{"id":29067,"date":"2023-08-01T21:40:26","date_gmt":"2023-08-01T19:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=29067"},"modified":"2023-08-02T13:36:01","modified_gmt":"2023-08-02T11:36:01","slug":"29067-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=29067","title":{"rendered":"Poetka, \u0141owicz i tragiczna \u015bmier\u0107 w tle"},"content":{"rendered":"

Przewodnicy z \u0142owickiego ko\u0142a im. Anieli Chmieli\u0144skiej w \u0141owiczu realizowali w 2022 roku projekt \u201eLiterackie w\u0119drowanie z Konopnick\u0105 i Reymontem\u201d (pisali\u015bmy o tym w 1(9)2023 numerze \u201eTurysty\u201d). Przedsi\u0119wzi\u0119cie to wymaga\u0142o specjalnego przygotowania si\u0119 do spacer\u00f3w z turystami i wyk\u0142ad\u00f3w, dodatkowych lektur. By\u0142a to pasjonuj\u0105ca kwerenda, wyszukiwane wiadomo\u015bci na temat \u015blad\u00f3w \u0142owickich w \u017cyciorysach pisarzy przynosi\u0142o bowiem interesuj\u0105ce niespodzianki, i to nawet kryminalne!<\/b><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Maria Konopnicka \u2013 zdj\u0119cie z 1875 roku<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Domek Marii Konopnickiej w Arkadii<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Portret wykonany w zak\u0142adzie fotograficznym Leopolda Budego (ok. 1897 roku)<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kiedy pytamy turyst\u00f3w o Mari\u0119 Konopnick\u0105 i zwi\u0105zane z ni\u0105 plac\u00f3wki, najcz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy: muzea w Suwa\u0142kach, \u017barnowcu i Bronowie. Nie ka\u017cdy jednak wie, \u017ce poetka i jej rodzina w latach 1892\u20131903 byli zwi\u0105zani z ziemi\u0105 \u0142owick\u0105. <\/span><\/p>\n

Autorka <\/span>Roty<\/i><\/span> mia\u0142a o\u015bmioro dzieci. Jeden z jej syn\u00f3w, Jan, pracowa\u0142 w m\u0142ynie Wac\u0142awa Rosenbluma w \u0141owiczu, nast\u0119pnie otrzyma\u0142 intratn\u0105 posad\u0119 zarz\u0105dcy w m\u0142ynie w Arkadii, a p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c w Kapitule ko\u0142o \u0141owicza. Jan wybra\u0142 sobie za \u017con\u0119 \u0142owiczank\u0119 \u2013 Jadwig\u0119 Brzozowsk\u0105, c\u00f3rk\u0119 w\u0142a\u015bcicieli Hotelu Polskiego w \u0141owiczu. \u015alub zosta\u0142 zawarty w 1893 roku w ko\u015bciele <\/span>Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i \u015awi\u0119tej El\u017cbiety<\/span>. <\/span><\/p>\n

Tu, w \u0141owiczu, Maria Konopnicka za\u0142atwia\u0142a formalno\u015bci zwi\u0105zane z pozyskaniem paszportu na pierwszy wyjazd za granic\u0119. Zachowa\u0142o si\u0119 pismo z 1902 roku dotycz\u0105ce tego dokumentu dla <\/span>mieszkanki ujazdu \u0142owickiego <\/i><\/span>(czyli powiatu). Na wydanie paszportu zagranicznego pisarki musia\u0142 wyrazi\u0107 zgod\u0119 jej m\u0105\u017c, Jaros\u0142aw Konopnicki. Z dokumentacji dowiadujemy si\u0119, \u017ce Konopnicka <\/span>ma lat 60, jest \u015bredniego wzrostu, w\u0142osy jasne z siwizn\u0105, nos i usta umiarkowane, oczy b\u0142\u0119kitne, podbr\u00f3dek i twarz zwyczajna. Nie ma znak\u00f3w szczeg\u00f3lnych<\/i><\/span>. Dalej za\u015b \u201eujazd\u201d \u0142owicki potwierdza\u0142, \u017ce pisarka <\/span>nie znajduje si\u0119 pod dozorem policji, s\u0105du.<\/i><\/span><\/p>\n

