{"id":29525,"date":"2023-08-03T11:11:09","date_gmt":"2023-08-03T09:11:09","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=29525"},"modified":"2023-08-03T11:22:15","modified_gmt":"2023-08-03T09:22:15","slug":"swiadkowie-historii-w-tumie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=29525","title":{"rendered":"\u015awiadkowie historii w Tumie"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_29533\" style=\"width: 255px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-29533\" class=\"wp-image-29533\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi-300x209.jpg\" alt=\"\" width=\"245\" height=\"171\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi-300x209.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi-1024x715.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi-768x536.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi-1536x1072.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fot.Janusz-Jankowksi.jpg 1816w\" sizes=\"auto, (max-width: 245px) 100vw, 245px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-29533\" class=\"wp-caption-text\">Grodzisko w Tumie<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_29535\" style=\"width: 269px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj..jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-29535\" class=\"wp-image-29535\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj.-300x199.jpg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"172\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj.-300x199.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj.-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj.-768x510.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Portal-romanski-z-XII-wieku-Tum-foto-JJ_aj..jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-29535\" class=\"wp-caption-text\">Portal roma\u0144ski z XII wieku<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Niemal w samym \u015brodku Polski znajduje si\u0119 obszar dawnej i wsp\u00f3\u0142czesnej \u0141\u0119czycy. W bliskiej odleg\u0142o\u015bci zlokalizowane s\u0105\u00a0 obiekty historyczne o randze europejskiej i krajowej. <\/strong><\/p>\n<p>Dzisiejszy powiat \u0142\u0119czyckie przecina Pradolina Warszawsko-Berli\u0144ska, kt\u00f3ra odgrywa\u0142a niegdy\u015b du\u017c\u0105 rol\u0119 w wyznaczaniu wa\u017cnych szlak\u00f3w, w tym w okresie rzymskim \u2013 szlaku bursztynowego. W okresie \u015bredniowiecza w rejonie grodu i miasta \u0141\u0119czycy przecina\u0142y si\u0119 wa\u017cne szlaki handlowe \u0142\u0105cz\u0105ce wsch\u00f3d Europy, Ru\u015b i okolice Lwowa z Wielkopolsk\u0105 i Pomorzem. Przez \u0141\u0119czyc\u0119 przechodzi\u0142y szlaki w kierunku Torunia, Krakowa i W\u0119gier. Obszar ten pe\u0142en mokrade\u0142, trudny do przej\u015bcia, lecz strategiczny, stanowi\u0142 wa\u017cne miejsce w pa\u0144stwie Piast\u00f3w<strong>.<\/strong><\/p>\n<p><strong>W\u015br\u00f3d najbardziej znanych obiekt\u00f3w, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnych czas\u00f3w, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107: <\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>archikolegiat\u0119 \u0142\u0119czyck\u0105 w Tumie z XII wieku i cz\u0119\u015bciowo zrekonstruowane Grodzisko w Tumie (VI\u2013VIII wiek, pierwsza lokacja \u0141\u0119czycy), <\/strong><\/li>\n<li><strong>Zamek Kr\u00f3lewski w \u0141\u0119czycy z XIV wieku (obecnie muzeum), <\/strong><\/li>\n<li><strong>ko\u015bci\u00f3\u0142 pw, \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a z XIV wieku, <\/strong><\/li>\n<li><strong>ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. Bernardyn\u00f3w z XVII wieku, <\/strong><\/li>\n<li><strong>wczesnoklasycystyczny ratusz projektu Jakuba Kubickiego z XVIII wieku, <\/strong><\/li>\n<li><strong>dawny klasztor oo. Dominikan\u00f3w z XIII wieku (przebudowany przez Prusak\u00f3w na wi\u0119zienie w XVIII wieku)<br \/>\n<\/strong><strong>i inne ciekawe obiekty z r\u00f3\u017cnych epok.