{"id":27901,"date":"2022-10-06T18:40:03","date_gmt":"2022-10-06T16:40:03","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27901"},"modified":"2023-03-27T11:36:41","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:41","slug":"podroz-w-czasy-starozytnych-hutnikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27901","title":{"rendered":"Podr\u00f3\u017c w czasy staro\u017cytnych hutnik\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p><strong>Podr\u00f3\u017c w czasy staro\u017cytnych hutnik\u00f3w <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nowa S\u0142upia kojarzy si\u0119 turystom g\u0142\u00f3wnie z Dymarkami \u015awi\u0119tokrzyskimi. Kilka miesi\u0119cy temu zosta\u0142a tu otwarta <\/strong><strong>wystawa sta\u0142a w Muzeum Staro\u017cytnego Hutnictwa \u015awi\u0119tokrzyskiego im. Mieczys\u0142awa Radwana. Stary obiekt zosta\u0142 przebudowany w nowoczesn\u0105, multimedialn\u0105 plac\u00f3wk\u0119.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Nowa S\u0142upia to niewielka miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona u podn\u00f3\u017ca \u0141ysej G\u00f3ry (\u0141y\u015bca), drugiego pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci szczytu \u0141ysog\u00f3r, najwy\u017cszego pasma G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich. Ju\u017c w 1351 roku zaspokaja\u0142a potrzeby pielgrzym\u00f3w zmierzaj\u0105cych do klasztoru z relikwiami Drzewa Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Drog\u0105 Kr\u00f3lewsk\u0105 z Nowej S\u0142upi do sanktuarium na szczycie \u0141ysej G\u00f3ry w\u0119drowali wyprasza\u0107 \u0142aski kr\u00f3lowie polscy: W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, Kazimierz Jagiello\u0144czyk, Zygmunt Stary, Zygmunt August.<\/p>\n<p>Miejscowo\u015b\u0107 jest znana jeszcze z innego powodu. W\u0142a\u015bnie tu odkryto\u00a0dymarki\u00a0pochodz\u0105ce z okresu od I do III wieku.\u00a0Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci bowiem w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich, mi\u0119dzy \u0141ysog\u00f3rami a rzek\u0105 Kamienn\u0105, istnia\u0142o najwi\u0119ksze w Europie, poza imperium rzymskim, zag\u0142\u0119bie hutnicze.<\/p>\n<p>Badania staro\u017cytnego hutnictwa \u015bwi\u0119tokrzyskiego rozpocz\u0105\u0142 prof. Mieczys\u0142aw Radwan w latach 50. XX wieku, do\u0142\u0105czy\u0142 do niego archeolog prof. Kazimierz Bielenin. Byli oni autorami koncepcji powstania Muzeum Staro\u017cytnego Hutnictwa \u015awi\u0119tokrzyskiego. Budynek muzealny zosta\u0142 wzniesiony nad reliktami ziemnych piec\u00f3w hutniczych, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym eksponatem muzealnym. Plac\u00f3wk\u0119 otworzono w maju 1960 roku jako oddzia\u0142 Muzeum Techniki NOT w Warszawie. W 1967 roku dobudowano cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 g\u0142\u00f3wnie obs\u0142udze turyst\u00f3w. W tym samym roku zorganizowano po raz pierwszy Dymarki \u015awi\u0119tokrzyskie, imprez\u0119 prezentuj\u0105c\u0105 proces wytopu \u017celaza w piecu kotlinkowym, tzw. dymarce.<\/p>\n<p>Znajduj\u0105ce si\u0119 w trudnej sytuacji lokalowej i finansowej muzeum zosta\u0142o 1 grudnia 2016 roku przej\u0119te od Federacji Stowarzysze\u0144 Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej przez gmin\u0119 Nowa S\u0142upia. Pe\u0142na determinacji dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142adz gminy doprowadzi\u0142a do powstania nowego budynku muzeum i sta\u0142ej wystawy.