{"id":28446,"date":"2023-03-08T14:27:46","date_gmt":"2023-03-08T12:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28446"},"modified":"2023-03-08T14:32:44","modified_gmt":"2023-03-08T12:32:44","slug":"most-w-pienieznie-nad-rzeka-walsza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28446","title":{"rendered":"Most w Pieni\u0119\u017cnie nad rzek\u0105 Wa\u0142sz\u0105"},"content":{"rendered":"

To jeden z najwy\u017cszych czynnych most\u00f3w kolejowych w Polsce. \u0141ukow\u0105 konstrukcj\u0119 wspieraj\u0105 dwa 20-metrowe filary, wysoko\u015b\u0107 od lustra wody wynosi 28,2 metra, a ka\u017cde z prz\u0119se\u0142 ma 43 metry!<\/strong><\/p>\n

G\u0142\u0119boka dolina rzeki Wa\u0142szy, maj\u0105cej g\u00f3rski charakter, mimo \u017ce p\u0142ynie na nizinach, le\u017ca\u0142a na trasie budowy linii kolejowej z Olsztyna, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adze pruskie budowa\u0142y w latach 1884\u20131885. Jar Wa\u0142szy jest w tym miejscu bardzo stromy i g\u0142\u0119boki na oko\u0142o 30 metr\u00f3w. T\u0119 przeszkod\u0119 terenow\u0105 pokonano, buduj\u0105c trzyprz\u0119s\u0142owy most. Oddano go do u\u017cytku 1 lipca 1885 roku. Niebawem jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce linia zyska\u0142a na znaczeniu, tworzy\u0142a bowiem bezpo\u015brednie i najkr\u00f3tsze po\u0142\u0105czenia z Olsztyna do Kr\u00f3lewca (tylko 131 km). Je\u017cd\u017c\u0105ce ni\u0105 poci\u0105gi stawa\u0142y si\u0119 coraz ci\u0119\u017csze. Trzeba by\u0142o wi\u0119c zmieni\u0107 konstrukcj\u0119 mostu. Zam\u00f3wiono j\u0105 w Szczecinie, w firmie Gollnow & Sohn specjalizuj\u0105cej si\u0119 w budowaniu konstrukcji stalowych. Notabene budynek administracyjny tej firmy znikn\u0105\u0142 z panoramy Szczecina kilkana\u015bcie lat temu, a most\u00f3w wykonanych przez ni\u0105 by\u0142o w p\u00f3\u0142nocnej Polsce kilka.<\/p>\n

W 1907 roku zarz\u0105d kolei nie wyobra\u017ca\u0142 sobie zamkni\u0119cia na d\u0142u\u017cszy czas wa\u017cnej linii kolejowej \u0142\u0105cz\u0105cej siedzib\u0119 rejencji olszty\u0144skiej ze stolic\u0105 prowincji i innymi miastami mimo istnienia kilku do\u015b\u0107 prostych objazd\u00f3w. Postanowiono zmodernizowa\u0107 most, nie przerywaj\u0105c ruchu kolejowego. Do\u015bwiadczona firma Gollnow & Sohn zorganizowa\u0142a plac budowy w nietypowy spos\u00f3b. Na specjalnych podporach umocowanych do filar\u00f3w istniej\u0105cego mostu umieszczono nowe prz\u0119s\u0142a. Po takich przygotowaniach, w ci\u0105gu jednej, kr\u00f3tkiej o tej porze roku nocy i d\u0142ugiego poranka w lipcu 1907 roku (niemal dok\u0142adnie 22 lata po oddaniu pierwszego mostu) przesuni\u0119to stare prz\u0119s\u0142a na konstrukcj\u0119 pomocnicz\u0105, a ich miejsce zaj\u0119\u0142y nowe. Wymiana jednego prz\u0119s\u0142a zajmowa\u0142a trzy godziny, prz\u0119s\u0142a by\u0142y trzy, wi\u0119c po kilku godzinach szlak kolejowy by\u0142 ponownie przejezdny.<\/p>\n