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u015alady dawnych kultur<\/strong><\/p>\n<p>Warto si\u0119 zapozna\u0107 z niekt\u00f3rymi wydarzeniami i odkryciami, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y t\u0119 przestrze\u0144, tak wa\u017cn\u0105 w \u015bredniowieczu i w czasach p\u00f3\u017aniejszych.<\/p>\n<p>Od czas\u00f3w prehistorycznych by\u0142 to obszar zamieszkiwany. Na stoku wzg\u00f3rza w G\u00f3rze \u015awi\u0119tej Ma\u0142gorzaty znaleziono obustronnie retuszowane zgrzeb\u0142o kamienne (na g\u0142\u0119boko\u015bci 3 m) datowane na ok. 56 tys. lat (okres cz\u0142owieka neandertalskiego). Cechy stylistyczne ceramiki pochodz\u0105cej z wykopalisk w Romartowie ko\u0142o \u0141\u0119czycy i Nag\u00f3rek w okolicach Grabowa potwierdzaj\u0105, \u017ce ju\u017c oko\u0142o 3000 lat p.n.e. na obszarze okolic \u0141\u0119czycy \u017cy\u0142y spo\u0142eczno\u015bci kultury puchar\u00f3w lejkowatych. Przyjmuje si\u0119, \u017ce by\u0142a ona pierwsz\u0105 autonomiczn\u0105 kultur\u0105 neolityczn\u0105 w Polsce. W okolicach \u0141\u0119czycy odkryto \u015blady kultury pomorskiej, przeworskiej. Od III okresu epoki br\u0105zu po schy\u0142ek okresu halsztackiego i pocz\u0105tek okresu late\u0144skiego w okolicach \u0141\u0119czycy rozwija\u0142a si\u0119 kultura \u0142u\u017cycka. W Gledzian\u00f3wku, Witaszewicach i Wilkowicach odkryto groby kloszowe wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 wraz z grobami kultury pomorskiej. W okresie rzymskim pojawi\u0142y si\u0119 na tym obszarze groby ksi\u0105\u017c\u0119ce. W Gledzian\u00f3wku nad grobem datowanym na I\u2013IV wiek n.e. usypano kurhan. Gr\u00f3b z Witaszewic pochodzi\u0142 z 1 po\u0142. III wieku n.e., w jego wyposa\u017ceniu znajdowa\u0142y si\u0119 m.in. przedmioty z\u0142ote. Na obszarze okolic \u0141\u0119czycy znaleziono wyroby importowane z obszaru pa\u0144stwa rzymskiego.<\/p>\n<p><strong>Pocz\u0105tki \u0141\u0119czycy<\/strong><\/p>\n<p>Wed\u0142ug niekt\u00f3rych historyk\u00f3w pocz\u0105tki \u0141\u0119czycy si\u0119gaj\u0105 VI wieku i wi\u0105za\u0142y si\u0119 z obronn\u0105 osad\u0105, opart\u0105 o k\u0119p\u0119 gliniasto-piaszczyst\u0105 o wysoko\u015bci 1,5 metra, woln\u0105 od zalew\u00f3w. Osad\u0119 otacza\u0142y umocnienia w postaci podw\u00f3jnego cz\u0119stoko\u0142u. Zast\u0105piono je p\u00f3\u017aniej systemem umocnie\u0144 znacznie bardziej skomplikowanych. Drewnianoziemny wa\u0142 dochodzi\u0142 do oko\u0142o 4\u20135 m wysoko\u015bci przy 5\u20136,5 m szeroko\u015bci u podstawy.<\/p>\n<p>W okresie \u015bredniowiecza w rejonie grodu i miasta \u0141\u0119czycy przecina\u0142y si\u0119 wa\u017cne szlaki handlowe \u0142\u0105cz\u0105ce wsch\u00f3d Europy, Ru\u015b i okolice Lwowa z Wielkopolsk\u0105 i Pomorzem. Przez \u0141\u0119czyc\u0119 przechodzi\u0142y szlaki w kierunku Torunia, Krakowa i W\u0119gier. Obszar ten, pe\u0142en mokrade\u0142, trudny do przej\u015bcia, lecz strategiczny, stanowi\u0142 wa\u017cne miejsce w pa\u0144stwie Piast\u00f3w.