{"id":27555,"date":"2022-09-12T19:15:49","date_gmt":"2022-09-12T17:15:49","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27555"},"modified":"2023-03-27T11:37:41","modified_gmt":"2023-03-27T09:37:41","slug":"epizody-z-wypraw-marymontczykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27555","title":{"rendered":"EPIZODY Z WYPRAW Marymontczyk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Epizody z wyprawy Marymontczyk\u00f3w w 1853 roku<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiedy w 2010 roku kolega \u0141ukasz Kami\u0144ski zak\u0142ada\u0142 internetow\u0105 stron\u0119 Oddzia\u0142u \u015awi\u0119tokrzyskiego PTTK im. Stanis\u0142awa Je\u017cewskiego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim, zach\u0119caj\u0105c do w\u0119dr\u00f3wek po naszym regionie, umie\u015bci\u0142 na tytu\u0142owej stronie wyszukany przez siebie cytat Ludomi\u0142a Jastrz\u0119bowskiego:<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/strong>Podr\u00f3\u017c piesza w jakim b\u0105d\u017a celu wykonana nader jest po\u017cyteczna nie tylko pod wzgl\u0119dem ukszta\u0142towania moralnego i umys\u0142owego, oraz pod wzgl\u0119dem zdrowia i umocnienia si\u0142 fizycznych, ale i dla samej przyjemno\u015bci. Dlatego te\u017c w r\u00f3\u017cnych celach zazwyczaj puszczamy si\u0119 w podr\u00f3\u017c, ju\u017c to dla zwiedzania miejsc cudownych, \u015bwi\u0119tych lub s\u0142ynnych z pami\u0105tek, ju\u017c to w celu skorzystania z r\u00f3\u017cnych wiadomo\u015bci po\u017cytecznych, wyci\u0105gni\u0119tych z tego co\u015bmy widzieli lub s\u0142yszeli, albo te\u017c w celu zwiedzania pi\u0119knych i r\u00f3\u017cnorodnych obraz\u00f3w natury, na koniec przedsi\u0119bierzemy czasem podr\u00f3\u017c w celu polepszenia zdrowia\u2026.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Cytat, kt\u00f3ry nadal zach\u0119ca odwiedzaj\u0105cych nasz\u0105 stron\u0119 internetow\u0105 do w\u0119dr\u00f3wek po kraju, pochodzi z publikacji \u201eWspomnienia z podr\u00f3\u017cy\u201d. Po d\u0142ugich poszukiwaniach uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do ca\u0142o\u015bci tekstu Ludomi\u0142a Jastrz\u0119bowskiego. Jest to barwna relacja z wakacyjnej wycieczki uczni\u00f3w Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Le\u015bnictwa w Marymoncie odbytej
\nw lipcu i sierpniu 1853 roku, pod przewodnictwem Wojciecha Jastrz\u0119bowskiego, profesora botaniki, fizyki, zoologii i ogrodnictwa, spisana przez syna profesora, uczestnika wyprawy.<\/p>\n

By\u0142a to piesza, oko\u0142o 400-kilometrowa wyprawa po\u0142\u0105czona z praktykami zawodowymi. S\u0142uchacze marymonckiej szko\u0142y poznawali po drodze maj\u0105tki ziemskie, folwarki, ogrody, obory, owczarnie, stodo\u0142y, chmielniki, gorzelnie, m\u0142yny, fabryki, kopalnie, ale r\u00f3wnie\u017c zwiedzali miasta i miasteczka, zamki, pa\u0142ace, dwory, ogl\u0105dali osobliwo\u015bci przyrody, spotykali i poznawali ciekawe postaci.<\/p>\n

Po kilkunastodniowej marszrucie z Marymontu przez Zgierz, Kode\u0144, W\u0142odaw\u0119, Che\u0142m, Rejowiec, Krasnystaw, Lublin, Opole, Kazimierz Dolny, Janowiec, Zwole\u0144, I\u0142\u017c\u0119 dotarli w okolice Ostrowca. W Ba\u0142towie obejrzeli ruiny pa\u0142acu Chom\u0119towskich z XVIII wieku, pa\u0142ac Druckich-Lubeckich, kt\u00f3ry od wielu lat na naszych oczach popada w ruin\u0119, zosta\u0142 zbudowany dopiero w ko\u0144cu XIX wieku, nie by\u0142o r\u00f3wnie\u017c m\u0142yn\u00f3w wodnych obecnie w\u0142\u0105czonych w Ba\u0142towski Kompleks Turystyczny, a tak\u017ce wsi Krzemionki i odkrytych w 1922 roku neolitycznych kopalni krzemienia. Zwiedzili w okolicy Ba\u0142towa wapienniki, piece do wypalania wapna i zwr\u00f3cili uwag\u0119 na kamie\u0144 wapienny, w kt\u00f3rym tkwi\u0142y konkrecje krzemienia. Jednak najbardziej m\u0142odych w\u0119drowc\u00f3w zachwyci\u0142a rzeka Kamienna, kt\u00f3rej brzegiem w\u0119drowali z Ba\u0142towa do Podgrodzia. W Podgrodziu zatrzymali si\u0119 na d\u0142u\u017cszy odpoczynek w miejscu, gdzie rzeka raptownie zmienia bieg z kierunku wschodniego na p\u00f3\u0142nocny, tworz\u0105c malowniczy prze\u0142om w ska\u0142ach wapiennych, a na wysokim cyplu\u00a0 wznosz\u0105 si\u0119 ruiny rycerskiego zamku z XIV wieku. Tu kronikarz spisa\u0142 kilka legend zas\u0142yszanych od miejscowych i wykona\u0142 rysunek zamku, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c wykorzystywany jest w opracowaniach historycznych i krajoznawczych.<\/p>\n