Do Jana Konopnickiego, zarz\u0105dzaj\u0105cego m\u0142ynami Micha\u0142a Piotra Radziwi\u0142\u0142a, cz\u0119sto przyje\u017cd\u017cali cz\u0142onkowie rodziny. Bywa\u0142a tu jego siostra, Zofia, wraz z m\u0119\u017cem Boles\u0142awem Kr\u00f3likowskim. <\/span>Najstarszy syn Konopnickiej, Tadeusz, pracowa\u0142 w cukrowni w pobliskich Sannikach i r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto przyje\u017cd\u017ca\u0142 na spotkania z rodzin\u0105 do \u0141owicza. <\/span>Pisarka odwiedza\u0142a Arkadi\u0119 pod \u0141owiczem wraz z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105, Mari\u0105 Dul\u0119biank\u0105, kt\u00f3ra ch\u0119tnie bra\u0142a udzia\u0142 w polowaniach, lubi\u0142a przeja\u017cd\u017cki konne i welocypedem.<\/span><\/p>\n

W 1899 roku w pod\u0142owickiej Kapitule odby\u0142 si\u0119 zjazd rodzinny. Na zbiorowej fotografii na tle m\u0142yna kapitulnego znajduj\u0105 si\u0119 poza Mari\u0105 jej m\u0105\u017c Jaros\u0142aw, syn Jan z \u017con\u0105 Jadwig\u0105, c\u00f3rk\u0105 Zofia z m\u0119\u017cem Boles\u0142awem, c\u00f3rka Laura z m\u0119\u017cem Stanis\u0142awem Pytli\u0144skim. Ponadto w zje\u017adzie uczestniczy\u0142y wnucz\u0119ta \u2013 Anna, Zofia i Janusz oraz Maria Dul\u0119bianka. <\/span><\/p>\n

Cztery lata p\u00f3\u017aniej zorganizowano w Arkadii jeszcze jedno spotkanie rodzinne. By\u0142 to zarazem ostatni pobyt Marii w \u0141owickiem. Dzi\u015b przypomina o jej zwi\u0105zkach z tymi okolicami stoj\u0105cy obok parku w Arkadii dawny dom m\u0142ynarza, w kt\u00f3rym przebywa\u0142a poetka. I \u015blady w jej tw\u00f3rczo\u015bci. Dzi\u0119ki obserwacji pracy Jana powsta\u0142a opowiastka <\/span>W starym m\u0142ynie<\/i><\/span>, <\/span>o \u0141owiczu Konopnicka wspomina w nowelce <\/span>J<\/i><\/span>\u00f3zik Srokasz<\/i><\/span>, opisuj\u0105c powr\u00f3t z jarmarku Czarnego Brysia<\/span>.<\/span> W cyklu <\/span>Z cmentarzy<\/i><\/span> wspomnia\u0142a swoj\u0105 wypraw\u0119 cz\u00f3\u0142nem po Bzurze z Arkadii do Sochaczewa.<\/span><\/p>\n

A teraz niespodzianka kryminalna \u2013 nieznany w\u0105tek z \u017cycia Konopnickich. W trakcie przygotowa\u0144 do opracowania konspekt\u00f3w zwi\u0105zanych z \u017cyciem Marii Konopnickiej natrafi\u0142em w \u201eKurierze Warszawskim\u201d z 1901 roku na niewielki artyku\u0142 \u201e\u015amier\u0107 u znachora\u201d. Tekst opisuje \u015bmier\u0107 niejakiej Katarzyny Kozy, kt\u00f3ra<\/span> uczuwszy b\u00f3l gard\u0142a uda\u0142a si\u0119 wraz z m\u0119\u017cem do m\u0142yna Kapitulnego, gdzie niejaki Konopnicki trudni\u0142 si\u0119 leczeniem.<\/i><\/span> Mowa tu o Jaros\u0142awie Konopnickim, m\u0119\u017cu poetki, kt\u00f3ry mieszkaj\u0105c przez kilka lat z synem, Janem, zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. nauczaniem wiejskich dzieci oraz \u201eznachorstwem\u201d. Jedn\u0105 z jego pacjentek by\u0142a w\u0142a\u015bnie 21-letnia Katarzyna z Jastrz\u0119bi ko\u0142o \u0141owicza. Jak dalej mo\u017cemy przeczyta\u0107, <\/span>Konopnicki obejrza\u0142 chor\u0105, wla\u0142 jej do gard\u0142a p\u00f3\u0142torej szklanki chlorku \u017celaza, Kozina uczu\u0142a silne palenie w gardle i b\u00f3l g\u0142owy, poczem we 20 minut zmar\u0142a<\/i><\/span>. Po tym wydarzeniu wobec Konopnickiego wszcz\u0119to dochodzenie i mia\u0142 zosta\u0107 aresztowany. Skonfiskowano u niego kilka \u015brodk\u00f3w o silnym dzia\u0142aniu, zw\u0142oki zmar\u0142ej zabezpieczono dla w\u0142adz s\u0105dowych. \u015amier\u0107 Katarzyny potwierdzi\u0142 wystawiony kilka dni p\u00f3\u017aniej akt zgonu w parafii \u015awi\u0119tego Ducha w \u0141owiczu. <\/span><\/p>\n

