{"id":30131,"date":"2023-12-19T11:35:58","date_gmt":"2023-12-19T09:35:58","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=30131"},"modified":"2023-12-19T11:35:58","modified_gmt":"2023-12-19T09:35:58","slug":"ratusz-w-lwowku-slaskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=30131","title":{"rendered":"Ratusz w Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim"},"content":{"rendered":"

Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski to jedno z najstarszych miast Dolnego \u015al\u0105ska. Wed\u0142ug jednej z legend zawdzi\u0119cza sw\u0105 nazw\u0119 niezwyk\u0142emu wydarzeniu. Pono\u0107 lokalny mo\u017cnow\u0142adca ugodzi\u0142 strza\u0142ami z \u0142uku trzy m\u0142ode lwy, zwierz\u0119ta niespotykane w tych stronach. Wynik polowania znalaz\u0142 odbicie i w nazwie, i w herbie\u2026 <\/strong><\/p>\n

W \u015bredniowieczu Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski nale\u017ca\u0142 do najbogatszych i najlepiej rozwijaj\u0105cych si\u0119 o\u015brodk\u00f3w miejskich na \u015al\u0105sku, z racji swego po\u0142o\u017cenia przy szlaku handlowym Via Regia (Droga Kr\u00f3lewska) wiod\u0105cym z Rusi do Saksonii oraz wydobyciu z\u0142ota w okolicy miasta. Jego rynek jest trzecim co do wielko\u015bci w Polsce. Stoi na nim gotycko-renesansowy ratusz. Jest to budowla dwukondygnacyjna, nakryta wysokim dachem dwuspadowym. Do elewacji zachodniej dostawiona jest kamienna wie\u017ca z galeri\u0105, z kt\u00f3rej wy\u0142ania si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 walcowa z czterema zegarami, a wy\u017cej \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 o\u015bmioboczna z ma\u0142ymi otworami okiennymi, zwie\u0144czona he\u0142mem z prze\u015bwitem. Na zachodnim murze wie\u017cy widnieje herb Lw\u00f3wka \u015al\u0105skiego oraz herb kr\u00f3lestwa czeskiego, a na po\u0142udniowej \u2013 kartusz herbowy ze \u015bl\u0105skim or\u0142em piastowskim oraz kamienna tablica okoliczno\u015bciowa. Zosta\u0142a ufundowana w 1967 roku przez mieszka\u0144c\u00f3w z okazji 750-lecia nadania Lw\u00f3wkowi praw miejskich.<\/p>\n

Sprawiedliwy jak lew<\/strong>
\nW rozcz\u0142onkowanej bryle mo\u017cna dostrzec najstarsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 budowli. To fragmenty dawnego Domu Kupc\u00f3w, pe\u0142ni\u0105cego w XIII wieku funkcj\u0119 ratusza. Jest to zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 obiektu, przylegaj\u0105ca do wie\u017cy, z \u0142ukowymi oknami. Na p\u00f3\u0142nocnej \u015bcianie budynku, w p\u0142ytkiej wn\u0119ce, zamontowano rze\u017ab\u0119 XVI-wiecznego lwa z \u0142aci\u0144skim napisem: IUSTUS QUASI LEO (sprawiedliwy jak lew). Do Domu Kupc\u00f3w przylega budynek \u0141awy S\u0105dowej. Jego szczyt widoczny jest tylko w po\u0142owie, gdy\u017c drug\u0105, po\u0142udniow\u0105 stron\u0119 fasady zas\u0142oni\u0142a wie\u017ca, dostawiona p\u00f3\u017aniej. Zar\u00f3wno na fasadzie zachodniej, jak i na \u015bcianach wie\u017cy mo\u017cna dostrzec gotyckie elementy kamieniarki w postaci masek, maszkaron\u00f3w oraz gargulc\u00f3w, czyli rzygaczy. Po\u0142udniowa renesansowa elewacja jest najefektowniejsz\u0105 \u015bcian\u0105 lw\u00f3weckiego ratusza. Ciekawe obramienia okienne, wzorowane na dojrza\u0142ym rzymskim renesansie, s\u0105 czym\u015b wyj\u0105tkowym na \u015al\u0105sku. By\u0107 mo\u017ce tw\u00f3rc\u0105 tej kamieniarki by\u0142 nieznany mistrz w\u0142oski. Mi\u0119dzy ornamentami, pod jedn\u0105 z g\u0142owic, widnieje rok 1524, okre\u015blaj\u0105cy czas powstania tego detalu kamieniarskiego. Do dzi\u015b robi\u0105 wra\u017cenie podw\u00f3jne renesansowe okna parteru. Po\u0142udniowy portal, z bogatym obramieniem, by\u0142 od XVI wieku g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem do ratusza. Wiedzie ono do obszernej sieni, st\u0105d mo\u017cna by\u0142o wej\u015b\u0107 do winiarni w piwnicach, do Mieszcza\u0144skiej Sali Obrad lub schodami na pi\u0119tro, do \u0141awy S\u0105dowej i Sali Rajc\u00f3w.<\/p>\n

