{"id":28311,"date":"2022-11-21T15:41:20","date_gmt":"2022-11-21T13:41:20","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28311"},"modified":"2023-03-27T10:56:51","modified_gmt":"2023-03-27T08:56:51","slug":"kopiec-bzowskich-w-bedkowicach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28311","title":{"rendered":"Kopiec Bzowskich w B\u0119dkowicach"},"content":{"rendered":"

Kopiec Bzowskich w B\u0119dkowicach<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Dolinki Podkrakowskie od wielu lat kusz\u0105 turyst\u00f3w, wspinaczy, fotograf\u00f3w oraz mi\u0142o\u015bnik\u00f3w pi\u0119knych krajobraz\u00f3w. Wapienne ska\u0142y, bogate dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, lokalne ciekawostki oraz wiele kilometr\u00f3w znakowanych szlak\u00f3w to powody, dla kt\u00f3rych po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 Jury Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej przyci\u0105ga jak magnes. Czy znajdziemy tu jeszcze miejsca mniej znane i nieopisane? Takie, o kt\u00f3rych wiedz\u0105 tylko nieliczni? <\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

B\u0119dkowice \u2013 po\u0142o\u017cone nieca\u0142e 25 km na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Krakowa \u2013 kojarzone s\u0105 przede wszystkim jako znakomita baza wypadowa w rejon Doliny B\u0119dkowskiej i Doliny Kobyla\u0144skiej. Miejscowo\u015b\u0107 jest popularna zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d wspinaczy oblegaj\u0105cych b\u0119dkowickie ska\u0142y, jak i w\u015br\u00f3d turyst\u00f3w przemierzaj\u0105cych szlaki Dolinek Podkrakowskich. W Dolinie B\u0119dkowskiej wszystko jest \u201enaj\u201d \u2013 najwy\u017csza ska\u0142a na terenie Jury, najwi\u0119kszy naturalny wodospad, setki dr\u00f3g wspinaczkowych, malownicze \u017ar\u00f3d\u0142o B\u0119dk\u00f3wki oraz dziesi\u0105tki nietoperzy zamieszkuj\u0105cych Jaskini\u0119 Nietoperzow\u0105. Ale w B\u0119dkowicach jest jeszcze jedno miejsce, kt\u00f3re warto odwiedzi\u0107. To tajemniczy kopiec Bzowskich wzniesiony na niewielkim wzg\u00f3rzu, po\u0142o\u017cony p\u00f3\u0142 kilometra od centrum miejscowo\u015bci. Jak\u0105 histori\u0119 skrywa? Co o nim wiemy?<\/p>\n

Zacz\u0105\u0107 nale\u017cy od tego, \u017ce w po\u0142owie XVIII wieku B\u0119dkowice przesz\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 rodu Bzowskich, licznie rozrodzonej rodziny szlacheckiej, kt\u00f3ra posiada\u0142a kilka maj\u0105tk\u00f3w na terenie Ma\u0142opolski \u2013 mi\u0119dzy innymi w Lipnicy Murowanej, Drogini, Wi\u0119ckowicach i Borusowej. W 1751 roku burgrabia krakowski J\u00f3zef Felicjan Janota Bzowski odkupi\u0142 B\u0119dkowice od Marii J\u00f3zefy Sobieskiej, synowej kr\u00f3la Jana III Sobieskiego. Bzowscy byli w\u0142a\u015bcicielami B\u0119dkowic do lat 30. XIX wieku. Zapisali si\u0119 w historii tej miejscowo\u015bci jako dobrzy gospodarze, dbaj\u0105cy o rozw\u00f3j i nauk\u0119. Ich ambicj\u0105 by\u0142o, aby B\u0119dkowice otrzyma\u0142y prawa miejskie, a gniazdo rodowe Bzowskich sta\u0142o si\u0119 miastem. Zamierze\u0144 tych nie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 \u2013 zawierucha dziej\u00f3w i trudne czasy zabor\u00f3w pokrzy\u017cowa\u0142y te \u015bmia\u0142e plany.<\/p>\n

