{"id":30647,"date":"2024-03-21T13:38:19","date_gmt":"2024-03-21T11:38:19","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=30647"},"modified":"2024-03-21T13:38:19","modified_gmt":"2024-03-21T11:38:19","slug":"perly-suwalskiej-przyrody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=30647","title":{"rendered":"Per\u0142y suwalskiej przyrody"},"content":{"rendered":"

Wiele os\u00f3b przybywaj\u0105cych na Suwalszczyzn\u0119 uwa\u017ca ten region za jeden z najpi\u0119kniejszych zak\u0105t\u00adk\u00f3w Polski. Nieprzypadkowo wi\u0119c, dla zapewnie\u00adnia ochrony przyrody tego miejsca, utworzono tu w 1976 roku Suwalski Park Krajobrazowy, kt\u00f3ry jest najstarsz\u0105 tego typu form\u0105 ochrony przyrody w Polsce. <\/strong><\/p>\n

Park zachwyca mn\u00f3stwem wzniesie\u0144 i pag\u00f3rk\u00f3w oddzielonych od siebie g\u0142\u0119bokimi dolinami rzecz\u00adnymi i licznymi jeziorami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest naj\u00adg\u0142\u0119bsze polskie jezioro Ha\u0144cza. Krajobraz ten to dzie\u0142o ostatniego zlodowacenia, podczas kt\u00f3rego topniej\u0105ce masy l\u0105dolodu i wody polodowcowe ukszta\u0142towa\u0142y morenowe wzniesienia, kemowe sto\u017cki i wa\u0142y oz\u00f3w. To masa i si\u0142a p\u0142yn\u0105cych w\u00f3w\u00adczas w\u00f3d wy\u017c\u0142obi\u0142a i pog\u0142\u0119bi\u0142a rynn\u0119 jeziora Ha\u0144\u00adcza. Jeszcze d\u0142ugo po ust\u0105pieniu lodowca, na terenie dzisiejszego Parku, w rozleg\u0142ym zag\u0142\u0119bieniu rzeki Szeszupy, zalega\u0142y bry\u0142y martwego lodu, kt\u00f3re po wytopieniu utworzy\u0142y malownicze kompleksy jezior kleszczewieckich i szurpilskich, a tak\u017ce tych, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa Szeszupa. Polodowcow\u0105 pami\u0105tk\u0105 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozleg\u0142e g\u0142azowiska, z\u0142o\u017cone z przetransportowanych tu l\u0105dolodem a\u017c z g\u00f3r skandynawskich i dna Morza Ba\u0142tyckiego kamieni.
\nPoza urozmaicon\u0105 rze\u017ab\u0105 terenu, p\u00f3\u0142nocn\u0105 Suwalszczyzn\u0119 cechuje wyj\u0105tkowo surowy kli\u00admat. Mimo \u017ce w ostatnich latach zimy nie s\u0105 tak d\u0142ugie i \u015bnie\u017cne, a mrozy mniej odczuwalne, jest to ci\u0105gle najzimniejszy rejon w naszym kraju. Suwalszczyzna znana jest te\u017c z silnych i pory\u00adwistych wiatr\u00f3w.
\nMozaika siedlisk i warunki klimatyczne sprzyjaj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u015bwiata ro\u015blin i zwierz\u0105t. Obok siebie wyst\u0119puj\u0105 tu zar\u00f3wno siedliska i gatunki p\u00f3\u0142nocne (borealne), jak i po\u0142udniowe oraz g\u00f3rskie. W lasach wyst\u0119puj\u0105 rzadkie zbiorowiska, np. \u015bwierczyna borealna na torfie, b\u00f3r \u0142ochyniowy czy ols \u017ar\u00f3dli\u00adskowy nad jeziorem Jaczno. Z kolei otwarte prze\u00adstrzenie Parku porastaj\u0105 kwieciste \u0142\u0105ki, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych osobliwo\u015bci\u0105 s\u0105 siedliska ro\u015blinno\u015bci ciep\u0142olubnej. Spo\u015br\u00f3d 900 gatunk\u00f3w ro\u015blin ziel\u00adnych du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 to gatunki rzadkie i podlegaj\u0105ce ochronie, cz\u0119sto relikty polodowcowe, np. skrzyp olbrzymi, wielosi\u0142 b\u0142\u0119kitny, lipiennik Loesela czy k\u0142o\u0107 wiechowata.
\nSzczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce zwierz\u0119ta zamieszkuj\u0105 g\u0142\u0119bokie, czyste i dobrze natlenione wody jeziora Ha\u0144cza. Nale\u017c\u0105 do nich typowo rzeczne (!), rzadkie gatunki ryb: g\u0142owacze bia\u0142op\u0142etwy i pr\u0119gop\u0142etwy, strzebla potokowa, a tak\u017ce relikty polodowcowe: skorupiak Pallasiola quadrispinosa <\/em>i \u015blimak sadzawczak drobny. W rzekach Parku \u017cyj\u0105 mszy\u00adwio\u0142y, wymagaj\u0105ce czystych, dobrze natlenionych w\u00f3d, oraz nadecznik stawowy \u2013 s\u0142odkowodna g\u0105bka uznana za biologiczny wska\u017anik czysto\u015bci w\u00f3d. Szuwary porastaj\u0105ce obrze\u017ca jezior i mokra\u00add\u0142a zamieszkuj\u0105 licznie ptaki wodno-b\u0142otne m.in.: b\u0105k, perkoz dwuczuby, trzcinniczek i brz\u0119czka. Jed\u00adnak prawdziwym w\u0142adc\u0105 tych siedlisk jest b\u00f3br europejski.
\nWraz z wycofaniem si\u0119 lodowca i ociepleniem klimatu pojawi\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie pozosta\u0142a bez wp\u0142ywu na obecny krajobraz Parku. Uprawa roli i wypas zwierz\u0105t spowodowa\u0142y znaczn\u0105 redukcj\u0119 powierzchni las\u00f3w na rzecz otwartych rolniczych przestrzeni i osad.
\nBardzo interesuj\u0105ca i ci\u0105gle tajemnicza jest historia Ja\u0107wing\u00f3w, zamieszkuj\u0105cych te tereny w wiekach \u015brednich. Pod koniec XIII wieku plemi\u0119 to, podbite przez Krzy\u017cak\u00f3w, zmuszone zosta\u0142o w wi\u0119kszo\u015bci do opuszczenia swojej ziemi. Dowo\u00addami ich obecno\u015bci s\u0105, maj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w w j\u0119zyku ja\u0107wieskim, nazwy niekt\u00f3rych jezior, rzek i miej\u00adscowo\u015bci oraz \u015blady osad i grodzisk, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3\u00adrych najciekawszym i najpi\u0119kniej po\u0142o\u017conym jest G\u00f3ra Zamkowa w Szurpi\u0142ach. Warte uwagi s\u0105 r\u00f3wnie\u017c miejsca zwi\u0105zane z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 histori\u0105, np. park podworski w Starej Ha\u0144czy, wie\u015b staro\u00adobrz\u0119dowc\u00f3w Wodzi\u0142ki czy stare ewangelickie cmentarze w Szeszupce i \u0141opuchowie.
\nSuwalski Park Krajobrazowy, ze swoim niepo\u00adwtarzalnym krajobrazem i dziewicz\u0105 przyrod\u0105, to idealne miejsce dla tych, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 odpoczynku w zaciszu przyrody albo preferuj\u0105 zdrowy i aktywny wypoczynek. Na turyst\u0119 czekaj\u0105 tu kilometry znako\u00adwanych szlak\u00f3w doskona\u0142ych na wycieczki piesze i rowerowe, \u015bcie\u017cki edukacyjne, prawdziwe \u201eruskie banie\u201d i przepi\u0119kne, czyste jeziora.<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia Teresa \u015awierubska
\n<\/strong>Biolog, od 1998 roku pracownik Suwalskiego Parku Krajobrazowego, a od 2002 roku jego dyrektor.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>