<\/p>\n<p>Nowoczesna architektura obiektu wpisuje si\u0119 w ukszta\u0142towanie terenu, a materia\u0142y, z kt\u00f3rych wykonano elewacj\u0119 budynku, podnosz\u0105 jego walory estetyczne. Budynek sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch zasadniczych cz\u0119\u015bci. Pierwsza z nich, na parterze budynku, w ca\u0142o\u015bci przeznaczona jest na cz\u0119\u015b\u0107 wystawiennicz\u0105. Druga to przyziemie zawieraj\u0105ce stref\u0119 biurow\u0105 i pomieszczenie, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 si\u0119 odbywa\u0142y lekcje edukacyjne i warsztaty dla grup zorganizowanych.<\/p>\n<p>Wystawa sta\u0142a, maj\u0105ca charakter \u015bcie\u017cki edukacyjnej, zajmuje powierzchni\u0119 oko\u0142o 700 mkw. Sk\u0142ada si\u0119 z siedmiu stanowisk prezentuj\u0105cych zagadnienia zwi\u0105zane z histori\u0105 powstawania \u017celaza, pierwszych wyrob\u00f3w \u017celaznych i funkcjonowaniem staro\u017cytnego hutnictwa \u015bwi\u0119tokrzyskiego na tle innych region\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie imperium rzymskiego.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w przekazu (stanowisko archeologiczne, eksponaty muzealne, dioramy, rekonstrukcje postaci, filmy) powoduje, \u017ce w czasie zwiedzania wystawy z zainteresowaniem ch\u0142oniemy wiedz\u0119 o staro\u017cytnym hutnictwie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Tekst <\/em><\/strong><strong>\u00a0W\u0142odzimierz Szcza\u0142uba<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>W\u0142odzimierz Szcza\u0142uba<\/strong><\/p>\n<p>Dyrektor Muzeum S<strong>t<\/strong>aro\u017cytnego Hutnictwa \u015awi\u0119tokrzyskiego, przewodnik \u015bwi\u0119tokrzyski, wiceprezes Oddzia\u0142u \u015awi\u0119tokrzyskiego PTTK im. Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27901 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27902'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1.-fot.-Jaroslaw-Matla-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27903'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/2.-fot.-Jaroslaw-Matla-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27904'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3.-Kowal-1.-fot.-Lukasz-Karcz-jpg-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Podpisy pod fotografie<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Przed budynkiem muzeum stoi rega\u0142 z okazami \u017cu\u017cla dymarskiego \u00a0(<em>fot. Jaros\u0142aw Matla<\/em>)<\/li>\n<li>Fragment wystawy -\u00a0 diorama zestawiaj\u0105ca \u015bwiat barbarzy\u0144ski i rzymski (<em>fot. Jaros\u0142aw Matla<\/em>)<\/li>\n<li><em>(fot. \u0141ukasz Karcz)<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podr\u00f3\u017c w czasy staro\u017cytnych hutnik\u00f3w &nbsp; Nowa S\u0142upia kojarzy si\u0119 turystom g\u0142\u00f3wnie z Dymarkami \u015awi\u0119tokrzyskimi. Kilka miesi\u0119cy temu zosta\u0142a tu otwarta wystawa sta\u0142a w Muzeum Staro\u017cytnego Hutnictwa \u015awi\u0119tokrzyskiego im. Mieczys\u0142awa Radwana. Stary obiekt zosta\u0142 przebudowany w nowoczesn\u0105, multimedialn\u0105 plac\u00f3wk\u0119. \u00a0 Nowa S\u0142upia to niewielka miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona u podn\u00f3\u017ca \u0141ysej G\u00f3ry (\u0141y\u015bca), drugiego pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci szczytu \u0141ysog\u00f3r, najwy\u017cszego pasma G\u00f3r&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27901\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":27902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-27901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-to-polska-wlasnie","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27905,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27901\/revisions\/27905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}