Po Bzowskich w B\u0119dkowicach pozosta\u0142a nie tylko pami\u0119\u0107, ale tak\u017ce kopiec usypany w 1808 roku na wzniesieniu zwanym Na Kamyku. W mogile pochowani s\u0105: Hiacynt Janota Bzowski (1750\u20131808) oraz jego syn Kazimierz Janota Bzowski (1792\u20131862). Hiacynt \u2013 gorliwy wyznawca wiary aria\u0144skiej \u2013 przed \u015bmierci\u0105 w swoim testamencie napisa\u0142, by pochowa\u0107 go w grobowcu aria\u0144skim, a nie na cmentarzu katolickim. P\u00f3\u017aniej w tym osobliwym kurhanie pogrzebano te\u017c jego syna \u2013 Kazimierza, kt\u00f3ry na utrzymanie kopca w testamencie zapisa\u0142 dwa tysi\u0105ce z\u0142otych polskich, to jest trzysta srebrnych rubli. Na starej tablicy zawieszonej na kamiennym postumencie widnia\u0142 niegdy\u015b napis: \u201eZa\u0142o\u017cyciele B\u0119dkowic\u201d, nawi\u0105zuj\u0105cy zapewne do plan\u00f3w utworzenia tu miasta.<\/p>\n

Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce Hiacynt Janota Bzowski jako gorliwy arianin mia\u0142 du\u017cy szacunek do nauki i kultury. By\u0107 mo\u017ce z tego powodu przeznaczy\u0142 pewn\u0105 sum\u0119 na kszta\u0142cenie ch\u0142opskich dzieci z B\u0119dkowic. Wszak arianie byli znani z wysokiego poziomu edukacji i rozwoju szkolnictwa. Niewykluczone, \u017ce w swoim maj\u0105tku Bzowski zwolni\u0142 ch\u0142op\u00f3w z obowi\u0105zku pa\u0144szczy\u017anianego, tak jak to czyni\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 aria\u0144skiej szlachty.<\/p>\n

Okres, kiedy Bzowscy byli w\u0142a\u015bcicielami B\u0119dkowic, przypada na trudne czasy rozbior\u00f3w i powsta\u0144 narodowych. Hiacynt by\u0142 bardzo wp\u0142ywowym cz\u0142owiekiem, pos\u0142em na Sejm Czteroletni, cieszy\u0142 si\u0119 zaufaniem kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego. Nasta\u0142 jednak rok 1795 i w wyniku III rozbioru B\u0119dkowice wraz z ca\u0142\u0105 okolic\u0105 znalaz\u0142y si\u0119 w granicach Cesarstwa Habsburg\u00f3w. W 1815 roku miejscowo\u015b\u0107 wesz\u0142a w sk\u0142ad Kr\u00f3lestwa Polskiego pod w\u0142adz\u0105 carskiej Rosji. Przez Dolin\u0119 B\u0119dkowsk\u0105 przebiega\u0142a granica mi\u0119dzy Austri\u0105 a Rosj\u0105. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty dawnej drogi granicznej w Lesie Kobylskim na zachodnim zboczu Doliny B\u0119dkowskiej. Usypany na wzg\u00f3rzu kopiec by\u0142 \u015bwietnym punktem widokowym, cz\u0119sto odwiedzanym przez rosyjskie patrole, kt\u00f3re z tego miejsca obserwowa\u0142y okolic\u0119.<\/p>\n

Kopiec Bzowskich jest lokaln\u0105 atrakcj\u0105 B\u0119dkowic, ale ma\u0142o kto o nim wie, mimo \u017ce jest po\u0142o\u017cony zaledwie p\u00f3\u0142 kilometra od b\u0119dkowickiego ko\u015bcio\u0142a. Z centrum miejscowo\u015bci idziemy najpierw ulic\u0105 Ogrodow\u0105, po chwili skr\u0119camy w prawo w ulic\u0119 Bzowskich. W\u0119drujemy w\u0105sk\u0105 uliczk\u0105 pod g\u00f3r\u0119. Przed ostatnim domostwem skr\u0119camy zn\u00f3w w prawo. Jeszcze kilka krok\u00f3w i docieramy na wzg\u00f3rze, z kt\u00f3rego roztacza si\u0119 \u0142adna panorama na okolic\u0119. Przy dobrej pogodzie z kopca wida\u0107 Beskidy, a nawet Tatry. U podstawy usypanego kopca znajduje si\u0119 \u0142aweczka, na kt\u00f3rej mo\u017cna usi\u0105\u015b\u0107 i nacieszy\u0107 oczy pi\u0119knym krajobrazem. Czy z tego miejsca Hiacynt Janota Bzowski spogl\u0105da\u0142 na swoje w\u0142o\u015bci? Czy przechadzaj\u0105c si\u0119 po wzg\u00f3rzu, snu\u0142 wizj\u0119, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o jego nowe miasto \u201eB\u0119dkowice\u201d? Tego si\u0119 ju\u017c nigdy nie dowiemy.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia<\/em><\/strong> Agnieszka Cygan<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Autorka jest przewodnikiem beskidzkim, przodownikiem turystyki g\u00f3rskiej, regionalistk\u0105, autork\u0105 artyku\u0142\u00f3w o tematyce krajoznawczej.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\t\t