{"id":27689,"date":"2022-09-17T17:31:32","date_gmt":"2022-09-17T15:31:32","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27689"},"modified":"2023-03-27T11:37:25","modified_gmt":"2023-03-27T09:37:25","slug":"spotkanie-ze-sfinksem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27689","title":{"rendered":"Spotkanie ze Sfinksem"},"content":{"rendered":"<p><strong>Spotkanie ze Sfinksem nad Szewniank\u0105\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27689 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27690'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Oltarz-Arka-Przymierza-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27691'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szewnianka-w-okolicy-Szewny-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27692'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szewnianka-w-Ostrowcu-Swietokrzyskim-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27693'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Widok-z-trasy-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27694'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Zrodelko-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27695'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/1.-Kosciol-w-Szewnie-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27696'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/2.-Brama-wejsciowa-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27697'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/3.-Sfinks-nad-Szewnianka-fot.-Alicja-Mezyk.-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?attachment_id=27698'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Widok-na-kaplice-fot.-Alicja-Mezyk-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Trasa pierwszej wiosennej wycieczki pieszej, organizowanej w ramach cyklu \u201ePoznajemy nasze miasto i najbli\u017csz\u0105 okolic\u0119\u201d przez Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski PTTK im. Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego, zaprowadzi\u0142a piechur\u00f3w w okolice Szewny.<\/strong><\/p>\n<p>Szewna to wie\u015b po\u0142o\u017cona przy trasie wojew\u00f3dzkiej 751, s\u0105siaduj\u0105ca z Ostrowcem \u015awi\u0119tokrzyskim, oddalona od centrum miasta o kilka przystank\u00f3w komunikacji miejskiej. \u0179r\u00f3d\u0142a pisane potwierdzaj\u0105, \u017ce w 1326 roku istnia\u0142a w Szewnie parafia z drewnianym ko\u015bcio\u0142em p.w. \u015bw. Miko\u0142aja. \u015awi\u0105tynia, kt\u00f3r\u0105 zwiedzili uczestnicy wycieczki, to ju\u017c trzeci wzniesiony w tym miejscu budynek. Po\u0142o\u017cony na zboczu skarpy zesp\u00f3\u0142 przestrzenno-architektoniczny zbudowany w latach 1775\u20131788 tworz\u0105: ko\u015bci\u00f3\u0142, plebania, wikar\u00f3wki i dom s\u0142u\u017cby ko\u015bcielnej. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest dzie\u0142em znanego w rejonie sandomierskim architekta, eksjezuity ks. J\u00f3zefa Karsznickiego. Tr\u00f3jnawowe wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a z prostok\u0105tnym prezbiterium i przylegaj\u0105c\u0105 do prezbiterium o\u015bmioboczn\u0105 kaplic\u0105 zwan\u0105 \u201e\u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych\u201d, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 tabernakulum w formie mensy z Ark\u0105 Przymierza, p\u00f3\u017anobarokowe i rokokowe wyposa\u017cenie oraz iluzjonistyczna polichromia stanowi\u0105 niezwykle interesuj\u0105cy przyk\u0142ad sztuki doby stanis\u0142awowskiej. Unikatowym rozwi\u0105zaniem architektonicznym jest usytuowana w podziemiach, pod kaplic\u0105 \u201e\u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych\u201d, kaplica grobu Chrystusa, gdzie tradycyjnie w czasie Wielkanocy przygotowany jest gr\u00f3b Pana Jezusa. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c \u017celiwna brama, przez kt\u00f3r\u0105 prowadzi wej\u015bcie na cmentarz ko\u015bcielny, jest to dzie\u0142o ostrowieckich hutnik\u00f3w, wykonane w 1896 roku na wszechrosyjsk\u0105 wystaw\u0119 przemys\u0142u i handlu w Ni\u017cnym Nowogrodzie.<\/p>\n<p>Od ko\u015bcio\u0142a piesza trasa prowadzi\u0142a w kierunku Gromadzic, do doliny Szewnianki, zwanej r\u00f3wnie\u017c Kamionk\u0105. \u0179r\u00f3d\u0142a Szewnianki, prawobrze\u017cnego dop\u0142ywu Kamiennej, wyp\u0142ywaj\u0105 u podn\u00f3\u017ca g\u00f3ry Truskolaskiej w Pa\u015bmie Jeleniowskim G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich. Rzeka ma oko\u0142o 20 km d\u0142ugo\u015bci i p\u0142ynie z okolic wsi Kraszk\u00f3w i Truskolasy przez Czerwon\u0105 G\u00f3r\u0119, Gromadzice, Szewn\u0119 do Ostrowca \u015awi\u0119tokrzyskiego, gdzie wpada do Kamiennej. Mijaj\u0105c po trasie kamienn\u0105, XVIII-wieczn\u0105 figur\u0119 przydro\u017cn\u0105 Dzieci\u0105tka Jezus siedz\u0105cego na globie, dochodzimy do miejsca z drogowskazem, kt\u00f3ry wskazuje doj\u015bcie do Sfinksa. Trzeba zej\u015b\u0107 z asfaltowej drogi, przej\u015b\u0107 dr\u00f3\u017ck\u0105 przez mostek i brzegiem strumyka \u2013 na jego prawym brzegu znajduje si\u0119 ostaniec skalny Sfinks, g\u0142\u00f3wny cel wycieczki pod has\u0142em \u201eSpotkanie ze Sfinksem nad Szewniank\u0105\u201d.<\/p>\n<p>W 1936 roku, w drugim numerze ilustrowanego miesi\u0119cznika krajoznawczego \u201eZiemia\u201d, ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 autorstwa Edmunda Massalskiego (1886\u20131995) <em>Ska\u0142ka pod Szewn\u0105<\/em>. Autor by\u0142 znanym kieleckim regionalist\u0105, dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym i harcerskim, przyrodnikiem, prezesem kieleckiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, cz\u0142onkiem Delegatury Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody, propagatorem utworzenia parku narodowego w \u0141ysog\u00f3rach, jednym z prekursor\u00f3w fotografii krajoznawczej w Polsce, autorem artyku\u0142\u00f3w krajoznawczych, przewodnika <em>G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie<\/em> i opracowania <em>Obrazy ro\u015blinno\u015bci Krainy G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich. <\/em><\/p>\n<p>We wspomnianym artykule pisa\u0142: <em>[\u2026] Strumie\u0144 b\u0142\u0105dzi i wije si\u0119 po dnie doliny, przewa\u017cnie jednak trzyma si\u0119 jej prawego brzegu i dlatego te\u017c brzeg ten jest wsz\u0119dzie bardziej stromy. Tam gdzie jak pod Sfinksem, pr\u0105d strumienia prawie podcina brzeg, zbocze doliny jest niemal \u015bcian\u0105, utrzymuj\u0105c\u0105 si\u0119 w tej postaci dzi\u0119ki temu, \u017ce tworzy j\u0105 w\u0142a\u015bciwie piaskowiec.