{"id":28421,"date":"2023-03-08T13:46:20","date_gmt":"2023-03-08T11:46:20","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28421"},"modified":"2023-03-13T16:54:25","modified_gmt":"2023-03-13T14:54:25","slug":"nowe-atrakcje-na-fromborskich-wzgorzach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28421","title":{"rendered":"Nowe atrakcje na fromborskich wzg\u00f3rzach"},"content":{"rendered":"

Mi\u0142o\u015bnicy podr\u00f3\u017cy i krajoznawstwa z pewno\u015bci\u0105 nie raz odwiedzili Frombork i podziwiali jego zabytki. Byli w katedrze, na Wie\u017cy Radziejowskiego, w Muzeum Kopernika i kilku innych interesuj\u0105cych miejscach. Warto jednak przyjecha\u0107 ponownie do warmi\u0144skiego miasteczka, w kt\u00f3rym Miko\u0142aj Kopernik sp\u0119dzi\u0142 wiele lat, i sprawdzi\u0107, co nowego udost\u0119pniono turystom w ostatnim czasie.<\/strong><\/p>\n

Od czasu gdy Ignacy Krasicki opu\u015bci\u0142 stolic\u0119 biskupi\u0105 w Lidzbarku Warmi\u0144skim, biskupi warmi\u0144scy rezydowali w Oliwie. Po kilku dziesi\u0119cioleciach przenie\u015bli si\u0119 jednak z powrotem na Warmi\u0119. Zapad\u0142a w\u00f3wczas decyzja o budowie na jednym z trzech fromborskich wzg\u00f3rz nowego pa\u0142acu biskupiego. Budowla powsta\u0142a w latach 1844\u20131845. Wzniesiono j\u0105 w stylu neogotyckim. Zewn\u0119trzna fasada, ciekawa, cho\u0107 nieporywaj\u0105ca, nie zapowiada tego, co mo\u017cna zobaczy\u0107 wewn\u0105trz pa\u0142acu.<\/p>\n

Imponuj\u0105ca kolekcja piec\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Wn\u0119trza reprezentacyjne, do kt\u00f3rych prowadzi pi\u0119kna klatka schodowa, znajduj\u0105 si\u0119 na pierwszym pi\u0119trze. Bez w\u0105tpienia najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 s\u0105 ozdobne piece w komnatach. Wyprodukowa\u0142a je berli\u0144ska, najwi\u0119ksza w Niemczech, manufaktura Christopha Tobiasa Feilnera; w\u00f3wczas by\u0142y to ostatnie osi\u0105gni\u0119cia techniki ogrzewniczej. Piece postawiono \u00a0przy wsp\u00f3\u0142pracy znanego architekta Karla Friedricha Schinkla. Generowa\u0142y ciep\u0142o z szybko spalanego drewna i oddawa\u0142y je powoli d\u0142ugi czas. Przez lata piece sta\u0142y zapomniane. Po renowacji przeprowadzonej w ostatnim czasie te dziewi\u0119\u0107 bia\u0142o szkliwionych piec\u00f3w sta\u0142o si\u0119 jedn\u0105 z najciekawszych w skali europejskiej kolekcj\u0105 wyrob\u00f3w tej znakomitej manufaktury. Dekoracje piec\u00f3w s\u0105 neogotyckie i klasycystyczne. W zdobieniach zobaczymy kariatydy, staro\u017cytnych wojownik\u00f3w czy \u015bredniowieczne sceny z \u017cycia dworskiego. Renowacji dokonano tak, \u017ce w piecach mo\u017cna pali\u0107.<\/p>\n

Zwiedzaj\u0105c pa\u0142ac, b\u0119dziemy chodzi\u0107 po maj\u0105cej 150 lat intarsjowanej pod\u0142odze. Mi\u0119dzy pomieszczeniami zachowa\u0142y si\u0119 oryginalne, zdobione drzwi, w oknach \u2013 oryginalna stolarka. Barwne \u015bwiat\u0142o jest rezultatem kolejnego unikatu o europejskiej skali: zachowanych witra\u017cy z czasu budowy pa\u0142acu.<\/p>\n

Wizyta w pa\u0142acu pozwoli zobaczy\u0107 wiele innych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w oraz wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 biskupom warmi\u0144skim.<\/p>\n

Nieopodal pa\u0142acu stoi dawna wozownia, dzi\u015b zwana Wozowni\u0105 Sztuk. Mieszcz\u0105 si\u0119 w niej pracownie artystyczne i galeria sztuki. To te\u017c budynek, kt\u00f3ry przywr\u00f3cono \u017cyciu w ostatnich latach.<\/p>\n

