{"id":28028,"date":"2022-10-11T18:27:05","date_gmt":"2022-10-11T16:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28028"},"modified":"2023-03-27T11:36:39","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:39","slug":"sredniowieczne-grodzisko-nad-modla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=28028","title":{"rendered":"\u015aredniowieczne grodzisko nad Mod\u0142\u0105"},"content":{"rendered":"

\u015aredniowieczne grodzisko nad Mod\u0142\u0105<\/strong><\/p>\n

Od zwiedzania grodziska w Mychowie, po\u0142o\u017conego 8 kilometr\u00f3w na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Ostrowca \u015awi\u0119tokrzyskiego, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kolejna, czerwcowa wycieczka piesza. Zorganizowa\u0142 j\u0105 Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski PTTK im. Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego w cyklu \u201ePoznajemy nasze miasto i najbli\u017csz\u0105 okolic\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Mych\u00f3w to stara rycerska wie\u015b, gniazdo rodu Rawit\u00f3w, jednego z najznakomitszych w \u015bredniowieczu rod\u00f3w ziemi sandomierskiej, piecz\u0119tuj\u0105cego si\u0119 herbem Rawa (panna siedz\u0105ca na nied\u017awiedziu). Znan\u0105 postaci\u0105 tego rodu by\u0142 m.in. Pr\u0119dota, stronnik \u0141okietka, \u017cyj\u0105cy w latach 1260\u20131317, piastuj\u0105cy stanowisko kasztelana sandomierskiego i krakowskiego, czy te\u017c Krystyn z Ostrowa, ochmistrz kr\u00f3lowej Jadwigi, kasztelan krakowski, rycerz, kt\u00f3ry wystawi\u0142 26. chor\u0105giew w bitwie pod Grunwaldem.<\/p>\n

Grodzisko w Mychowie ma kszta\u0142t \u015bci\u0119tego sto\u017cka, wed\u0142ug jednych badaczy to naturalne wzg\u00f3rze, wed\u0142ug innych \u2013 usypany kopiec. Brak r\u00f3wnie\u017c danych o fundatorze grodziska, nie wiadomo, czy pierwotnie by\u0142a to budowla drewniana czy murowana. Na zachowanej rycinie z po\u0142owy XIX wieku widoczne s\u0105 resztki murowanej wie\u017cy. Wzg\u00f3rze otoczone by\u0142o fos\u0105, a op\u0142ywaj\u0105cy go strumie\u0144 Mod\u0142y tworzy\u0142 podmok\u0142y, trudno dost\u0119pny teren. Do grodziska, zwanego przez miejscowych G\u00f3r\u0105 Zamkow\u0105, prowadzi\u0142 zwodzony most. Obecnie wzg\u00f3rze r\u00f3wnie\u017c jest trudno dost\u0119pne, porasta go wysoka trawa i dzikie krzewy tarniny.<\/p>\n

Ciekaw\u0105 histori\u0119 ma ko\u015bci\u00f3\u0142 w Mychowie. Jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a pisane, pierwszy, drewniany, zbudowany na wzg\u00f3rzu, kt\u00f3rego patronk\u0105 by\u0142a \u015bwi\u0119ta Katarzyna, powsta\u0142 z fundacji biskupa krakowskiego Wis\u0142awa w 1230 roku. Drugi, murowany, z XVIII wieku, posadowiony poni\u017cej drewnianego, zniszczy\u0142 po\u017car. Obecny, odbudowany w latach 1922\u20131923 na murach poprzedniego wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Stefana W\u0105sa, jest budowl\u0105 jednonawow\u0105, z w\u0119\u017cszym i ni\u017cszym prezbiterium i dwiema bli\u017aniaczymi kaplicami. Fasada zachodnia uj\u0119ta jest symetrycznie w dwie wie\u017ce, pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 dzwonnic. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym \u2013 obraz patronki, \u015bwi\u0119tej Barbary. Zmiana wezwania ko\u015bcio\u0142a w 1772 roku zapewne mia\u0142a zwi\u0105zek z rozwojem na tym terenie g\u00f3rnictwa i hutnictwa, zachowa\u0142y si\u0119 \u015blady dawnych kopalni rudy \u017celaza, ku\u017anic, a nawet staro\u017cytnych dymarek.<\/p>\n

