{"id":27977,"date":"2022-10-11T17:45:22","date_gmt":"2022-10-11T15:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27977"},"modified":"2023-03-27T11:36:40","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:40","slug":"palac-kielecki-w-historii-i-tradycji-legionow-polskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27977","title":{"rendered":"Pa\u0142ac kielecki w historii i tradycji Legion\u00f3w Polskich"},"content":{"rendered":"

Pa\u0142ac kielecki w historii i tradycji Legion\u00f3w Polskich<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Mury<\/strong> dawnej rezydencji biskup\u00f3w krakowskich, w kt\u00f3rych <\/strong>mie\u015bci si\u0119 obecnie Muzeum Narodowe w Kielcach,<\/strong> by\u0142y \u015bwiadkiem prze\u0142omowych wydarze\u0144 w historii Polski w I po\u0142owie XX wieku.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku Europa stan\u0119\u0142a w obliczu konfliktu zbrojnego, a 6 sierpnia w stanie wojny znalaz\u0142y si\u0119 pa\u0144stwa zaborcze \u2013 Rosja i Austro-W\u0119gry.<\/p>\n

Tego dnia Kompania Kadrowa, sformowana przez komendanta J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, wysz\u0142a z krakowskich Oleandr\u00f3w. Batalion Kadrowy \u2013 zasilony uczestnikami rewolucji 1905 roku z guberni kieleckiej \u2013 wszed\u0142 do Kielc 12 sierpnia. Komendant zaj\u0105\u0142 na sw\u00f3j sztab dawny pa\u0142ac biskup\u00f3w krakowskich \u2013 jeden z najwybitniejszych zabytk\u00f3w epoki Waz\u00f3w \u2013 opuszczony przez carskiego gubernatora. Na ulicach miasta dosz\u0142o do pierwszych, zwyci\u0119skich dla strzelc\u00f3w, walk. Poniewa\u017c nast\u0119pnego dnia wojsko rosyjskie podesz\u0142o do Kielc znacznymi si\u0142ami, \u017co\u0142nierze Pi\u0142sudskiego wycofali si\u0119. Miasto zaj\u0119\u0142o wojsko carskie, rozpoczynaj\u0105c aresztowania i rabunki. Zaborcy na\u0142o\u017cyli na Kielce kontrybucj\u0119 w wysoko\u015bci 100 tysi\u0119cy rubli, gro\u017c\u0105c zniszczeniem miasta. By\u0142a to kara za przyj\u0119cie Kadr\u00f3wki. 22 sierpnia oddzia\u0142y strzeleckie ponownie wesz\u0142y do Kielc, odnotowuj\u0105c tym razem dystans ludno\u015bci, dyktowany obaw\u0105 przed zemst\u0105 Rosjan. Pa\u0142ac zosta\u0142 przeznaczony na sztab i kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 komendanta oraz Komisariat Wojskowy,\u00a0 poczt\u0119 polow\u0105, redakcj\u0119 i drukarni\u0119 \u201eDziennika Urz\u0119dowego Komisariatu Wojsk Polskich\u201d oraz biuro werbunkowe.\u00a0 Do powstaj\u0105cego wojska legionowego wst\u0105pi\u0142o blisko tysi\u0105c ochotnik\u00f3w, w tym oko\u0142o 600 z Kielc i okolic. Utworzony w ten spos\u00f3b 1. Pu\u0142k Piechoty Legion\u00f3w Polskich opu\u015bci\u0142 miasto 10 wrze\u015bnia 1914 roku \u2013 ko\u0144cz\u0105c ten wyj\u0105tkowy okres, wspominany po latach z sentymentem przez marsza\u0142ka.<\/p>\n

W okresie II RP pa\u0142ac by\u0142 siedzib\u0105 Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego, a w roku 1938 powsta\u0142o w jego trzech salach Sanktuarium J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 wojewoda kielecki W\u0142adys\u0142aw Dziadosz, by\u0142y legionista. Do Sanktuarium wykonano wej\u015bcie od strony dziedzi\u0144ca po\u0142udniowego, zdobione portalem zwie\u0144czonym kartuszem. W jego polu znajduje si\u0119 orze\u0142 strzelecki bez korony. Nad portalem umieszczono p\u0142yt\u0119 z cytatem z Beniowskiego<\/em> \u2013 poematu Juliusza S\u0142owackiego. Sanktuarium zosta\u0142o oddane do u\u017cytku 2 pa\u017adziernika 1938 roku. Ekspozycja nawi\u0105zywa\u0142a do niepodleg\u0142o\u015bciowego czynu legionowego, wpisuj\u0105c si\u0119 tak\u017ce w sanacyjn\u0105 polityk\u0119 kreowania pa\u0144stwowego kultu marsza\u0142ka. Portal wej\u015bciowy prowadzi\u0142 do Sali Sztandarowej, gdzie prezentowano kopie sztandar\u00f3w pu\u0142k\u00f3w legionowych. W\u0142a\u015bciwe Sanktuarium \u2013 dawny osobisty pok\u00f3j Pi\u0142sudskiego \u2013 ozdobiono marmurowymi ok\u0142adzinami na \u015bcianach, a posadzk\u0119 i witra\u017ce motywem w\u0119\u017cyka generalskiego. Do wyposa\u017cenia ruchomego nale\u017ca\u0142a m.in. kurtka strzelecka komendanta. Ekspozycj\u0119 zamyka\u0142a Kaplica, gdzie w niszy okiennej umieszczono obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. R\u00f3wnie\u017c loggia wej\u015bciowa pa\u0142acu zosta\u0142a ozdobiona pami\u0105tkow\u0105 p\u0142yt\u0105 informuj\u0105c\u0105 o pobycie w tym miejscu kwatery g\u0142\u00f3wnej Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

W czasie wojny oraz w latach powojennych Sanktuarium zosta\u0142o zdewastowane. W jego salach znajdowa\u0142y si\u0119 po wojnie biura Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej. W roku 1971 zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowy zosta\u0142 przej\u0119ty przez Muzeum \u015awi\u0119tokrzyskie, kt\u00f3re w 1975 roku otrzyma\u0142o rang\u0119 Muzeum Narodowego. W roku 1990 muzeum rozpocz\u0119\u0142o rekonstrukcj\u0119 Sanktuarium, kt\u00f3re zosta\u0142o otwarte 5 grudnia 1990 roku i od tego dnia miejsce to stanowi wystaw\u0119 sta\u0142\u0105. W przestrzeni tej eksponowane s\u0105 tak\u017ce obrazy Stanis\u0142awa Batowskiego-Kaczora \u201eWej\u015bcie Strzelc\u00f3w do Kielc\u201d, \u201ePotyczka na folwarku Czarn\u00f3w\u201d, a tak\u017ce kopia obrazu Batowskiego wykonana w 1994 roku przez Krzysztofa Jackowskiego \u2013 \u201ePotyczka przed Hotelem Bristol\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia <\/em><\/strong>Pawe\u0142 Grzesik<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

<\/strong>Pawe\u0142 Grzesik<\/strong><\/p>\n

Doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, przewodnik miejski warszawski, terenowy \u015bwi\u0119tokrzyski oraz wyk\u0142adowca na kursie dla kandydat\u00f3w na przewodnik\u00f3w \u015bwi\u0119tokrzyskich, organizowanym corocznie przez PTTK w Kielcach.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\t\t