{"id":27770,"date":"2022-09-17T18:19:20","date_gmt":"2022-09-17T16:19:20","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27770"},"modified":"2023-03-27T11:36:59","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:59","slug":"pierwsze-polskie-lata-na-chojniku-i-jego-kasztelan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27770","title":{"rendered":"Pierwsze polskie lata na Chojniku i jego kasztelan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pierwsze polskie lata na Chojniku i jego kasztelan<\/strong><\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27770 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27776'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/1.-Chojnik-grafika-z-lat-1946-1948-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27777'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/2.-Chojnik-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27778'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/3.-Chojnik-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27779'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/4.-Chojnik--150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27780'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sykulski_Chojnik_1946-1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl>\n\t\t\t<br style='clear: both' \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Ju\u017c od co najmniej od XVIII wieku ruiny zamku Chojnik s\u0105 ikon\u0105 \u015al\u0105ska oraz jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych atrakcji. Wybudowany przez \u015bl\u0105skich Piast\u00f3w w XIV wieku, pozosta\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 mo\u017cnego rodu Schaffgotsch\u00f3w a\u017c do 1945 roku, kiedy wraz z przej\u0119ciem \u015al\u0105ska przez Polsk\u0119 zosta\u0142 upa\u0144stwowiony. Na wie\u017cy zawieszono bia\u0142o-czerwony sztandar, kt\u00f3ry powiewa\u0142 tam niemal nieprzerwanie do lat 70. XX wieku. Pierwsz\u0105 polsk\u0105 instytucj\u0105, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a nadz\u00f3r i opiek\u0119 nad zamkiem, by\u0142o Polskie Towarzystwo Tatrza\u0144skie. Obecnie obiekt nale\u017cy do Oddzia\u0142u PTTK \u201eSudety Zachodnie\u201d w Jeleniej G\u00f3rze.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Pierwszym polskim \u201ekasztelanem\u201d, czyli kustoszem zamku, prawdopodobnie we wrze\u015bniu 1945 roku zosta\u0142 Stanis\u0142aw Kaszycki (1904\u20131966). Przed wojn\u0105 pracowa\u0142 jako redaktor Polskiego Radia w Katowicach i Krakowie. By\u0142 cz\u0142owiekiem bardzo zaanga\u017cowanym w obron\u0119 polsko\u015bci na Zaolziu, za co zosta\u0142 aresztowany w 1934 roku przez w\u0142adze Czechos\u0142owacji. Po 1945 roku przyjecha\u0142 do Sobieszowa, gdzie rok p\u00f3\u017aniej mianowano go przewodnicz\u0105cym tutejszej Gminnej Rady Narodowej. Wcze\u015bniej, w 1945 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem\/za\u0142o\u017cycielem jeleniog\u00f3rskich oddzia\u0142\u00f3w Dolno\u015bl\u0105skiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego oraz Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego, jak r\u00f3wnie\u017c lokalnego Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. Jednak najbardziej widoczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozwin\u0105\u0142 na Chojniku.