<\/p>\n<p>Prawdopodobnie w okresie rz\u0105d\u00f3w kr\u00f3la Boles\u0142awa I Chrobrego (992\u20131025) powsta\u0142o opactwo benedykty\u0144skie nosz\u0105ce nazw\u0119 \u0141\u0119czyca Wielka (obecnie Tum). W 1107 roku Boles\u0142aw Krzywousty podczas wojny domowej z bratem Zbigniewem zaj\u0105\u0142 \u0141\u0119czyc\u0119 i rozbudowa\u0142 gr\u00f3d.<\/p>\n<p>Miasto \u0141\u0119czyca pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach od I po\u0142. XII wieku. Pisano je po \u0142acinie i pisarze kopi\u015bci nie zawsze oddawali jej s\u0142owia\u0144skie brzmienie. Wymienia si\u0119 j\u0105 zatem, jako: Lonsin, Llonzin, Lucic, Lunciz, Lantsiza, Loncizia, Lonsitia, Luchicia, Lunchicia. Po \u015bmierci Boles\u0142awa Krzywoustego wdowa po nim Salomea otrzyma\u0142a \u0141\u0119czyc\u0119 jako \u201eopraw\u0119 wdowi\u0105\u201d. W \u0141\u0119czycy wychowywa\u0142a Henryka Sandomierskiego i Kazimierza Sprawiedliwego.\u00a0 Przypisywany jest jej, znaleziony podczas bada\u0144 archeologicznych w latach 2009\u20132011 tajemniczy pier\u015bcie\u0144 z napisem: +TOT VIVAS FELIX*QUOT VIVIT*TE[M]PORA FENIX (Oby\u015b \u017cy\u0142 szcz\u0119\u015bliwy, ile czasu \u017cyje Fenix).<\/p>\n<p>21 maja 1161 roku, z udzia\u0142em wielu ksi\u0105\u017c\u0105t i biskup\u00f3w oraz licznych dostojnik\u00f3w \u015bwieckich, konsekrowano kolegiat\u0119 w Tumie, kt\u00f3ra zbudowana by\u0142a na fundamentach opactwa benedyktyn\u00f3w z prze\u0142omu X\/XI wieku. Do ko\u0144ca XI wieku by\u0142 to jedyny o\u015brodek ko\u015bcielny na obszarze ca\u0142ej wykszta\u0142caj\u0105cej si\u0119 wtedy prowincji \u0142\u0119czyckiej. Od 1161 roku by\u0142a to najwi\u0119ksza budowla sakralna w prowincji \u0142\u0119czyckiej, a tak\u017ce w diecezji gnie\u017anie\u0144skiej. Przy wej\u015bciu do archikolegiaty znajduje si\u0119 XII-wieczny portal g\u0142\u00f3wny uskokowy z kolumnami o g\u0142owicach zbli\u017conych do korynckich z rze\u017abionym tympanonem (adoracja NM Panny z Dzieci\u0105tkiem) i ornamentowan\u0105 archiwolt\u0105.<\/p>\n<p>W 1180 roku w \u0141\u0119czycy odby\u0142 si\u0119 pierwszy sejm \u2013 wielki zjazd z udzia\u0142em dostojnik\u00f3w duchownych i \u015bwieckich. Ustanowiono wtedy pewne przywileje dla Ko\u015bcio\u0142a. Uchwa\u0142y zjazdu \u0142\u0119czyckiego zatwierdzi\u0142 papie\u017c Aleksander III, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142 tak\u017ce legalno\u015b\u0107 w\u0142adzy Kazimierza Sprawiedliwego jako ksi\u0119cia Polski (<em>princepsa<\/em>). Jego w\u0142adz\u0119 potwierdzi\u0142 tak\u017ce cesarz Fryderyk I Barbarossa. Instytucja senioratu wprowadzona przez Boles\u0142awa Krzywoustego (za\u0142o\u017cenie, \u017ce w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie sprawuje najstarszy cz\u0142onek dynastii) przesta\u0142a mie\u0107 zastosowanie.<\/p>\n<p><strong>Pierwsza lokacja<\/strong><\/p>\n<p>W 1230 roku prokuratorzy biskupa pruskiego Chrystiana w osobach opat\u00f3w: \u0142ekne\u0144skiego Henryka i l\u0105dzkiego Jana nazwali Konrada Mazowieckiego w\u0142adc\u0105 Kujaw, \u0141\u0119czycy i Mazowsza. W 1235 roku nast\u0105pi\u0142a prawdopodobnie pierwsza lokacja \u0141\u0119czycy, ograniczona do Starego Miasta z ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Krzy\u017ca, jako \u201egminy niemieckich kupc\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w stanowi\u0105c\u0105 kolejne ogniwo tradycyjnej, szerokiej aglomeracji osadniczej\u201d. W rejonie tym istnia\u0142a osada targowa okre\u015blana z czasem tradycyjn\u0105 nazw\u0105 <em>Emaus<\/em> wraz z cmentarzyskiem szkieletowym zawieraj\u0105cym poch\u00f3wki datowane na czas pomi\u0119dzy XII\u2013XIV wiekiem. Opr\u00f3cz ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142 si\u0119 w osadzie targowej m\u0142yn i karczmy. Ich w\u0142a\u015bcicielami w XIII wieku byli mo\u017cnow\u0142adcy, w tym komes Mszczuj i jego brat archidiakon krakowski Gumbert.