{"id":27766,"date":"2022-09-17T18:13:11","date_gmt":"2022-09-17T16:13:11","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27766"},"modified":"2023-03-27T11:36:59","modified_gmt":"2023-03-27T09:36:59","slug":"krolowa-marysienka-u-cieplickich-wod","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27766","title":{"rendered":"Kr\u00f3lowa Marysie\u0144ka u cieplickich w\u00f3d"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kr\u00f3lowa Marysie\u0144ka u cieplickich w\u00f3d<\/strong><\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27766 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27767'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/1.-Portret-Marii-Kazimiery-Jan-Tricius-okolo-1676-roku-Google-Art-Project-Wikipedia-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27768'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kapielisko-Ksiazece-i-Proboszcza-Friedrich-August-Tittel-okolo-1830-roku-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl>\n\t\t\t<br style='clear: both' \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>355 lat temu, pod koniec czerwca 1687 roku, do Cieplic zwanych przez Polak\u00f3w Ciep\u0142owodami zjecha\u0142a polska kr\u00f3lowa Maria Kazimiera, \u017cona os\u0142awionego wiktori\u0105 pod Wiedniem kr\u00f3la Jana III Sobieskiego. By\u0142a najdostojniejszym go\u015bciem w dziejach Cieplic. Jako dziecko pieszczotliwie zwana Marysie\u0144k\u0105, wyros\u0142a na kobiet\u0119 nieprzeci\u0119tn\u0105, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 na tle epoki, swoimi czynami wzbudzaj\u0105c\u0105 zainteresowanie europejskich dwor\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym powodem przyjazdu kr\u00f3lowej do uzdrowiska by\u0142a zalecona jej kuracja zwi\u0105zana z dolegliwo\u015bciami, na kt\u00f3re cierpia\u0142a. Sekretna choroba Marysie\u0144ki, zwana francusk\u0105, by\u0142a z pewno\u015bci\u0105 powodem trudno\u015bci w spe\u0142nieniu jak\u017ce wa\u017cnej roli rodzenia potomstwa na chwa\u0142\u0119 rodu. Ci\u0105\u017ce Marysie\u0144ki ko\u0144czy\u0142y si\u0119 poronieniem lub \u015bmierci\u0105 dziecka wkr\u00f3tce po przyj\u015bciu na \u015bwiat. Z Zamoyskim czterokrotnie (inni podaj\u0105 trzykrotnie) by\u0142a w ci\u0105\u017cy, niestety c\u00f3rki nie prze\u017cy\u0142y wi\u0119cej ni\u017c dwa lata. Janowi Sobieskiemu urodzi\u0142a trzyna\u015bcioro dzieci (inni podaj\u0105 szesna\u015bcioro), lecz tylko czworo osi\u0105gn\u0119\u0142o doros\u0142o\u015b\u0107: c\u00f3rka i trzech syn\u00f3w. Jak podkre\u015bla Pawe\u0142 Jasienica, gdyby zi\u015bci\u0142y si\u0119 marzenia Jana III o polskiej koronie dla najstarszego syna Jakuba, by\u0142aby to ostatnia nadzieja na uratowanie Rzeczypospolitej przed powoln\u0105 agoni\u0105 zako\u0144czon\u0105 rozbiorami.<\/p>\n<p>Wyb\u00f3r zdrojowiska na kuracj\u0119 by\u0142 efektem d\u0142ugoletniej znajomo\u015bci kr\u00f3lewskiej pary z w\u0142a\u015bcicielem Cieplic, magnatem \u015bl\u0105skim Krzysztofem Leopoldem Schaffgotschem. Hrabia, pan tak\u017ce na Chojniku, Podg\u00f3rzynie i Sobieszowie, pe\u0142ni\u0142 zaszczytn\u0105 funkcj\u0119 prezydenta \u015bl\u0105skiej kamery i starosty w ksi\u0119stwie \u015bwidnicko-jaworskim. Zna\u0142 j\u0119zyk polski i od lat wype\u0142nia\u0142 misje dyplomatyczne, maj\u0105ce