL niedost\u0119pne ze wzgl\u0119du na usytuowanie wok\u00f3\u0142 niego o\u015brodk\u00f3w rz\u0105do\u00adwych. Dzisiaj mo\u017cemy p\u0142ywa\u0107 po nim swobodnie, jednak aby z niego wyp\u0142yn\u0105\u0107, musimy uzyska\u0107 ze\u00adzwolenie kierownictwa o\u015brodka wypoczynkowego, przez teren kt\u00f3rego rzeka przep\u0142ywa.
\nZa kolejnym jeziorem (Ustrych) \u0141yna wp\u0142ywa do \u015bcis\u0142ego rezerwatu przyrody Las Warmi\u0144ski (na jego przep\u0142yni\u0119cie konieczna jest zgoda Regionalnej Dyrekcji Ochrony \u015arodowiska). Ten prze\u0142omowy odcinek rzeki jest szczeg\u00f3lnie dziki i trudny do pokonania \u2013 w wartkim nurcie le\u017cy wiele powalonych drzew. Jednak w czystej wodzie mo\u017cna dostrzec rzadki gatunek krasnorostu.<\/p>\n

Przez miasta \u015awi\u0119tej Warmii
\n<\/strong>Po wyp\u0142yni\u0119ciu z rezerwatu, od wsi Ru\u015b, mo\u017cemy ju\u017c bez wi\u0119kszych komplikacji p\u0142yn\u0105\u0107 do Olsztyna i dalej, a\u017c do granicy pa\u0144stwa. Rzeka ma ju\u017c charakter nizinny, cho\u0107 w kilku miejscach zdarzaj\u0105 si\u0119 bystrza, kt\u00f3re mog\u0105 nas zaskoczy\u0107. Tak bywa np. w Olsztynie i tu\u017c za nim na odcinku wiod\u0105cym przez Las Miejski. Po\u0142\u0105czenie szybkiego nurtu z wiatro\u0142omami w korycie rzeki wymaga od nas wyt\u0119\u017conej uwagi i czasami r\u00f3wnie\u017c dobrego refleksu. Kolejne odcinki s\u0105 ju\u017c spokojniejsze, a najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 (poza wspomnianymi wy\u017cej nielicznymi przeszkodami) staje si\u0119 zmieniaj\u0105cy si\u0119 wok\u00f3\u0142 krajobraz.
\nOczywi\u015bcie warto zwiedzi\u0107 ca\u0142y Olsztyn, a przynajmniej nale\u017cy zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119, by obejrze\u0107 zamek kapitu\u0142y warmi\u0144skiej, u st\u00f3p kt\u00f3rego przep\u0142ywamy (uwaga na pr\u00f3g wodny).
\nPodobnie warto zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 w mia\u00adstach stanowi\u0105cych punkty ko\u0144cowe kolejnych etap\u00f3w sp\u0142ywu: Dobrym Mie\u015bcie (gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 z kolegiat\u0105, Baszta Bociania, Skansen Miejski) i Lidzbarku Warmi\u0144skim (zamek biskupi, Oran\u017ceria Krasickiego, gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142). Pomi\u0119dzy tymi mia\u00adstami le\u017c\u0105 Smolajny, nad kt\u00f3rymi g\u00f3ruje dawna letnia rezydencja biskup\u00f3w warmi\u0144skich.
\nZa Olsztynem mijamy uj\u015bcie Wad\u0105ga, a po drodze do Dobrego Miasta przep\u0142ywamy sztuczne zbiorniki utworzone przez zapory elektrowni wodnych, jeziora Kesing oraz oddzielone jazem Mos\u0105g i Orze\u0142ek. Potem rzeka meandruje po\u015br\u00f3d \u0142\u0105k i mokrade\u0142, by za Dobrym Miastem przeci\u0105\u0107 Lasy Wichrowskie. Za Lidzbarkiem Warmi\u0144skim, w kt\u00f3rym \u0141yn\u0119 zasila Symsarna, koryto staje si\u0119 szersze, a nurt zwalnia. Wok\u00f3\u0142 rzeki rozci\u0105ga si\u0119 coraz wi\u0119cej p\u00f3l uprawnych.<\/p>\n