Na poddaszu katedry<\/strong><\/p>\n

Katedra fromborska jest jednym z najbardziej znanych obiekt\u00f3w zabytkowych w kraju, pi\u0119knie prezentuje si\u0119 po renowacji jej wn\u0119trze, ale i w tym obiekcie zobaczymy fascynuj\u0105ce nowo\u015bci. Kr\u0119t\u0105 klatk\u0105 schodow\u0105 wejdziemy prawie 20 metr\u00f3w w g\u00f3r\u0119, by podziwia\u0107 umiej\u0119tno\u015bci konstrukcyjne cie\u015bli z dawnych wiek\u00f3w. Konstrukcja dachu jest ponad 150 lat m\u0142odsza ni\u017c katedra. Poprzedni dach zosta\u0142 strawiony przez wielki po\u017car 17 maja 1551 roku po uderzeniu pioruna. Now\u0105 konstrukcj\u0119 wzni\u00f3s\u0142 gda\u0144ski cie\u015bla Nikel Nitz rok po tym wydarzeniu. Kolejne uderzenie pioruna 30 lat p\u00f3\u017aniej na szcz\u0119\u015bcie spowodowa\u0142o tylko po\u017car wie\u017cyczki zegarowej, kt\u00f3r\u0105 rych\u0142o odbudowano. Dzi\u015b ca\u0142e poddasze katedry jest udost\u0119pnione do zwiedzania, ekspozycja nawi\u0105zuje do sztuki budowlanej tamtych czas\u00f3w, a wra\u017cenie powi\u0119ksza umiej\u0119tny sztafa\u017c. Istnieje te\u017c stare urz\u0105dzenie do transportu belek u\u017cytych w konstrukcji. Zobaczy\u0107 mo\u017cna tak\u017ce werk zegara z 1909 roku nap\u0119dzaj\u0105cego wskaz\u00f3wki zegara na stoj\u0105cej kilkana\u015bcie metr\u00f3w wy\u017cej wie\u017cyczce zegarowej, z kt\u00f3rej godziny obwieszcza mieszka\u0144com stuletni dzwon. Ciekawe jest te\u017c powsta\u0142e zapewne w XIX wieku zabezpieczenie przeciwpo\u017carowe w postaci wielkich nitowanych zbiornik\u00f3w przelewowych, do kt\u00f3rych sp\u0142ywa woda z dachu, a jej nadmiar uchodzi rynnami.<\/p>\n

Po drodze z poddasza do prezbiterium zobaczymy skarbiec kapitulny, obszerne pomieszczenie znajduj\u0105ce si\u0119 nad zakrysti\u0105. Uwag\u0119 zwr\u00f3c\u0105 zapewne jego zdobienia, ale tak\u017ce wy\u0142amane drzwi. To rezultat dzia\u0142a\u0144 Sowiet\u00f3w z 1945 roku. Zostawione zosta\u0142y w takim stanie ku pami\u0119ci pokole\u0144. Na szcz\u0119\u015bcie zrabowany skarbiec wr\u00f3ci\u0142 do Polski w latach 50. XX wieku. Do roku 1983 znajdowa\u0142 si\u0119 on w Muzeum Narodowym, a w 1981 roku na mocy decyzji prof. Stanis\u0142awa Lorentza, \u00f3wczesnego dyrektora muzeum, wr\u00f3ci\u0142 do diecezji warmi\u0144skiej.<\/p>\n

Mimo wielu nowo\u015bci na fromborskich wzg\u00f3rzach wn\u0119trze katedry pozostaje nadal g\u0142\u00f3wn\u0105 atrakcj\u0105, ale i w nim mo\u017cemy poszuka\u0107 nowo\u015bci (na przyk\u0142ad uzupe\u0142nienie o\u0142tarza fundacji Lucasa Watzenrode \u2013 dawnego o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego), a zwiedzanie dope\u0142ni koncert organowy na pi\u0119knie brzmi\u0105cym instrumencie firmy E. Kemper z Lubeki, zbudowanym w 1935 roku.<\/p>\n

Marian Jurak<\/strong><\/p>\n

Przewodnik turystyczny, pasjonat turystyki rowerowej i kajakowej, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i kulturalny Warmii i Mazur, cz\u0142onek w\u0142adz centralnych PTTK.<\/p>\n

Zdj\u0119cia <\/em><\/strong>Janusz Gerszberg<\/strong><\/p>\n

Podpis pod g\u0142\u00f3wne zdj\u0119cie: <\/strong>Frombork od strony pomnika Kopernika<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Kolekcja wyremontowanych piec\u00f3w w nowym pa\u0142acu biskupim<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Ekspozycja na strychu katedry fromborskiej<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

W Wozowni Sztuk mieszcz\u0105 si\u0119 pracownie artystyczne i galeria sztuki<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Wn\u0119trze katedry fromborskiej<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Kolekcja wyremontowanych piec\u00f3w w nowym pa\u0142acu biskupim<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Kolekcja wyremontowanych piec\u00f3w w nowym pa\u0142acu biskupim<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mi\u0142o\u015bnicy podr\u00f3\u017cy i krajoznawstwa z pewno\u015bci\u0105 nie raz odwiedzili Frombork i podziwiali jego zabytki. Byli w katedrze, na Wie\u017cy Radziejowskiego, w Muzeum Kopernika i kilku innych interesuj\u0105cych miejscach. Warto jednak przyjecha\u0107 ponownie do warmi\u0144skiego miasteczka, w kt\u00f3rym Miko\u0142aj Kopernik sp\u0119dzi\u0142 wiele lat, i sprawdzi\u0107, co nowego udost\u0119pniono turystom w ostatnim czasie. Od czasu gdy Ignacy Krasicki opu\u015bci\u0142 stolic\u0119 biskupi\u0105 w Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":28422,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[],"class_list":["post-28421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","cat-92-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28421"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28656,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28421\/revisions\/28656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}