[\u2026] Z tych osypisk, pokrywaj\u0105cych w\u0142a\u015bciw\u0105 skaln\u0105 budow\u0119 doliny Kamionki, wznosi si\u0119 opisywany masyw Kamienia \u2013 Sfinksa. Ma on kszta\u0142t czworograniastego bloku, utworzonego przez p\u0142aszczyzny pionowych strzaska\u0144, tak cz\u0119sto obserwowanych w kamienio\u0142omach piaskowc\u00f3w G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, wysoko\u015b\u0107 bloku dochodzi do 8 m, boki od 3 do 5 m. Materia\u0142 piaskowca zwi\u0119z\u0142y, drobnoziarnisty, o odcieniu siwobia\u0142ym lub \u017c\u00f3\u0142tawo-czerwonym. Cienkop\u0142ytowa budowa bloku sprawi\u0142a, i\u017c niekt\u00f3re mniej odporne p\u0142yty uleg\u0142y silniejszej erozji, tworz\u0105c g\u0142\u00f3wnie na graniach wci\u0119cia, powoduj\u0105c, \u017ce istotnie z niekt\u00f3rych stron ogl\u0105dana ska\u0142ka przypomina afryka\u0144skiego Sfinksa. [\u2026]. <\/em>Na ko\u0144cu artyku\u0142u E. Massalski podaje, \u017ce mimo licznych odwiedzin mieszka\u0144c\u00f3w Szewny i Ostrowca stan Sfinksa jest zadowalaj\u0105cy, co nie zwalnia os\u00f3b odpowiedzialnych do obmy\u015blenia sposobu ochrony zabytku. Po p\u00f3\u0142 wieku od tego apelu instytucje odpowiedzialne za ochron\u0119 przyrody podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 i od 1987 roku ska\u0142ka Sfinks widnieje w rejestrze zabytk\u00f3w jako pomnik przyrody.<\/p>\n<p>W ubieg\u0142ym roku Urz\u0105d Gminy w Bodzechowie urz\u0105dzi\u0142 pod Sfinksem pikniki i spotkania integracyjne dla mieszka\u0144c\u00f3w Szewny. Jest to r\u00f3wnie\u017c miejsce wypoczynkowe dla turyst\u00f3w ze wzgl\u0119du na sto\u0142y i \u0142awki oraz stanowisko ogniskowe w pobli\u017cu \u017ar\u00f3de\u0142ka.<\/p>\n<p>Uczestnicy wycieczki ch\u0119tnie skorzystali z postoju, pogoda dopisa\u0142a. By\u0142 czas na zachwycanie si\u0119 Sfinksem, strumykiem, \u017ar\u00f3de\u0142kiem, jak r\u00f3wnie\u017c na pieczenie kie\u0142basek i degustacj\u0119 \u017ar\u00f3dlanej wody. Po odpoczynku dalsza w\u0119dr\u00f3wka prowadzi\u0142a zgodnie z biegiem Szewnianki. Jeszcze przy mo\u015bcie mia\u0142o miejsce spotkanie z kamienn\u0105, barokow\u0105 rze\u017ab\u0105 \u015bw. Jana Nepomucena, chroni\u0105cego przed powodzi\u0105. Podziwiano r\u00f3wnie\u017c zachwycaj\u0105cy widok szewie\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a i oddalaj\u0105cej si\u0119 meandruj\u0105cej Szewnianki, by w granicach miasta ujrze\u0107 uj\u0119t\u0105 w ryzy wa\u0142\u00f3w przeciwpowodziowych rzek\u0119 \u2013 kana\u0142, wyzut\u0105 z uroku i czaru, tak pi\u0119knie opisanego przez Edmunda Massalskiego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tekst i zdj\u0119cia: Alicja M\u0119\u017cyk<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Spotkanie ze Sfinksem nad Szewniank\u0105\u00a0\u00a0 Trasa pierwszej wiosennej wycieczki pieszej, organizowanej w ramach cyklu \u201ePoznajemy nasze miasto i najbli\u017csz\u0105 okolic\u0119\u201d przez Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski PTTK im. Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego, zaprowadzi\u0142a piechur\u00f3w w okolice Szewny. Szewna to wie\u015b po\u0142o\u017cona przy trasie wojew\u00f3dzkiej 751, s\u0105siaduj\u0105ca z Ostrowcem \u015awi\u0119tokrzyskim, oddalona od centrum miasta o kilka przystank\u00f3w komunikacji miejskiej. \u0179r\u00f3d\u0142a pisane potwierdzaj\u0105, \u017ce w 1326 roku&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27689\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":27696,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,41],"tags":[],"class_list":["post-27689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-piesza","category-turystyka-pttk","cat-68-id","cat-41-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27689"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27699,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27689\/revisions\/27699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}