Most przetrwa\u0142 do 17 lutego 1945 roku. Tego dnia wysadzi\u0142y go w powietrze wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska niemieckie. Przez nast\u0119pne sze\u015b\u0107 lat zmarginalizowany, ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 w Braniewie szlak kolejowy nie by\u0142 przejezdny (Kr\u00f3lewiec znalaz\u0142 si\u0119 w ZSRR). Przeprowadzona w 1948 roku inwentaryzacja zwalonego mostu pozwoli\u0142a na jego odbudow\u0119. Od podstaw trzeba by\u0142o zrobi\u0107 filary, wykonano je z betonu. Resztki starych le\u017c\u0105 do dzi\u015b w dolinie rzeki. Pozosta\u0142y nienaruszone przycz\u00f3\u0142ki, okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce prz\u0119s\u0142a mostu przetrwa\u0142y wysadzenie w do\u015b\u0107 dobrym stanie, jedno nie wymaga\u0142o prac, w pozosta\u0142ych dw\u00f3ch nale\u017ca\u0142o wymieni\u0107 elementy konstrukcji. Prace nad odbudow\u0105 przeprawy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1951 roku i od nowego rozk\u0142adu jazdy wprowadzonego 20 maja 1951 ruszy\u0142y poci\u0105gi z Olsztyna do Pieni\u0119\u017cna.<\/p>\n

Obecnie linia kolejowa Gutkowo\u2013Braniewo jest modernizowana, nad jarem Wa\u0142szy ma zawisn\u0105\u0107 nowa konstrukcja. Co si\u0119 stanie z zabytkowymi, licz\u0105cymi 115 lat prz\u0119s\u0142ami?<\/p>\n

Spacer dolin\u0105 Wa\u0142szy<\/strong><\/p>\n

Aby podziwia\u0107 konstrukcj\u0119 mostu, nale\u017cy wybra\u0107 si\u0119 na spacer odcinkiem czerwonego pieszego Szlaku Kopernikowskiego. Kr\u00f3tki spacer obfitowa\u0107 b\u0119dzie w ciekawostki. Id\u0105c z rynku w Pieni\u0119\u017cnie, warto zajrze\u0107 za ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, by zobaczy\u0107 dawny zamek Kapitu\u0142y Warmi\u0144skiej, na kt\u00f3rym bywa\u0142 Miko\u0142aj Kopernik. Sam ko\u015bci\u00f3\u0142, rozbudowany w ko\u0144cu XIX wieku, jest r\u00f3wnie\u017c ciekaw\u0105 konstrukcj\u0105 z powodu pi\u0119cionawowego wn\u0119trza. Strome zej\u015bcie prowadzi do rezerwatu \u201eDolina Rzeki Wa\u0142szy\u201d, powsta\u0142ego w 1907 roku, kiedy to zmieniono konstrukcj\u0119 mostu. Po prawej stronie wida\u0107 tam\u0119 czynnej elektrowni wodnej z 1914 roku. Kr\u00f3tki spacer dolin\u0105 rzeki, kt\u00f3ra bierze pocz\u0105tek na pobliskich Wzniesieniach G\u00f3rowskich i jest dop\u0142ywem Pas\u0142\u0119ki, doprowadzi nas do zabudowa\u0144 Seminarium Werbist\u00f3w. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce nieczynne od kilku lat ciekawe muzeum misyjno-etnograficzne zostanie na Rok Kopernikowski otwarte.<\/p>\n

Marian Jurak <\/strong><\/p>\n

Podpisy pod zdj\u0119cia<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Budowla \u201ezatopiona\u201d w lasach doliny rzeki Wa\u0142szy<\/li>\n
  2. Wci\u0105\u017c kursuj\u0105 t\u0119dy poci\u0105gi<\/li>\n
  3. Na poczt\u00f3wce z 1909 roku<\/li>\n
  4. Z mostu wida\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a<\/li>\n<\/ol>\n

    \"\"<\/a> \"\"<\/a>\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

      \n
    1. <\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To jeden z najwy\u017cszych czynnych most\u00f3w kolejowych w Polsce. \u0141ukow\u0105 konstrukcj\u0119 wspieraj\u0105 dwa 20-metrowe filary, wysoko\u015b\u0107 od lustra wody wynosi 28,2 metra, a ka\u017cde z prz\u0119se\u0142 ma 43 metry! G\u0142\u0119boka dolina rzeki Wa\u0142szy, maj\u0105cej g\u00f3rski charakter, mimo \u017ce p\u0142ynie na nizinach, le\u017ca\u0142a na trasie budowy linii kolejowej z Olsztyna, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adze pruskie budowa\u0142y w latach 1884\u20131885. Jar Wa\u0142szy jest w Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":28447,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-28446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-to-polska-wlasnie","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28446"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28453,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28446\/revisions\/28453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}