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo zamek zwano z \u201eniemiecka\u201d Kynast lub Kinast, lecz szybko ochrzczono go swojsko brzmi\u0105cym mianem \u201eChojnasty\u201d. Od razu te\u017c sta\u0142 si\u0119 wielk\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, odwiedzan\u0105 przez ogromne rzesze ludzi. Przyk\u0142adowo, wed\u0142ug oficjalnych oblicze\u0144, w 1947 roku przez jego mury przewin\u0119\u0142o si\u0119 ponad 60 000 os\u00f3b, nieoficjalnie by\u0142o ich zapewne du\u017co wi\u0119cej. Oznacza\u0142o to realne i niema\u0142e dochody z bilet\u00f3w wst\u0119pu, bufetu oraz uruchomionego do\u015b\u0107 szybko schroniska. Za przekroczenie bram zamku p\u0142aci\u0142o si\u0119 30 z\u0142, przy czym m\u0142odzie\u017c i wojsko 20 z\u0142. Nocleg kosztowa\u0142 120 z\u0142, ceny \u017cywno\u015bci by\u0142y za\u015b mocno zr\u00f3\u017cnicowane. Sprzedawano r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnorodne pami\u0105tki, jak <em>wisiorki (\u2026) po z\u0142 50, i albumiki po z\u0142. 60<\/em>. Doch\u00f3d dzienny wynosi\u0142 od 14 do 52 tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n<p>Wszystkim zarz\u0105dza\u0142 Stanis\u0142aw Kaszycki. Nie by\u0142 to oczywi\u015bcie jego \u201eprywatny folwark\u201d, ale jako oficjalny zarz\u0105dca i dzier\u017cawca schroniska oraz bufetu z pewno\u015bci\u0105 czerpa\u0142 z tego tytu\u0142u spore zyski. Prowadzi\u0142 tam bardzo rozleg\u0142\u0105 i wszechstronn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturalno-o\u015bwiatow\u0105. Oprowadza\u0142 wycieczki, zapewnia\u0142 zaopatrzenie bufetu i schroniska, organizowa\u0142 rozmaite imprezy<br \/>\ni patriotyczne uroczysto\u015bci, rozpowszechnia\u0142 informacje o zamku i jego historii podczas rozlicznych odczyt\u00f3w, rozpocz\u0105\u0142 tak\u017ce prace remontowe. Te ostatnie z jednej strony mia\u0142y zabezpieczy\u0107 mury \u2013 zw\u0142aszcza wie\u017c\u0119 \u2013 przed odpadaniem lu\u017anych kamieni, z drugiej umo\u017cliwi\u0142y wyburzenie niekt\u00f3rych \u015bcian oraz \u201erycie\u201d w r\u00f3\u017cnych miejscach. Te ostatnie dzia\u0142ania motywowane by\u0142y ch\u0119ci\u0105 odnalezienie domniemanych skarb\u00f3w, ukrytych tu pono\u0107 przez hitlerowc\u00f3w czy te\u017c wcze\u015bniejszych w\u0142a\u015bcicieli. Niczego oczywi\u015bcie nie znaleziono, lecz kilka dziur do\u015b\u0107 d\u0142ugo \u201estraszy\u0142o\u201d w r\u00f3\u017cnych miejscach zamczyska. Przy bramie g\u0142\u00f3wnej Koszycki wywiesi\u0142 tablic\u0119 o symptomatycznej tre\u015bci: <em>Zarz\u0105d Zamku Chojnasty uprasza zwiedzaj\u0105cych o utrzymanie spokoju i porz\u0105dku na terenie Zamku. Umieszczanie podpis\u00f3w na \u015bcianach i by\u0142ym o\u0142tarzu, deptanie ziele\u0144c\u00f3w, zrywanie kwiat\u00f3w oraz wszelkie z\u0142o\u015bliwe uszkodzenia b\u0119d\u0105 surowo karane. Chodzenie po murach, jak r\u00f3wnie\u017c po galerii na wie\u017cy, powoduje nie tylko obsuwanie si\u0119 mur\u00f3w, kt\u00f3rych konserwacja prowadzona jest znacznym nak\u0142adem koszt\u00f3w, ale stanowi powa\u017cne niebezpiecze\u0144stwo dla \u017cycia<\/em>.<\/p>\n<p>Mimo tych niebezpiecze\u0144stw na zamek stale przybywa\u0142y zorganizowane wycieczki i tysi\u0105ce indywidualnych turyst\u00f3w. Wszyscy oni, jak donosi\u0142a \u00f3wczesna prasa, napotykali po drodze wiele atrakcji, na przyk\u0142ad <em>budk\u0119 z wod\u0105 sodow\u0105, potem drug\u0105 budk\u0119 z widok\u00f3wkami i kie\u0142bas\u0105, potem trzeci\u0105 budk\u0119 z limoniad\u0105 i kwa\u015bnym mlekiem, potem za\u015b po wyt\u0119\u017conym marszu pi\u0119ciominutowym osi\u0105ga si\u0119 po\u0142ow\u0119 trasy (...), czyli \u2013 schronisko przy \u0179r\u00f3dle Sarenki (...), kt\u00f3re sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch budowli. Jedna to obszerna weranda ze stolikami i niemal le\u017cakami, druga za\u015b to \u2013 klozety (...), funkcj\u0119 gospodyni pe\u0142ni starsza Niemka<\/em>. Po tych wszystkich budowlach od dawna nie ma \u015bladu.