<\/p>\n<p>Na prze\u0142omie marca i kwietnia 1241 roku nast\u0105pi\u0142a\u00a0 agresja mongolskich Tatar\u00f3w na ksi\u0119stwo \u0142\u0119czyckie. G\u0142\u00f3wnym celem\u00a0 Tatar\u00f3w by\u0142y W\u0119gry. O zagro\u017ceniu z ich strony by\u0142o wiadomo wcze\u015bniej od ksi\u0119cia czernichowskiego Micha\u0142a i jego syna Ro\u015bcis\u0142awa, kt\u00f3rzy w 1240 roku ruszyli z Rusi i przybyli do Konrada. Boles\u0142aw Konradowic go\u015bci\u0142 natomiast na Mazowszu w Wyszogrodzie\u00a0 rodzin\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 Romanowicz\u00f3w na czele z Danielem i Wasy\u0142kiem. Pobyt wojsk mongolskich w ksi\u0119stwie \u0142\u0119czyckim odnotowa\u0142o kilka \u017ar\u00f3de\u0142. Donosz\u0105 o tym<em> Rocznik kapitu\u0142y gnie\u017anie\u0144skiej, Kronika wielkopolska i Katalogi biskup\u00f3w krakowskich<\/em>, w kt\u00f3rym czytamy, \u017ce <em>Thartari [\u2026] in Poloniam ingrediuntur, aliqui in Lanciciam et Cuiaviam, aliqui Cracouiam adeunt.<\/em><\/p>\n<p>W 1244 roku \u00a0w \u0141\u0119czycy odby\u0142 si\u0119 synod prowincjonalny archidiecezji gnie\u017anie\u0144skiej pod przewodnictwem arcybiskupa Pe\u0142ki, kiedy ksi\u0119cia Konrada dotkn\u0119\u0142y kary ko\u015bcielne za niszczenie d\u00f3br ko\u015bcielnych.<\/p>\n<p>Na Bo\u017ce Narodzenie 1245 roku zawita\u0142a do \u0141\u0119czycy papieska misja franciszka\u0144ska w drodze na dw\u00f3r wielkiego chana Mongo\u0142\u00f3w na czele z wys\u0142annikiem papie\u017ca Innocentego IV Janem Piano di Carpini (1181\u20131252) oraz towarzysz\u0105cym mu od Wroc\u0142awia Benedyktem Polakiem (1200\u20131251). W \u0141\u0119czycy ksi\u0105\u017c\u0119 ruski Wasylek Romanowicz przekaza\u0142 podr\u00f3\u017cnikom wiele cennych informacji o Tatarach. Za po\u015brednictwem ksi\u0119cia ruskiego i jego brata Daniela otrzymali \u017celazny list chi\u0144ski na dalsz\u0105 drog\u0119. Za po\u015brednictwem ksi\u0119cia Konrada franciszkanie dotarli do Kijowa. Wyprawa do Mongolii si\u0119 powiod\u0142a. W Karakorum otrzymali od chana Gujuka odpowied\u017a dla papie\u017ca. By\u0142a to pierwsza tak daleka podr\u00f3\u017c Europejczyk\u00f3w. Kilka lat po powrocie Jana Piano di Carpini i Benedykta Polaka do Europy urodzi\u0142 si\u0119 Marco Polo, kt\u00f3rego opowie\u015bci o wyprawach na Daleki Wsch\u00f3d rozbudzi\u0142y marzenia wielu podr\u00f3\u017cnik\u00f3w i odkrywc\u00f3w.<\/p>\n<p>Miasto rozwija\u0142o si\u0119 dynamicznie. Za czas\u00f3w W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka i jego m\u0142odszego brata Kazimierza II \u0142\u0119czyckiego zosta\u0142o przeniesione w miejsce obecnej star\u00f3wki. Pobudowano tam w II po\u0142owie XIII wieku klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 oo. dominikan\u00f3w, jako pierwszy obiekt gotycki, a w p\u00f3\u017aniejszych wiekach powsta\u0142 zamek kazimierzowski w XIV wieku, ko\u015bci\u00f3\u0142 farny pw. \u015bw. Andrzeja Aposo\u0142a, jako murowany z fundacji W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y\u00a0 i inne cenne zabytki warte zwiedzenia.