Pami\u0105tki po rodzie rycerskim<\/strong>
\nSklepienie sieciowe z kolistymi liniami \u017ceber sp\u0142ywa na do\u015b\u0107 masywny filar \u015brodkowy. W sieni znajduj\u0105 si\u0119 dwie prostok\u0105tne, kamienne p\u0142yty nagrobne cz\u0142onk\u00f3w rycerskiego rodu Talkenberg\u00f3w. Obie pochodz\u0105 z franciszka\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a klasztornego. P\u0142yta Magdaleny Talkenberg z XVII wieku przedstawia zmar\u0142\u0105 w stroju p\u00f3\u017anorenesansowym, otoczon\u0105 herbami rodowymi. Druga za\u015b, z wizerunkiem Krzysztofa Talkenberga, pochodzi z pocz\u0105tk\u00f3w XVI wieku. Posta\u0107 przedstawiono w pe\u0142nej zbroi rycerskiej z mieczem i pe\u0142nym herbem po prawej stronie. Nad schodami do piwnicy, \u015bredniowiecznej winiarni, znajduj\u0105 si\u0119 dwie kamienne rze\u017aby. Jedna z nich przedstawia m\u0119sk\u0105 posta\u0107 z cyrklem w d\u0142oniach i monogramem T.L. Jest to renesansowe popiersie domniemanego autora przebudowy ratusza z lat 1520\u20131524, ostatnio zidentyfikowanego jako Tomas Lindener. Druga rze\u017aba przedstawia par\u0119 m\u0142odych w obj\u0119ciach, ze splecionymi d\u0142o\u0144mi. Z lewej strony sieni znajduje si\u0119 wej\u015bcie do Mieszcza\u0144skiej Sali Obrad. Od lat 60. XX wieku znajdowa\u0142a si\u0119 tu kawiarnia Rycerska, w kt\u00f3rej m.in. podawano warzony na miejscu podpiwek o nazwie Kwas Rycerski. Obecnie to efektowne du\u017ce pomieszczenie pe\u0142ni funkcj\u0119 sali wystawowej.<\/p>\n

Epitafium tajemniczej pary
\n<\/strong>Schody z sieni wiod\u0105 na pierwsze pi\u0119tro, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 kolejne trzy p\u0142yty. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 warto zwr\u00f3ci\u0107 na najstarsze i najbardziej warto\u015bciowe artystycznie epitafium, przedstawiaj\u0105ce trzymaj\u0105ce si\u0119 za r\u0119ce postacie \u017ce\u0144sk\u0105 i m\u0119sk\u0105. Nie wiadomo, czy s\u0105 to Otton i Klara, rycerz i zakonnica, w\u00f3jt lw\u00f3wecki Sifrid Renker z \u017con\u0105 Gertrud\u0105, czy te\u017c piastowska para ksi\u0105\u017c\u0119ca \u2013 Henryk I Jaworski i Agnieszka. Od przesz\u0142o stu lat r\u00f3\u017cni badacze zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad tym, kto zosta\u0142 przedstawiony na nagrobku. Chyba ju\u017c nie dowiemy si\u0119, kim by\u0142a owa para rycerska. Pozosta\u0142e dwie p\u0142yty epitafijne przedstawiaj\u0105 rektora gimnazjum lw\u00f3weckiego oraz kronikarza miejskiego \u2013 Kaspra Suevusa, zmar\u0142ego w 1585 roku, oraz burmistrza \u2013 Kaspra Zeidlera, pochowanego w 1655 roku. Najefektowniejsz\u0105 sal\u0105 pierwszego pi\u0119tra jest Sala \u015alub\u00f3w, wy\u0142o\u017cona ciemnym drewnem. W rogach pomieszczenia stoj\u0105 cztery ozdobne filary, do kt\u00f3rych przylegaj\u0105 metalowe, ornamentowe kraty podtrzymuj\u0105ce sp\u0142ywy \u0142uk\u00f3w sklepienia. Wn\u0119trze ozdobione jest wieloma snycerskimi detalami oraz interesuj\u0105cymi neogotyckimi witra\u017cami. Trzy okna witra\u017cowe przedstawiaj\u0105 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci kobiec\u0105 posta\u0107 w bieli, a po bokach maj\u0105 stylizowane fontanny zwie\u0144czone postaciami \u015bwi\u0119tych. Z Sal\u0105 \u015alub\u00f3w s\u0105siaduj\u0105 pomieszczenia biblioteki miejskiej i powiatowej.<\/p>\n

