{"id":27873,"date":"2022-10-03T18:58:12","date_gmt":"2022-10-03T16:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27873"},"modified":"2023-03-27T11:36:57","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:57","slug":"historyczna-ustawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27873","title":{"rendered":"Historyczna ustawa"},"content":{"rendered":"<p><strong>Winietka:<\/strong>\u00a0\u00a0 <strong>100-lecie Portu Gdynia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Historyczna ustawa<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Powszechnie wiadomo z \u017cycia gospodarczego, \u017ce inwestycjom o znaczeniu strategicznym dla pa\u0144stwa musi towarzyszy\u0107 zaanga\u017cowanie publicznych \u015brodk\u00f3w finansowych. Odpowiednie zapisy w ustawie bud\u017cetowej s\u0105 tego gwarancj\u0105, pod warunkiem zr\u00f3wnowa\u017cenia pa\u0144stwowych finans\u00f3w. Niew\u0105tpliwie inwestycj\u0105 tak\u0105 dla odradzaj\u0105cej si\u0119 II Rzeczypospolitej by\u0142a budowa portu wojennego i schroniska dla rybak\u00f3w w Gdyni. Prace rozpocz\u0119to latem 1920 roku<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Przebieg tej budowy w pierwszych latach w niczym jednak nie przypomina\u0142 standard\u00f3w post\u0119powania w odniesieniu do zabezpieczenia \u015brodk\u00f3w finansowych na tak wa\u017cn\u0105 inwestycj\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Sama idea stworzenia miejsca stacjonowania polskiej floty wojennej narodzi\u0142a si\u0119 w kr\u0119gach wojskowych w Warszawie, w\u015br\u00f3d tych oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy zwi\u0105zawszy si\u0119 s\u0142u\u017cb\u0105 wojskow\u0105 z flotami zaborc\u00f3w, zdobyli tam odpowiednie do\u015bwiadczenie. To oni nam\u00f3wili J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego do wydania rozkazu o utworzeniu Marynarki Wojennej, co urzeczywistni\u0142o si\u0119 28 listopada 1918 roku.<\/p>\n<p>Brak widok\u00f3w na rozbudow\u0119 gda\u0144skiego portu dla potrzeb odrodzonego kraju oraz wydarzenia z lata 1920 roku (odmowa wy\u0142adunku przez gda\u0144ski port broni i amunicji) sprawi\u0142y, \u017ce 23 sierpnia 1920 roku w Ministerstwie Spraw Wojskowych zapad\u0142a decyzja o \u201esamodzielnej organizacji bazy morskiej\u201d na polskim wybrze\u017cu. Jesienne prace ministerialnych komisji oraz projektowe in\u017c. Tadeusza Wendy zaowocowa\u0142y og\u0142oszeniem przetargu na pierwsze prace budowlane. Zwyci\u0119zc\u0105 zosta\u0142o Towarzystwo Rob\u00f3t In\u017cynierskich z Poznania, z kt\u00f3rym 25 listopada tego\u017c roku podpisano umow\u0119. Wcze\u015bniej, bo na pocz\u0105tku listopada, Komitet Ekonomiczny Ministr\u00f3w otworzy\u0142 Ministerstwu Spraw Wojskowych kredyt w wysoko\u015bci 40 milion\u00f3w marek.<\/p>\n<p>Od pocz\u0105tku roku 1921 prace posuwa\u0142y si\u0119 naprz\u00f3d. Jednak z powodu spadku warto\u015bci marki oraz znacznego podro\u017cenia robocizny i materia\u0142\u00f3w preliminowana w listopadzie 1920 roku kwota kredytu okaza\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca ju\u017c w po\u0142owie roku. Przedstawiciele Sejmu, wizytuj\u0105cy plac budowy, uznali, \u017ce dalsza realizacja tego zamierzenia wymaga ram ustawowych. Pierwsz\u0105 tak\u0105 pr\u00f3b\u0105 by\u0142o wyst\u0105pienie w Sejmie 12 maja 1921 roku pos\u0142a\u00a0\u00a0\u00a0 Juliusza Trzci\u0144skiego zako\u0144czone podj\u0119ciem uchwa\u0142y w brzmieniu: \u201eSejm wzywa Rz\u0105d do przed\u0142o\u017cenia w najkr\u00f3tszym czasie projektu ustawy o budowie portu morskiego w Gdyni\u201d. Tymczasem sytuacja finansowa budowy pogarsza\u0142a si\u0119, mimo przyznania dodatkowych 75 milion\u00f3w marek, co przyczyni\u0142o si\u0119 do braku pieni\u0119dzy na wyp\u0142at\u0119 dla robotnik\u00f3w, strajku i wstrzymania budowy oraz zaprzestania wykonywania umowy przez Towarzystwo Rob\u00f3t In\u017cynierskich. Nie uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce zainteresowa\u0107 kapita\u0142u zagranicznego finansowaniem tej inwestycji. W zwi\u0105zku z tym od 1 stycznia 1922 roku budowa portu przesz\u0142a pod bezpo\u015bredni zarz\u0105d Ministerstwa Przemys\u0142u i Handlu. Sejmowa Komisja Przemys\u0142owo-Handlowa zaj\u0119\u0142a si\u0119 tak\u017ce tym tematem i na posiedzeniu Sejmu 23 wrze\u015bnia 1922 roku pose\u0142 sprawozdawca tej komisji hrabia Aleksander de Rosset (wcze\u015bniej naby\u0142 grunta w dzisiejszej Jastrz\u0119biej G\u00f3rze) wnioskowa\u0142 o przyj\u0119cie \u201eustawy o budowie portu w Gdyni\u201d. Ustawa ta zamykaj\u0105ca si\u0119 w sze\u015bciu artyku\u0142ach zosta\u0142a tego\u017c dnia przyj\u0119ta, a jej opublikowanie nast\u0105pi\u0142o w Dzienniku Ustaw nr 90 poz. 824.