Granice i dop\u0142ywy
\n<\/strong>Podobne krajobrazy towarzysz\u0105 nam na dalszych etapach sp\u0142ywu. Zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c miejsca, gdzie brzeg staje si\u0119 wysoki, a rzeka go podmywa, tworz\u0105c malownicze skarpy wznosz\u0105ce si\u0119 nad nurtem na kilkana\u015bcie metr\u00f3w.
\nZa Lidzbarkiem Warmi\u0144skim \u0141yna przecina granic\u0119 pomi\u0119dzy historycznymi krainami \u2013 Warmi\u0105 i Barcj\u0105, by dalej przep\u0142yn\u0105\u0107 przez Bartoszyce i S\u0119popol. Warto zatrzyma\u0107 si\u0119 w tych miastach. S\u0119popol rzeka op\u0142ywa z trzech stron, przez co wygl\u0105da on, jakby le\u017ca\u0142 na wyspie, nad kt\u00f3r\u0105 g\u00f3ruje gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142. W tym miasteczku do \u0141yny wpada kolejny dop\u0142yw \u2013 Guber.
\nDalej szeroka i coraz wolniej p\u0142yn\u0105ca rzeka zmie\u00adrza w kierunku wsi Stopki, gdzie oznakowany szlak si\u0119 ko\u0144czy. St\u0105d do granicy pa\u0144stwa jest niespe\u0142na 5 km, wi\u0119c niekt\u00f3rzy kajakarze robi\u0105 wypad w jej stron\u0119, aby ukoronowa\u0107 sp\u0142yw. Oczywi\u015bcie nale\u017cy zachowa\u0107 dystans i do samej granicy (rzeka jest przegrodzona ruchom\u0105 zapor\u0105) nie dop\u0142ywa\u0107.
\nOd okolic Stopek p\u0142yniemy praktycznie po wodzie stoj\u0105cej, bo a\u017c tutaj si\u0119ga zbiornik zaporowy powsta\u0142y przez spi\u0119trzenie na potrzeby zbudowanej wiek temu elektrowni wodnej w rosyjskim Prawdi\u0144sku (dawnym Frydl\u0105dzie). Tamtejsza zapora ma d\u0142ugo\u015b\u0107 850 m i wysoko\u015b\u0107 14 m.
\nSpo\u015br\u00f3d dop\u0142yw\u00f3w \u0141yny szczeg\u00f3lnie godne pole\u00adcenia do przep\u0142yni\u0119cia s\u0105 Mar\u00f3zka i Wad\u0105g. Na tej pierwszej wi\u0119kszo\u015b\u0107 sp\u0142yw\u00f3w startuje w okolicy Waplewa, a ko\u0144czy w Kurkach, gdzie rzeka \u0142\u0105czy si\u0119 z \u0141yn\u0105. Mar\u00f3zka przecina wysokopienne lasy, co nadaje sp\u0142ywowi szczeg\u00f3lny klimat. Wad\u0105g to ostatnia z nazw rzeki, kt\u00f3r\u0105 swobodnie mo\u017cna p\u0142yn\u0105\u0107 z jeziora Dadaj (ko\u0142o Biskupca). Pierwszy odcinek rzeki nosi nazw\u0119 Dadaj, a kolejny Pisy (Warmi\u0144skiej). W Barczewie z Pis\u0105 \u0142\u0105czy si\u0119 Kiermas, stanowi\u0105cy przed\u0142u\u017cenie Ko\u015bnej. Sp\u0142awne s\u0105 tak\u017ce niekt\u00f3re odcinki innych dop\u0142yw\u00f3w \u0141yny: Symsarny i Gubra.<\/p>\n

Tekst<\/em> Rafa\u0142 \u015aliwiak
\n<\/strong>Pracownik Departamentu Turystyki i Sportu Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Wojew\u00f3dztwa Warmi\u0144sko-Mazurskiego. Mi\u0142o\u015bnik turystyki kajakowej i rowerowej.<\/p>\n

Zdj\u0119cia Rafa\u0142 \u015aliwiak, Archiwum Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Wojew\u00f3dztwa Warmi\u0144sko-Mazurskiego<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Dawny staw m\u0142y\u0144ski w rezerwacie przyrody \u0179r\u00f3d\u0142a Rzeki \u0141yny<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Pomost rekreacyjny w Parku Centralnym w Olsztynie<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Przysta\u0144 kajakowa w \u0141aniewie<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u0141yna op\u0142ywa S\u0119popol z trzech stron<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0141yna to najwi\u0119ksza i najd\u0142u\u017csza rzeka Warmii i Mazur (kt\u00f3ra \u2013 gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci \u2013 p\u0142ynie g\u0142\u00f3wnie przez Warmi\u0119). Dzi\u0119ki zr\u00f3\u017cnicowanemu bie\u00adgowi, malowniczym terenom i pe\u0142nym zabytk\u00f3w miastom, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa, a tak\u017ce dzi\u0119ki powsta\u0142ej infrastrukturze s\u0142u\u017c\u0105cej wygodzie kaja\u00adkarzy, rzeka staje si\u0119 coraz bardziej popularn\u0105 tras\u0105 sp\u0142yw\u00f3w. Rzeka \u0141yna liczy sobie \u0142\u0105cznie 264 km d\u0142ugo\u015bci, z czego ok. 210 km znajduje Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":31011,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,70],"tags":[],"class_list":["post-31001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","category-turystyka-wodna","cat-92-id","cat-70-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31001"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31019,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31001\/revisions\/31019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}