Od ko\u015bcio\u0142a trasa wycieczki prowadzi\u0142a lessowym w\u0105wozem obok cmentarza parafialnego, na kt\u00f3rym zachowa\u0142y si\u0119 liczne, stare rze\u017aby nagrobne, dzie\u0142a kunowskich kamieniarzy. Dalej wiod\u0142a drogami w\u015br\u00f3d p\u00f3l, obok stoj\u0105cego na rozdro\u017cu kamiennego krzy\u017ca i widocznych w dali zabudowa\u0144 wsi Biech\u00f3w, by po zej\u015bciu z asfaltowej drogi do g\u0142\u0119bokiego, lessowego w\u0105wozu u jego wylotu znale\u017a\u0107 si\u0119 w Chmielowie nad Kamienn\u0105. Okolice Chmielowa poci\u0119te s\u0105 licznymi w\u0105wozami, do jednego z nich prowadzi brama wyrze\u017abiona w wapiennej skale. W\u0105w\u00f3z ten nazywany jest Bia\u0142\u0105 Drog\u0105, a brama \u2013 Bia\u0142\u0105 Bram\u0105.<\/p>\n

Od Chmielowa, po mini\u0119ciu budynku Szko\u0142y Podstawowej im. Jana Brzechwy zbudowanej w 1924 roku, przed kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna obejrze\u0107 pozosta\u0142o\u015bci \u017cu\u017cla po staro\u017cytnej dymarce, trasa prowadzi\u0142a nad Kamienn\u0105, przez \u0141\u0105ki Romanowskie do nasypu kolejowego. Biegnie t\u0119dy linia kolejowa ze Skar\u017cyska Kamiennej do Ostrowca \u015awi\u0119tokrzyskiego i dalej, do Sandomierza. Zbudowano j\u0105 w 1885 roku, obecnie jest modernizowana. W 2021 roku zosta\u0142 oddany do u\u017cytku nowy most na Kamiennej. Konstrukcja starego zosta\u0142a przesuni\u0119ta i ustawiona obok toru na specjalnych podporach tymczasowych. By\u0142o to nie\u0142atwe zadanie ze wzgl\u0119du na wag\u0119 mostu (oko\u0142o 350 ton) i rozmiary (66 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, 6 metr\u00f3w szeroko\u015bci i 7,5 metra wysoko\u015bci). W przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie eksponowany jako przyk\u0142ad techniki budowlanej.<\/p>\n

W czasie okupacji hitlerowskiej most na Romanowie wpisa\u0142 si\u0119 w tragiczne losy miasta. Zosta\u0142 uszkodzony podczas wysadzania przez grup\u0119 dywersyjn\u0105 Armii Krajowej przebiegaj\u0105cego pod nim ruroci\u0105gu gazowego. W odwecie Niemcy aresztowali 30 obywateli miasta nale\u017c\u0105cych do elity kulturalnej i politycznej. 30 wrze\u015bnia 1942 roku odby\u0142a si\u0119 egzekucja na rynku. Wszyscy, opr\u00f3cz jednego zmar\u0142ego w czasie przes\u0142ucha\u0144, zostali powieszeni. W\u015br\u00f3d ofiar by\u0142 Stanis\u0142aw Saski, w\u0142a\u015bciciel browaru, posta\u0107 zas\u0142u\u017cona dla miasta oraz dla ostrowieckiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Stanis\u0142aw Saski w 1926 roku powstaj\u0105cemu Muzeum Regionalnemu PTK bezinteresownie udost\u0119pni\u0142 w\u0142asny lokal przy ulicy G\u00f3rzystej.<\/p>\n

Od mostu kolejowego trasa wycieczki prowadzi\u0142a wa\u0142em obok kana\u0142u hutniczego zbudowanego na potrzeby Zak\u0142ad\u00f3w Ostrowieckich. Po drodze \u2013 drugie spotkanie z Mod\u0142\u0105 w miejscu skrzy\u017cowania rzeki z kana\u0142em. Wody kana\u0142u p\u0142yn\u0105 do\u0142em, wody Mod\u0142y \u2013 g\u00f3r\u0105, tworz\u0105c kaskad\u0119. Mod\u0142a to niewielki 18-kilometrowy strumie\u0144, kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142a wyp\u0142ywaj\u0105 w okolicach Mychowa Kolonii; przep\u0142ywa mi\u0119dzy zabudowaniami Mychowa, J\u0119drzejowic, \u015awirny, osiedla Cz\u0119stocice i Paulinowa, by w pobli\u017cu mostu na ulicy \u017beromskiego po\u0142\u0105czy\u0107 swoje wody z Kamienn\u0105.<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia:<\/em><\/strong> Alicja M\u0119\u017cyk<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\t\t