na celu wzmocnienie pozycji Wiednia w Polsce. Jako pose\u0142 dworu Habsburg\u00f3w zabiega\u0142 o realizacj\u0119 wiede\u0144skich projekt\u00f3w politycznych podczas elekcji Micha\u0142a Korybuta Wi\u015bniowieckiego w 1669 roku, zaaran\u017cowa\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo kr\u00f3la Micha\u0142a z cesarsk\u0105 siostr\u0105 Eleonor\u0105. Pr\u00f3bowa\u0142 doprowadzi\u0107 do wyboru na kr\u00f3la ksi\u0119cia Karola Lotary\u0144skiego podczas elekcji w 1674 roku. Widz\u0105c, jak wiele znaczy osoba hetmana Sobieskiego w\u015br\u00f3d szlachty polskiej, stara\u0142 si\u0119 przekona\u0107 go do poparcia kandydatury ksi\u0119cia Karola. Jeszcze nic nie wskazywa\u0142o, \u017ce w ci\u0105gu kilku dni najpowa\u017cniejszym kandydatem do tronu stanie si\u0119 sam Jan Sobieski, hetman wielki koronny, opromieniony s\u0142aw\u0105 zwyci\u0119zcy pod Chocimiem w 1673 roku, gdzie rozgromi\u0142 30 tysi\u0119cy Turk\u00f3w. Marysie\u0144ka dostrzeg\u0142a szans\u0119 m\u0119\u017ca na elekcyjne zwyci\u0119stwo i wzi\u0119\u0142a sprawy w swoje kobiece d\u0142onie. Dnia 21 maja 1674 roku rozleg\u0142 si\u0119 na polach Woli jednomy\u015blny okrzyk: <em>Vivat Joannes Rex!<\/em> Maria Kazimiera zosta\u0142a kr\u00f3low\u0105.<\/p>\n<p>Po elekcji Schaffgotsch pozosta\u0142 w Warszawie przez kilkana\u015bcie dni. Uzyska\u0142 audiencj\u0119 u nowo obranego kr\u00f3la i kr\u00f3lewskiej ma\u0142\u017conki. Hrabia by\u0142 obecny podczas ceremonii przysi\u0119gi w katedrze warszawskiej. Bra\u0142 udzia\u0142 w odsieczy wiede\u0144skiej w 1683 roku u boku Jana III Sobieskiego, kt\u00f3ry po bitwie obdarowa\u0142 go \u0142upami zdobytymi na Turkach, by\u0142y to m.in. siod\u0142o Kara Mustafy, kosztowne szable i chor\u0105gwie, b\u0119d\u0105ce p\u00f3\u017aniej ozdob\u0105 cieplickiego panoptikum.<\/p>\n<p>Niew\u0105tpliwie w\u0142a\u015bciciel Cieplic cieszy\u0142 si\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 przychylno\u015bci\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105, a mo\u017ce nawet przyja\u017ani\u0105. Nale\u017cy jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce w \u017cy\u0142ach hrabiego Krzysztofa Schaffgotscha p\u0142yn\u0119\u0142a piastowska krew, bowiem jego matka, ksi\u0119\u017cna Barbara Agnieszka, pochodzi\u0142a z piastowskiej linii ksi\u0105\u017c\u0105t legnicko-brzeskich.<\/p>\n<p>Podr\u00f3\u017c kr\u00f3lowej do ciep\u0142ych \u017ar\u00f3de\u0142 kryje pewn\u0105 romansow\u0105 tajemnic\u0119 \u2013 mimo wielkiej mi\u0142o\u015bci do kr\u00f3lewskiego ma\u0142\u017conka Marysie\u0144ce, pi\u0119knej, przedsi\u0119biorczej, pe\u0142nej powabu i czaru kobiecie, zdarza\u0142y si\u0119 poboczne mi\u0142ostki, o kt\u00f3rych szeroko i nieprzyja\u017anie plotkowano. Jednym z jej kochank\u00f3w mia\u0142 by\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119 kurlandzki Fryderyk Kazimierz Kettler, kt\u00f3ry znalaz\u0142 sposobno\u015b\u0107, by zaaran\u017cowa\u0107 spotkanie z ukochan\u0105 u cieplickich w\u00f3d. Zachowanie w tajemnicy <em>rendez vous<\/em> nie powiod\u0142o si\u0119.<br \/>\nW li\u015bcie do wojewody ruskiego Stanis\u0142awa Jana Jab\u0142onowskiego pisa\u0142 Kettler:<em> Patrzy\u0142 na to Wroc\u0142aw i szcz\u0119\u015bcia mego zazdro\u015bci\u0142, \u015bwiadkiem i same Cieplice, kt\u00f3re gor\u0119tsze ni\u017c one same mi\u0142o\u015bci mia\u0142y ust\u0119powa\u0107<\/em>.