W\u0119dr\u00f3wka okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105, z Podgrodzia do Garbacza, zaj\u0119\u0142a kilka dni. Prowadzi\u0142a przez \u0106miel\u00f3w, Bodzech\u00f3w, Opat\u00f3w, nad Opat\u00f3wk\u0105 do Kichar, a dalej przez Sandomierz, Ossolin, Klimont\u00f3w, Ujazd, Iwaniska, przecinaj\u0105c Pasmo Jeleniowskie G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich doprowadzi\u0142a do Garbacza od strony Janowic. W Garbaczu s\u0142uchaczy marymonckiej szko\u0142y przywita\u0142 w\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku J\u00f3zef Go\u0142uchowski. Historycy zgodnie twierdz\u0105, \u017ce by\u0142 wzorowym gospodarzem. Potwierdzaj\u0105 t\u0119 opini\u0119 uczniowie Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Le\u015bnictwa w Marymoncie, znanej szko\u0142y, przekszta\u0142conej w 1918 roku w Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Gospodarstwa Wiejskiego, kt\u00f3rzy skrupulatnie obejrzeli gospodarstwo, pola obsiane pszenic\u0105, \u017cytem, owsem, j\u0119czmieniem, koniczyn\u0105, plantacje kukurydzy i ziemniak\u00f3w, poznali metody nowoczesnego nawo\u017cenia, zwiedzili obory, owczarnie, stodo\u0142y, gorzelnie, spichlerze. A na koniec we dworze odbyli d\u0142ug\u0105, interesuj\u0105c\u0105 rozmow\u0119 z gospodarzem, po czym wyruszyli w dalsz\u0105 drog\u0119. Przed nimi jeszcze d\u0142uga trasa do przebycia przez \u015awi\u0119ty Krzy\u017c, Kielce, Ch\u0119ciny, Sobk\u00f3w, Pi\u0144cz\u00f3w, Wi\u015blic\u0119, Ojc\u00f3w, Olkusz, Klucze do Ogrodzie\u0144ca.<\/p>\n

Maj\u0105tek w Garbaczu do II wojny \u015bwiatowej pozostawa\u0142 w r\u0119kach rodziny, po wojnie zosta\u0142 znacjonalizowany, dw\u00f3r sp\u0142on\u0105\u0142, zniszczono wystawione w parku przez spadkobierc\u00f3w popiersie J\u00f3zefa Go\u0142uchowskiego, ci\u0105g\u0142ej dewastacji ulega\u0142 drzewostan. Resztki parku zosta\u0142y ocalone przez obecnych w\u0142a\u015bcicieli, ludzi kultury, kt\u00f3rzy po wykupieniu cz\u0119\u015bci parku zbudowali w nim dom nawi\u0105zuj\u0105cy stylem do dawnego dworu, a w g\u0142\u00f3wnej alejce wystawili odtworzon\u0105 wg starych fotografii kopi\u0119 popiersia.<\/p>\n

J\u00f3zef Wojciech Go\u0142uchowski, urodzony w 1797 roku w \u0141\u0105czkach Kucharskich, wszechstronnie wykszta\u0142cony, prekursor romantyzmu w Polsce, wybitny filozof, autor pracy pt. \u201cDumania nad najwy\u017cszymi zagadnieniami cz\u0142owieka\u201d, profesor Uniwersytetu Wile\u0144skiego, nauczyciel Adama Mickiewicza, kt\u00f3ry po procesie Filomat\u00f3w i Filaret\u00f3w, pozbawiony katedry i wydalony z uczelni, zmuszony do rezygnacji z kariery naukowej osiad\u0142 w Garbaczu, gdzie zarz\u0105dza\u0142 wzorowo maj\u0105tkiem ziemskim, jednocze\u015bnie oddaj\u0105c si\u0119 codziennej pracy naukowej. Zmar\u0142 w Garbaczu 22 listopada 1858 roku, pochowany jest\u00a0 w podziemiach renesansowej kaplicy Matki Bo\u017cej, przylegaj\u0105cej do gotyckiego ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem \u015bwi\u0119tego Wojciecha w Mominie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia: Alicja M\u0119\u017cyk<\/p>\n

 <\/p>\n\n\t\t