<\/p>\n<p>Ustawa pozwoli\u0142a na w miar\u0119 sprawne doko\u0144czenie inwestycji i jej uroczyste otwarcie 29 kwietnia 1923 roku jako \u201eTymczasowy Port Wojenny i Schronisko dla Rybak\u00f3w\u201d z udzia\u0142em prezydenta Stanis\u0142awa Wojciechowskiego. Tymczasowo\u015b\u0107 trwa\u0142a prawie trzy lata, kiedy to rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa betonowego portu o uk\u0142adzie, jaki znamy dzisiaj. Odby\u0142o si\u0119 to jednak ju\u017c w zupe\u0142nie innej formule biznesowej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Afiliacja<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jaros\u0142aw Kaczmarczyk<br \/>\n<\/strong>Zas\u0142u\u017cony instruktor krajoznawstwa, przewodnik turystyczny, mi\u0142o\u015bnik i badacz rodzinnej Gdyni.<\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27873 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27874'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1.-Mural-poswiecony-Tadeuszowi-Wendzie-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27875'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/2PREZY1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27876'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3.-Budowa-portu-morskiego-w-Gdyni-1926-fot.-NAC-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27877'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Ustawa-o-budowie-portu-sepia-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27878'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Widok-ogolny-portu-morskiego-w-Gdyni-1925-fot.-NAC-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl>\n\t\t\t<br style='clear: both' \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Podpisy pod foty:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Widok og\u00f3lny portu morskiego w Gdyni, 1925 ro<\/strong>k (<em>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em>)<\/li>\n<li><strong>Budowa portu morskiego w Gdyni, 1926<\/strong> (<em>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em>)<\/li>\n<li><strong>Widok z g\u00f3ry na budow\u0119 portu w Gdyni. Widoczne urz\u0105dzenia prze\u0142adunkowe na molo w\u0119glowym<\/strong> (<em>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em>)<\/li>\n<\/ol>\n<p>4\u00a0 <strong>\u017buraw na budowie w porcie<\/strong> (<em>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em>)<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>Molo \u201e\u017beglugi Polskiej\u201d z go\u015b\u0107mi przyby\u0142ymi z okazji uroczysto\u015bci po\u015bwi\u0119cenia statk\u00f3w pasa\u017cerskich \u201eWanda\u201d, \u201eJadwiga\u201d, \u201eHanka\u201d, 1 VII 1928 rok.<\/strong> W\u015br\u00f3d zaproszonych go\u015bci m.in.: marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski, jego c\u00f3rki Wanda i Jadwiga, minister przemys\u0142u i handlu Eugeniusz Kwiatkowski (<em>ze zbior\u00f3w Narodowego Archiwum Cyfrowego<\/em>)<\/li>\n<li><strong>Ustawa o budowie portu\n<p><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Winietka:\u00a0\u00a0 100-lecie Portu Gdynia &nbsp; Historyczna ustawa \u00a0 Powszechnie wiadomo z \u017cycia gospodarczego, \u017ce inwestycjom o znaczeniu strategicznym dla pa\u0144stwa musi towarzyszy\u0107 zaanga\u017cowanie publicznych \u015brodk\u00f3w finansowych. Odpowiednie zapisy w ustawie bud\u017cetowej s\u0105 tego gwarancj\u0105, pod warunkiem zr\u00f3wnowa\u017cenia pa\u0144stwowych finans\u00f3w. Niew\u0105tpliwie inwestycj\u0105 tak\u0105 dla odradzaj\u0105cej si\u0119 II Rzeczypospolitej by\u0142a budowa portu wojennego i schroniska dla rybak\u00f3w w Gdyni. Prace rozpocz\u0119to latem&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27873\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":27877,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-27873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-to-polska-wlasnie","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27879,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27873\/revisions\/27879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}