<\/p>\n<p>Marysie\u0144ka by\u0142a kobiet\u0105 niezwyk\u0142\u0105. Jej pe\u0142ne imi\u0119 to: Maria Kazimiera, z domu de la Grange d\u2019Arquien. By\u0142a c\u00f3rk\u0105 zubo\u017ca\u0142ego markiza francuskiego. Mia\u0142a tylko cztery lata, gdy w 1645 roku przyby\u0142a do Polski z dworem kr\u00f3lowej Marii Ludwiki, \u017cony Jana Kazimierza. Jako siedemnastoletnia panna wydana zosta\u0142a za w\u0142a\u015bciciela ogromnej fortuny, wojewod\u0119 Jana \u201eSobiepana\u201d Zamoyskiego, pana na Zamo\u015bciu. Zaraz po \u015blubie zacz\u0105\u0142 si\u0119 flirt wojewodziny z s\u0105siadem m\u0119\u017ca, w\u0142a\u015bcicielem folwarku Pielaszkowice, jednym z pierwszych rycerzy Rzeczpospolitej \u2013 Janem Sobieskim. Romans sta\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bny w ca\u0142ej Rzeczpospolitej.<\/p>\n<p>Ordynat Zamoyski zmar\u0142 w 1665 roku i Marysie\u0144ka zosta\u0142a 24-letni\u0105 wdow\u0105. Kr\u00f3lowa Maria Ludwika wykorzysta\u0142a j\u0105 w dworskiej intrydze, by sk\u0142oni\u0107 niech\u0119tnego Jana Sobieskiego do przyj\u0119cia tytu\u0142u marsza\u0142ka wielkiego koronnego. Uda\u0142o si\u0119, gdy\u017c Jan po \u015blubie z Marysie\u0144k\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 stosown\u0105 przysi\u0119g\u0119 marsza\u0142kowsk\u0105, wkr\u00f3tce te\u017c zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 do ma\u0142\u017conki pe\u0142ne uczucia listy. Ten pierwszy, z dat\u0105 9 czerwca 1665 roku, tak rozpoczyna: <em>\u017boneczko moja najmilsza, najwi\u0119ksza duszy i serca mego pociecho! Tak mi si\u0119 twoja \u015bliczno\u015b\u0107, moja z\u0142ota panno, wbi\u0142a w g\u0142ow\u0119, \u017ce zawrze\u0107 oczu ca\u0142ej nie mog\u0142em nocy<\/em>. Marysie\u0144ka pozosta\u0142a dla swego kr\u00f3lewskiego m\u0119\u017ca jedyn\u0105 wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Gdy roz\u0142\u0105ka trwa\u0142a d\u0142u\u017cej pisa\u0142: <em>Lat trzy, jako\u015bmy si\u0119 z sob\u0105 pobrali, rok zupe\u0142ny jako si\u0119 nie widzimy (\u2026). Ej, czy te\u017c jest, by\u0142 i by\u0107 mo\u017ce najnieszcz\u0119\u015bliwszy, mizerniejszy i utrapie\u0144szy nade mnie cz\u0142owiek! Kocha\u0142em ca\u0142e wiek m\u00f3j, od pierwszego poznania<\/em>.<\/p>\n<p>Cieplice w XVII wieku by\u0142y ju\u017c uznanym w Europie uzdrowiskiem. Jego pocz\u0105tki si\u0119ga\u0142y ko\u0144ca XIII wieku. 18 marca 1281 roku ksi\u0105\u017c\u0119 \u015bl\u0105ski Bernard Lw\u00f3wecki sprzeda\u0142 joannitom ze Strzegomia 250 \u0142an\u00f3w ziemi w zachodnich Karkonoszach i G\u00f3rach Izerskich oraz powierzy\u0142 ich opiece ciep\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142a <em>Calidus fons<\/em> niedaleko Jeleniej G\u00f3ry. Wyb\u00f3r zakonu nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 przypadkowy, poniewa\u017c joannici zwani te\u017c Szpitalnikami (i Kawalerami Malta\u0144skimi) zak\u0142adali w \u015bredniowiecznej Europie liczne hospicja \u2013 pewnego typu gospody, w kt\u00f3rych opiek\u0119 i pomoc znajdowali podr\u00f3\u017cni i pielgrzymi do Ziemi \u015awi\u0119tej. Joannici z pewno\u015bci\u0105 mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 leczniczych w\u0142a\u015bciwo\u015bci cieplickich w\u00f3d, co potwierdza zaledwie 7 lat p\u00f3\u017aniej wystawiony dokument, w kt\u00f3rym Bolko I, ksi\u0105\u017c\u0119 \u015bwidnicki, wyra\u017ca zgod\u0119 na postawienie: <em>takiej gospody, kt\u00f3ra by s\u0142u\u017cy\u0142a po wieczne czasy ku po\u017cytkowi cieplickiego \u017ar\u00f3d\u0142a i zakonu \u015bw. Jana.