<\/p>\n<p>Ludzie udawali si\u0119 na zamek nie tylko po to, aby podziwia\u0107 malownicze ruiny oraz roztaczaj\u0105cy si\u0119 z nich widok i wys\u0142ucha\u0107 staro\u017cytnych legend. Przybywali tu r\u00f3wnie\u017c jako uczestnicy uroczysto\u015bci oraz licznych masowych imprez, maj\u0105cych w\u00f3wczas ogromne znaczenie moralne i patriotyczne. Dla poranionego przez wojn\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, asymiluj\u0105cego si\u0119 na nowych terenach zwanych \u201epiastowskimi ziemiami odzyskanymi\u201d, lecz do gruntu obcych, Chojnik stanowi\u0142 wa\u017cny punkt, kt\u00f3ry pozwala\u0142 im te nieznane ziemie \u201eoswaja\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Mi\u0119dzy innymi w tym celu Polskie Towarzystwo Tatrza\u0144skie organizowa\u0142o na zamku wiele imprez kulturalnych. Ju\u017c w maju 1946 roku zaprezentowano wystaw\u0119 obraz\u00f3w Jadwigi Kalinowskiej. W czerwcu odby\u0142 si\u0119 pierwszy kiermasz ludowy, w kt\u00f3rym ch\u0119tnie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 okoliczna ludno\u015b\u0107. Rozpocz\u0119\u0142a go msza \u015bw. w zamkowej kaplicy, po czym nast\u0105pi\u0142y \u201ezabawy ludowe\u201d, koncert fortepianowy i wyst\u0119p artysty opery warszawskiej oraz wiecz\u00f3r autorski kilku poet\u00f3w zamieszka\u0142ych na tym terenie. Powzi\u0119to wtedy <em>plan uczynienia z ruin (...) o\u015brodka propagandy kultury polskiej<\/em>. W tym celu postanowiono zorganizowa\u0107 na zamku \u201eArchiwum materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych do dziej\u00f3w Ziem Odzyskanych\u201d. Niestety nie ma \u017cadnych wiadomo\u015bci \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0o losach tego przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n<p>W 1948 roku zarz\u0105d zamku podj\u0105\u0142 d\u0142ugofalowy plan dzia\u0142ania, uj\u0119ty w trzech punktach. Pierwszy to zorganizowanie zbioru muzealnego, kolejny zak\u0142ada\u0142 budow\u0119 linii doprowadzaj\u0105cej pr\u0105d elektryczny i o\u015bwietlenie drogi wiod\u0105cej do zamku w celu umo\u017cliwienia widzom r\u00f3\u017cnych widowisk wygodnego zej\u015bcia wieczorem do tramwaju, natomiast trzeci dotyczy\u0142 uruchomienia festiwali muzyki polskiej, imprez literackich itp. Ostatni punkt planu by\u0142 ju\u017c realizowany od dawna.<\/p>\n<p>Z licznych imprez wymieni\u0107 mo\u017cna zorganizowan\u0105 w sobotni\u0105 noc 28. czerwca 1947 roku uroczysto\u015b\u0107 \u201eNoc kwiatu paproci\u201d. Z kolei 17 maja 1948 roku na dziedzi\u0144cu zamkowym odby\u0142 si\u0119 \u201ePierwszy Festiwal S\u0142owa i Muzyki Polskiej\u201d, w kt\u00f3rym opraw\u0119 muzyczn\u0105 zapewnili: prof. Maria Tar\u0142owska (fortepian), Kazimierz Kaszycki (skrzypce) i Aniela Korska (\u015bpiew). Cz\u0119\u015b\u0107 literack\u0105 wype\u0142ni\u0142y odczyty i prelekcje: Stanis\u0142awa Kaszyckiego, Edwarda Kozikowskiego, Wac\u0142awa Mrozowskiego, Niny Rydzewskiej i Czes\u0142awa Schabowskiego. W ko\u0144cu maja tego\u017c roku Chojnik sta\u0142 si\u0119 aren\u0105 trzeciego kiermaszu ludowego, b\u0119d\u0105cego \u201eprzegl\u0105dem dorobku kulturalnego powiatu jeleniog\u00f3rskiego\u201d. Impreza trwa\u0142a cztery dni. Otwarcia dokona\u0142 26 maja starosta jeleniog\u00f3rski Wojciech Tabaka. Nast\u0119pnie \u201eodby\u0142 si\u0119 koncert z udzia\u0142em ch\u00f3ru Polskiej YMCA\u201d. Nazajutrz odby\u0142 si\u0119 drugi koncert, a w godzinach wieczornych zabawa ludowa.