Sprawa m\u0119\u017ca Jaros\u0142awa \u017cywo interesowa\u0142a Mari\u0119 Konopnick\u0105, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a unika\u0107 skandali w rodzinie. Poetka wspomnia\u0142a w li\u015bcie do syna, Stanis\u0142awa, \u017ce <\/span>Jan donosi o fatalnej sprawie, w kt\u00f3r\u0105 si\u0119 ojciec wpl\u0105ta\u0142. To te\u017c jeszcze by\u0142o potrzebne ojcu<\/i><\/span>. W 1902 roku Maria pisa\u0142a z Florencji do c\u00f3rki: <\/span>donie\u015b mi droga Zo\u015bko, jak sprawa ojca o t\u0119 bab\u0119 stoi? Cho\u0107 i co z\u0142ego, to donie\u015b mi<\/i><\/span>. <\/span><\/p>\n

Jakie by\u0142y dalsze losy sprawy, nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107 (Jaros\u0142aw zmar\u0142 w 1905 roku). Miesi\u0105c po \u015bmierci Katarzyny owdowia\u0142y J\u00f3zef ponownie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z siostr\u0105 zmar\u0142ej, niejak\u0105 Balbin\u0105 Russek. <\/span><\/p>\n

I tu kolejna niespodzianka. Spacery krajoznawcze szlakiem Marii Konopnickiej prowadzi\u0142a \u0142owicka przewodniczka, Agnieszka Walczak-Caban. Badaj\u0105c swoje drzewo genealogiczne, zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce Balbina Koza to\u2026 jej prababka. Tragiczne wydarzenia z udzia\u0142em Jaros\u0142awa Konopnickiego, ponowny \u015blub wdowca J\u00f3zefa Kozy z 17-letni\u0105 siostr\u0105 tragicznie zmar\u0142ej i potomstwo z tego zwi\u0105zku rozpocz\u0119\u0142o jej lini\u0119 rodow\u0105.<\/span><\/p>\n

Zdzis\u0142aw Kry\u015bciak<\/b><\/span>
\n<\/i>Prezes Ko\u0142a Przewodnik\u00f3w w \u0141owiczu, instruktor krajoznawstwa regionu PTTK, instruktor przewodnictwa PTTK.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przewodnicy z \u0142owickiego ko\u0142a im. Anieli Chmieli\u0144skiej w \u0141owiczu realizowali w 2022 roku projekt \u201eLiterackie w\u0119drowanie z Konopnick\u0105 i Reymontem\u201d (pisali\u015bmy o tym w 1(9)2023 numerze \u201eTurysty\u201d). Przedsi\u0119wzi\u0119cie to wymaga\u0142o specjalnego przygotowania si\u0119 do spacer\u00f3w z turystami i wyk\u0142ad\u00f3w, dodatkowych lektur. By\u0142a to pasjonuj\u0105ca kwerenda, wyszukiwane wiadomo\u015bci na temat \u015blad\u00f3w \u0142owickich w \u017cyciorysach pisarzy przynosi\u0142o bowiem interesuj\u0105ce niespodzianki, i to Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":12,"featured_media":29069,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-29067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dawniej-bywalo","cat-87-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29067"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29345,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29067\/revisions\/29345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}