<\/em> Gospod\u0119 mo\u017cna uzna\u0107 za pierwszy cieplicki dom zdrojowy.<\/p>\n<p>Po stu latach joannici opu\u015bcili Cieplice z nieznanych bli\u017cej powod\u00f3w. Nowym w\u0142a\u015bcicielem zosta\u0142 pan na Chojniku, rycerz Gotsche Schoff II. W 1403 roku sprowadzi\u0142 mnich\u00f3w cysterskich z Krzeszowa, ufundowa\u0142 im prepozytur\u0119 z bogatym uposa\u017ceniem i w opiek\u0119 powierzy\u0142 jedno z dw\u00f3ch znanych w\u00f3wczas \u017ar\u00f3de\u0142, to cieplejsze, zwane odt\u0105d \u201eklasztornym\u201d. Stosowny dokument podpisany zosta\u0142 16 czerwca pod lip\u0105, na miejscu kt\u00f3rej dzi\u015b stoi ufundowana w 1724 roku kolumna \u015bw. Tr\u00f3jcy. Cystersi gospodarzyli, prowadzili dzia\u0142alno\u015b\u0107 lecznicz\u0105 i sprawowali duchow\u0105 opiek\u0119 nad zdrojowiskiem przez ponad 400 lat, do kasacji zakonu przez w\u0142adze pruskie w 1810 roku.<\/p>\n<p>O tym, jak przyjmowano kuracjuszy przed oko\u0142o 400 laty, mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z prospektu o przyd\u0142ugim tytule: <em>Pobo\u017cny kuracjusz \u2013 czyli co ka\u017cdy o gor\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142ach k\u0105pielowych w og\u00f3le, a<\/em><em> o cieplickich w szczeg\u00f3lno\u015bci, wiedzie\u0107 powinien oraz jak winien zachowa\u0107 si\u0119 przed, w czasie , po k\u0105pieli z za\u0142\u0105czeniem modlitw k\u0105pielowych.<\/em><\/p>\n<p>Pobyt kuracjusza trwa\u0142 przeci\u0119tnie miesi\u0105c i zalecano mu ok. 100 godzin k\u0105pieli w basenie. Czas k\u0105pieli stopniowo zwi\u0119kszano, od jednej do sze\u015bciu godzin dziennie, w wodzie o temperaturze 44\u00baC. By\u0142a to ko\u0144ska dawka \u2013 nic dziwnego, \u017ce ten i \u00f3w nie wytrzyma\u0142 kuracji i umiera\u0142. Z higien\u0105 te\u017c nie by\u0142o najlepiej. \u0179r\u00f3dlane wody gromadzone by\u0142y w basenie otoczonym drewnian\u0105 cembrowin\u0105 i obudowane sklepion\u0105 rotund\u0105. Basen opr\u00f3\u017cniano do dna i czyszczono zaledwie par\u0119 razy w roku. Poza tym\u2026 czy\u015bci\u0142 si\u0119 samoczynnie przep\u0142ywaj\u0105c\u0105 wod\u0105.<\/p>\n<p>O ile do zasad higieny nie przywi\u0105zywano wielkiej wagi, o tyle o obyczajno\u015b\u0107 i zachowanie klasowej hierarchii troszczono si\u0119 nadzwyczajnie. Naturalnie obowi\u0105zywa\u0142o rozdzielenie p\u0142ci. Przed pierwsz\u0105 k\u0105piel\u0105, gdy woda by\u0142a stosunkowo najczystsza, czerpano j\u0105 wprost z basenu do picia. \u0179r\u00f3d\u0142o \u201eklasztorne\u201d z kamienn\u0105 ok\u0142adzin\u0105 przeznaczone by\u0142o dla bogatszych kuracjuszy. Pierwsi za\u017cywali k\u0105pieli przedstawiciele arystokracji, po nich szlachcice, ko\u0144czyli mieszczanie i kupcy. \u0179r\u00f3d\u0142o \u201ehrabiowskie\u201d ch\u0142odniejsze, dost\u0119pne by\u0142o dla wszystkich go\u015bci zdrojowiska, ale w rzeczywisto\u015bci korzystali z niego tylko ci mniej maj\u0119tni. Do k\u0105pieli ubierano obszern\u0105, lnian\u0105 koszul\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 do pi\u0119t. W basenach za\u017cywa\u0142o k\u0105pieli jednocze\u015bnie kilkana\u015bcie, a nawet i 40 os\u00f3b. Zalecano czas k\u0105pieli wype\u0142nia\u0107 modlitw\u0105 i pie\u015bni\u0105 pobo\u017cn\u0105.