<\/p>\n<p><strong>Zniszczenia w czasie potopu<\/strong><\/p>\n<p>P\u00f3\u017aniejsze dzieje mia\u0142y wp\u0142yw na losy miasta i jego mieszka\u0144c\u00f3w. W XVII wieku nast\u0105pi\u0142 czas wojen. Szczeg\u00f3lnie potop szwedzki mia\u0142 wp\u0142yw na zniszczenie i cz\u0119\u015bciow\u0105 degradacj\u0119 miasta.<\/p>\n<p>\u0141\u0119czyca prze\u017cywa\u0142a swoje wzloty i wielokrotne upadki. Do drugiego rozbioru Polski by\u0142a miastem wojew\u00f3dzkim. Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, w 1919 roku, na obszarze m.in. dawnego ksi\u0119stwa \u0142\u0119czyckiego powsta\u0142o po raz pierwszy wojew\u00f3dztwo \u0142\u00f3dzkie. W okresie II wojny \u015bwiatowej na obszarze ziemi \u0142\u0119czyckiej, w dniach 9\u201312 wrze\u015bnia rozpocz\u0119\u0142a\u00a0 si\u0119 bitwa nad Bzur\u0105. W XX wieku, dzi\u0119ki kopalni rudy \u017celaza i du\u017cym zak\u0142adom pracy wykorzystuj\u0105cym potencja\u0142 rolniczy regionu, \u0141\u0119czyca zn\u00f3w zacz\u0119\u0142a na kr\u00f3tko odgrywa\u0107 du\u017c\u0105 rol\u0119. Obecnie jest to ciekawe miasteczko z klimatem z niepowtarzaln\u0105 ofert\u0105 turystyczn\u0105. Zosta\u0142o tu wiele cennych zabytk\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>TU WARTO PYTA\u0106 O INFORMACJE<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Oddzia\u0142 PTTK \u201eZiemi \u0141\u0119czyckiej\u201d w \u0141\u0119czycy, \u0141\u0119czyca, ul. Marii Konopnickiej 10, tel. 603\u00a0618 966<\/li>\n<li>Lokalna Organizacja Turystyczna \u201eCentralny \u0141UK Turystyczny\u201d w \u0141\u0119czycy, ul. Marii Konopnickiej 14, tel. 510\u00a0104 937<\/li>\n<li>Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w \u0141odzi \u2013 skansen \u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska i Grodzisko w Tumie, tel. 602\u00a0426\u00a0314<\/li>\n<li>Parafia w Tumie, tel. 793\u00a0760 107<\/li>\n<li>Muzeum w \u0141\u0119czycy, tel. 24 841 10 21<\/li>\n<li>Punkt Informacji Turystycznej w \u0141\u0119czycy, tel. 24 721 03 11.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tekst i zdj\u0119cia <\/em><\/strong><strong>Janusz Jankowski<br \/>\n<\/strong>\u0141\u0119czycki dzia\u0142acz i pracownik samorz\u0105dowy zwi\u0105zany z Oddzia\u0142em PTTK \u201eZiemi \u0141\u0119czyckiej\u201d w \u0141\u0119czycy i Lokaln\u0105 Organizacj\u0105 Turystyczn\u0105 \"Centralny \u0141UK Turystyczny w \u0141\u0119czycy. Od 2008 roku przewodnik terenowy o regionie \u0142\u00f3dzkim, a od 2023 roku \u2013 instruktor przewodnictwa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Niemal w samym \u015brodku Polski znajduje si\u0119 obszar dawnej i wsp\u00f3\u0142czesnej \u0141\u0119czycy. W bliskiej odleg\u0142o\u015bci zlokalizowane s\u0105\u00a0 obiekty historyczne o randze europejskiej i krajowej. Dzisiejszy powiat \u0142\u0119czyckie przecina Pradolina Warszawsko-Berli\u0144ska, kt\u00f3ra odgrywa\u0142a niegdy\u015b du\u017c\u0105 rol\u0119 w wyznaczaniu wa\u017cnych szlak\u00f3w, w tym w okresie rzymskim \u2013 szlaku bursztynowego. W okresie \u015bredniowiecza w rejonie grodu i&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=29525\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":12,"featured_media":29531,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-29525","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turysta-poleca","cat-11-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29525"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29529,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525\/revisions\/29529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}