Jeziora Ha\u0144cza \u2013 najg\u0142\u0119bsze w Polsce<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Rezerwat przyrody \u201eG\u0142azowisko \u0141opuchowskie\u201d po\u0142o\u017cony pomi\u0119dzy jeziorem Ha\u0144cza, a miejscowo\u015bci\u0105 \u0141opuchowo<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiele os\u00f3b przybywaj\u0105cych na Suwalszczyzn\u0119 uwa\u017ca ten region za jeden z najpi\u0119kniejszych zak\u0105t\u00adk\u00f3w Polski. Nieprzypadkowo wi\u0119c, dla zapewnie\u00adnia ochrony przyrody tego miejsca, utworzono tu w 1976 roku Suwalski Park Krajobrazowy, kt\u00f3ry jest najstarsz\u0105 tego typu form\u0105 ochrony przyrody w Polsce. Park zachwyca mn\u00f3stwem wzniesie\u0144 i pag\u00f3rk\u00f3w oddzielonych od siebie g\u0142\u0119bokimi dolinami rzecz\u00adnymi i licznymi jeziorami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest naj\u00adg\u0142\u0119bsze polskie Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":30651,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95],"tags":[],"class_list":["post-30647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musisz-zobaczyc","cat-95-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30647"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30657,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30647\/revisions\/30657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}