\u00a0 28 maja na dziedzi\u0144cu pr\u0119gierzowym zebra\u0142o si\u0119 oko\u0142o 1000 przedstawicieli m\u0142odzie\u017cy. W samo po\u0142udnie po\u0142\u0105czone ch\u00f3ry, w liczbie ok. 600 os\u00f3b, od\u015bpiewa\u0142y hymn pa\u0144stwowy, przy d\u017awi\u0119kach kt\u00f3rego wci\u0105gni\u0119to na maszt baszty zamkowej flag\u0119 narodow\u0105. Po przem\u00f3wieniach odby\u0142 si\u0119 koncert poszczeg\u00f3lnych ch\u00f3r\u00f3w z Legnicy, Lubomierza, Jeleniej G\u00f3ry i \u015awidnicy. Z kolei kustosz Kaszycki zapozna\u0142 zebranych z dziejami zamku i legend\u0105 o Kunegundzie. Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pie\u015bni\u0105 Jareckiego <em>O \u015bwi\u0119ty kraju nasz<\/em>, od\u015bpiewan\u0105 przez po\u0142\u0105czone ch\u00f3ry pod dyr. prof. Feliksa Wi\u015bniowskiego.<\/p>\n<p>Przy okazji kiermaszu zorganizowano r\u00f3\u017cne wystawy. Na jednej znalaz\u0142y si\u0119 <em>Kroniki i publikacje niemieckie, stanowi\u0105ce dow\u00f3d polsko\u015bci Ziem Zachodnich<\/em>, na drugiej artysta grafik Eugeniusz Pichell wystawi\u0142 24 drzeworyty, za\u015b na trzeciej, wzbudzaj\u0105cej najwi\u0119ksze zainteresowanie, znalaz\u0142a si\u0119 ekspozycja przemys\u0142u artystycznego z terenu powiatu, np. wspania\u0142e dywany smyrne\u0144skie z fabryki dywan\u00f3w w Kowarach, <em>kryszta\u0142y o artystycznym szlifie (...) wykonane w hucie J\u00f3zefina (...) oraz rze\u017aby w drzewie wykonane w Pa\u0144stwowej Szkole Rze\u017abiarsko-Snycerskiej w Cieplicach i Fabryce Galanterii Drzewnej w Wojcieszycach<\/em>. W 1948 roku z okazji uroczysto\u015bci 840-lecia Jeleniej G\u00f3ry zorganizowano na zamku wystaw\u0119 <em>Fotografiki Propagandowo-Krajoznawczej<\/em> prezentuj\u0105c\u0105 prace Stanis\u0142awa Nied\u017awieckiego.<\/p>\n<p>Po tych uroczysto\u015bciach dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturalno-o\u015bwiatowa na zamku znacznie os\u0142ab\u0142a, mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na post\u0119puj\u0105c\u0105 stalinizacj\u0119 i terror komunistyczny, do tego pojawi\u0142a si\u0119 rezygnacja Stanis\u0142awa Koszyckiego z funkcji kustosza zamku (1.07.1948 roku). O jego nast\u0119pcy dokumenty milcz\u0105. Sam zamek pozosta\u0142 i do dzi\u015b stanowi cel niemal wszystkich turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Kotlin\u0119 Jeleniog\u00f3rsk\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tekst: Ivo \u0141aborewicz<\/p>\n<p>Ok\u0142adka i niekt\u00f3re ilustracje pochodz\u0105 z wydanej w 1946 roku ksi\u0105\u017cki <em>Piastowski zamek Chojniasty\u2026<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pierwsze polskie lata na Chojniku i jego kasztelan Ju\u017c od co najmniej od XVIII wieku ruiny zamku Chojnik s\u0105 ikon\u0105 \u015al\u0105ska oraz jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych atrakcji. Wybudowany przez \u015bl\u0105skich Piast\u00f3w w XIV wieku, pozosta\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 mo\u017cnego rodu Schaffgotsch\u00f3w a\u017c do 1945 roku, kiedy wraz z przej\u0119ciem \u015al\u0105ska przez Polsk\u0119 zosta\u0142 upa\u0144stwowiony. Na wie\u017cy zawieszono bia\u0142o-czerwony sztandar, kt\u00f3ry powiewa\u0142 tam&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27770\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":27775,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87,11],"tags":[],"class_list":["post-27770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dawniej-bywalo","category-turysta-poleca","cat-87-id","cat-11-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27770"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27781,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27770\/revisions\/27781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}