<\/p>\n<p>Osobne wskaz\u00f3wki obowi\u0105zywa\u0142y damy. Doktor Zintel pe\u0142ni\u0105cy w drugiej po\u0142owie XVII wieku obowi\u0105zki <em>medicusa<\/em> cieplickiego w swoim dzie\u0142ku <em>Opisanie cieplickich \u017ar\u00f3de\u0142<\/em> po\u015bwi\u0119ca niewiastom specjalny rozdzia\u0142 pod znamiennym tytu\u0142em: <em>O tym jako bia\u0142og\u0142owy w k\u0105pieli zachowa\u0107 si\u0119 maj\u0105<\/em>. Pisze on: <em>Poniewa\u017c szlachetne wody cieplickie maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 rozgrzewania zimnych natur, a rodzaj bia\u0142og\u0142owski z istoty swojej zimny jest, jako te\u017c wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 chor\u00f3b niewie\u015bcich ma zimny charakter\u2026 przeto cieplickie wody s\u0105 dla niewiast wielce skuteczne a pomocne. Co si\u0119 za\u015b tyczy konwersacji<br \/>\na towarzystwa, to tylko ka\u017cdej bia\u0142og\u0142owie oznajmi\u0107 pragn\u0119, i\u017cby \u017cadnych pachnide\u0142 ani wonno\u015bci z sob\u0105 do k\u0105pieli nie bra\u0142a \u2013 gdy\u017c inne mog\u0105 ich nie znosi\u0107. (\u2026) Psoty a krotochwile szanuj\u0105cym si\u0119 niewiastom nie przystoj\u0105. Niech te\u017c zaniechaj\u0105 (\u2026) k\u0142\u00f3tni a swar\u00f3w. Nieobecnych od czci ods\u0105dza\u0107, \u0142atki przypina\u0107, braki wytyka\u0107, rogi przyprawia\u0107, s\u0105dzi\u0107 i plotkowa\u0107 jest g\u0142upstwem wielkim i grzechem ci\u0119\u017ckim<\/em>.<\/p>\n<p>Marysie\u0144ka Sobieska przyby\u0142a do Cieplic z przepychem, jak na polsk\u0105 kr\u00f3low\u0105 przysta\u0142o. Kareta zaprz\u0119\u017cona by\u0142a w dwana\u015bcie koni. Towarzyszyli jej ojciec i tr\u00f3jka dzieci: c\u00f3rka Teresa Kunegunda, Konstanty i ukochany Aleksander. Krzysztof Scholtze, szklarz cieplicki, pisa\u0142 w swoim pami\u0119tniku: <em>Kr\u00f3lowa przyby\u0142a na 100 wozach z orszakiem 1500 os\u00f3b\u2026 zamieszka\u0142a w zamku hrabiny<\/em> (sp\u0142on\u0105\u0142 w 1777 roku), <em>reszta zamieszka\u0142a, gdzie kto m\u00f3g\u0142, konie ulokowano po okolicznych wsiach. Kr\u00f3lowa bra\u0142a k\u0105piele w \u017ar\u00f3dle klasztornym. Wystawiano siln\u0105 stra\u017c, co wiecz\u00f3r 10 ludzi<\/em>.<\/p>\n<p>Jak pisze Tadeusz Ste\u0107 w <em>Karkonosze. Monografia krajoznawcza<\/em>, w zwi\u0105zku z przyjazdem znamienitego go\u015bcia zastosowano w Cieplicach nieznane dot\u0105d zasady higieny. Basen klasztorny codziennie czyszczono i wysypywano p\u0142atkami r\u00f3\u017c. Dwie dw\u00f3rki w czasie k\u0105pieli orze\u017awia\u0142y Marysie\u0144k\u0119 esencjami i wonno\u015bciami, bo woda mimo zabieg\u00f3w wydawa\u0142a niemi\u0142\u0105 wo\u0144 siarki, wszystkiemu przygrywali muzykanci. Kr\u00f3lowa \u201eraczy\u0142a by\u0107 w wodzie\u201d dwa razy dziennie i to ca\u0142kowicie nieodziana. Marysie\u0144ka znosi\u0142a k\u0105piele cieplickie z przyjemno\u015bci\u0105, gdy\u017c codzienne wieczorne ablucje w wannie mia\u0142a od dawna w zwyczaju, gorsz\u0105c tym swoich polskich poddanych.