Jest i sala tortur<\/strong>
\nPo zachodniej stronie korytarza znajduje si\u0119 pomieszczenie \u0141awy S\u0105dowej. Na jednej ze \u015bcian zachowa\u0142o si\u0119 malowid\u0142o z uskrzydlonymi, kobiecymi alegoriami: Justicia \u2013 Sprawiedliwo\u015b\u0107 \u2013 z wag\u0105 i mieczem, oraz Caritas \u2013 Mi\u0142osierdzie \u2013 z p\u0142on\u0105cym sercem i sakiewk\u0105 z wysypywanymi pieni\u0119dzmi. Z \u0141awy S\u0105dowej przechodzi si\u0119 do\u2026 sali tortur i usytuowanego w najni\u017cszej kondygnacji wie\u017cy lochu wi\u0119ziennego. Naprzeciwko \u0141awy S\u0105dowej znajduj\u0105 si\u0119 dwa pomieszczenia, w kt\u00f3rych eksponuje si\u0119 dzi\u015b zbiory plac\u00f3wki muzealnej, kt\u00f3r\u0105 zarz\u0105dza Lw\u00f3wecki O\u015brodek Kultury. Ostatni wielki remont ratusza zosta\u0142 przeprowadzony w latach 1902\u20131905 pod okiem Hansa Poelziga. Wtedy te\u017c stworzono reprezentacyjn\u0105 siedzib\u0119 burmistrza (obecnie Sala \u015alub\u00f3w) oraz zamontowano wewn\u0105trz wszystkie p\u0142yty epitafijne, przeniesione z klasztoru franciszkan\u00f3w. Dostawiono te\u017c \u0142awy kupieckie z podcieniami. Na parterze, w dawnej sieni z wej\u015bciem od wschodu, znajduje si\u0119 restauracja Rycerska, ale swojskiego kwasu rycerskiego ju\u017c nie wyrabia i nie serwuje\u2026<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia:<\/em> Andrzej Mateusiak<\/strong>
\nTurysta i krajoznawca, mi\u0142o\u015bnik turystyki kajakowej, przewodnik sudecki.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Gotycko-renesansowy ratusz we Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim jest jednym
z najstarszych i najpi\u0119kniejszych
obiekt\u00f3w w Polsce
fot. Andrzej Mateusiak<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Prawdopodobnie jest to piastowska para ksi\u0105\u017c\u0119ca \u2013 Henryk I Jaworski i Agnieszka fot. Andrzej Mateusiak<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Obramienia okienne, wzorowane na dojrza\u0142ym rzymskim renesansie
fot. Andrzej Mateusiak<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski to jedno z najstarszych miast Dolnego \u015al\u0105ska. Wed\u0142ug jednej z legend zawdzi\u0119cza sw\u0105 nazw\u0119 niezwyk\u0142emu wydarzeniu. Pono\u0107 lokalny mo\u017cnow\u0142adca ugodzi\u0142 strza\u0142ami z \u0142uku trzy m\u0142ode lwy, zwierz\u0119ta niespotykane w tych stronach. Wynik polowania znalaz\u0142 odbicie i w nazwie, i w herbie\u2026 W \u015bredniowieczu Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski nale\u017ca\u0142 do najbogatszych i najlepiej rozwijaj\u0105cych si\u0119 o\u015brodk\u00f3w miejskich na \u015al\u0105sku, z racji Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":13,"featured_media":30135,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-30131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-to-polska-wlasnie","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30131"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30147,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30131\/revisions\/30147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}