<\/p>\n<p>Maria Sobieska go\u015bci\u0142a w Cieplicach jako osoba prywatna, ale pozostawa\u0142a pod czujn\u0105 obserwacj\u0105 szpiega cesarskiego barona Jana Krzysztofa Zierowskiego, kt\u00f3ry s\u0142a\u0142 do Wiednia meldunki o \u017cyciu towarzyskim kr\u00f3lowej, jej spotkaniach z ludno\u015bci\u0105, odwiedzanych miejscach, samopoczuciu i post\u0119pach w kuracji.<\/p>\n<p>W czasie pobytu Marysie\u0144ki szykowano si\u0119 w domu Schaffgotsch\u00f3w do wielkiej uroczysto\u015bci. Oto w kaplicy w rodowym zamku Gryf mia\u0142a zosta\u0107 ochrzczona Eleonora, ma\u0142a c\u00f3reczka Krzysztofa Leopolda. Jej matk\u0105 chrzestn\u0105 mia\u0142a zosta\u0107 polska kr\u00f3lowa, co dodatkowo wi\u0105za\u0142oby pot\u0119\u017cny \u015bl\u0105ski r\u00f3d z polsk\u0105 rodzin\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105. Nie \u017cyczy\u0142 sobie pog\u0142\u0119bienia tych relacji cesarz Leopold i przez Zierowskiego naciska\u0142 na zmian\u0119 plan\u00f3w. Ostatecznie dotkni\u0119tej Marysie\u0144ce pozosta\u0142a rola \u015bwiadka ceremonii. Ura\u017cona do \u017cywego kr\u00f3lowa zdecydowa\u0142a si\u0119 na natychmiastowy powr\u00f3t do Warszawy, tym bardziej, \u017ce dotar\u0142a do niej niepokoj\u0105ca \u2013 acz jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 fa\u0142szywa wiadomo\u015b\u0107 o ci\u0119\u017ckiej chorobie kr\u00f3la Jana. Kuracja cieplicka, cho\u0107 niedoko\u0144czona, przynios\u0142a kr\u00f3lowej popraw\u0119 zdrowia i ulg\u0119 w dolegliwo\u015bciach.<\/p>\n<p>Pobyt Marysie\u0144ki u cieplickich w\u00f3d wywo\u0142a\u0142 w swoim czasie wielkie poruszenie, a nawet sensacj\u0119. Do dzi\u015b pozostaje \u017cywo pami\u0119tanym wydarzeniem nie tylko w historii Cieplic, ale i ca\u0142ej Kotliny Jeleniog\u00f3rskiej. Pami\u0105tk\u0105 po wizycie kr\u00f3lowej by\u0142a woda mineralna \u201eMarysie\u0144ka\u201d butelkowana i sprzedawana przez ponad 40 lat, do 2004 roku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Olga Danko, Tomasz K\u0119dzia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00a0 Kr\u00f3lowa Marysie\u0144ka u cieplickich w\u00f3d 355 lat temu, pod koniec czerwca 1687 roku, do Cieplic zwanych przez Polak\u00f3w Ciep\u0142owodami zjecha\u0142a polska kr\u00f3lowa Maria Kazimiera, \u017cona os\u0142awionego wiktori\u0105 pod Wiedniem kr\u00f3la Jana III Sobieskiego. By\u0142a najdostojniejszym go\u015bciem w dziejach Cieplic. Jako dziecko pieszczotliwie zwana Marysie\u0144k\u0105, wyros\u0142a na kobiet\u0119 nieprzeci\u0119tn\u0105, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 na tle epoki, swoimi czynami wzbudzaj\u0105c\u0105 zainteresowanie europejskich dwor\u00f3w.&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27766\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":27768,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87,11],"tags":[],"class_list":["post-27766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dawniej-bywalo","category-turysta-poleca","cat-87-id","cat-11-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27769,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27766\/revisions\/27769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}