{"id":27504,"date":"2022-09-12T18:32:14","date_gmt":"2022-09-12T16:32:14","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27504"},"modified":"2023-03-27T11:37:42","modified_gmt":"2023-03-27T09:37:42","slug":"wroclawskie-spotkania-z-ksiazka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27504","title":{"rendered":"Wroc\u0142awskie spotkania z ksi\u0105\u017ck\u0105"},"content":{"rendered":"

Wroc\u0142awianie kochaj\u0105 ksi\u0105\u017cki, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczni czytelnicy odwiedzaj\u0105cy wroc\u0142awskie biblioteki miejskie i uczelniane, ksi\u0119garnie, targi ksi\u0105\u017cek, spotkania autorskie. Nawet krasnal Bibliofil, zaczytany w lekturze przysiad\u0142 na progu jednej z bibliotek miejskich, tzw. Mediatece przy placu Teatralnym.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

T\u0142umy czytelnik\u00f3w przybywaj\u0105 na coroczne Wroc\u0142awskie Targi Dobrych Ksi\u0105\u017cek. W 2021 roku w dniach 2\u20135 grudnia odby\u0142y si\u0119 ju\u017c 29. spotkania z ksi\u0105\u017ckami, ich autorami i wydawcami. Po latach zn\u00f3w powr\u00f3ci\u0142y do Hali Stulecia, obiektu wpisanego w 2006 roku na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Do wn\u0119trza zaprasza krasnal Marek Krajewski, trzymaj\u0105c w d\u0142oni ksi\u0105\u017ck\u0119 pod tytu\u0142em \u201eMock\u201d. To autor poczytnych powie\u015bci o przedwojennym Wroc\u0142awiu (i nie tylko) z kryminalnymi w\u0105tkami.<\/p>\n

Ubieg\u0142oroczne spotkania towarzysz\u0105ce Targom Dobrych Ksi\u0105\u017cek oraz premierowe wydanie przewodnika literackiego \u201eW drodze. Wroc\u0142aw \u015bladami Tadeusza R\u00f3\u017cewicza\u201d (autor Wojciech Browarny, wyd. Warstwy) by\u0142y okazj\u0105 do upami\u0119tnienia stulecia urodzin tego znakomitego poety, dramaturga i pisarza, gdy\u017c rok 2021 zosta\u0142 ustanowiony Rokiem Tadeusza R\u00f3\u017cewicza. Pisarz zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Wroc\u0142awiem od 1968 roku, gdzie mieszka\u0142 z rodzin\u0105, pracowa\u0142, zawiera\u0142 przyja\u017anie oraz gdzie odszed\u0142. Zosta\u0142 pochowany w Karpaczu na cmentarzu ewangelicko-augsburskim obok przyjaciela, Henryka Tomaszewskiego. R\u00f3\u017cewicz nie lubi\u0142 rozg\u0142osu ani pomnik\u00f3w, pozosta\u0142 jednak z nami w Galerii S\u0142awnych Wroc\u0142awian w Ratuszu, tam umieszczone zosta\u0142o jego granitowe popiersie, a w Muzeum Pana Tadeusza zosta\u0142a otwarta 9 pa\u017adziernika 2021 roku wystawa \u201ePan Tadeusz R\u00f3\u017cewicz\u201d. Poeta polubi\u0142 Wroc\u0142aw, Szklarsk\u0105 Por\u0119b\u0119, Karpacz, ale za miasto magiczne uwa\u017ca\u0142 swoje rodzinne Radomsko, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 9 pa\u017adziernika 1921 roku.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d wielu autor\u00f3w prezentuj\u0105cych i podpisuj\u0105cych swoje ksi\u0105\u017cki na Wroc\u0142awskich Targach Dobrych Ksi\u0105\u017cek, na przestrzeni tych 29 lat niezwykle wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 jest Olga Tokarczuk. Laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018, Nagrody Literackiej \u201eNike\u201d i wielu innych za liczne ksi\u0105\u017cki (np. \u201eGra na wielu b\u0119benkach\u201d, \u201eE.E.\u201d, \u201eBieguni\u201d, \u201eProwad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d, \u201eKsi\u0119gi Jakubowe\u201d). Honorowa Obywatelka Barda, Nowej Rudy, Warszawy i oczywi\u015bcie Wroc\u0142awia, w kt\u00f3rym mieszka. Tutaj te\u017c za\u0142o\u017cy\u0142a Fundacj\u0119 Olgi Tokarczuk, wspieraj\u0105c\u0105 kultur\u0119 i sztuk\u0119 w kraju i za granic\u0105, z siedzib\u0105 w dawnej willi poety Tymoteusza Karpowicza (1921\u20132005).<\/p>\n

Na Wroc\u0142awskich Targach Dobrych Ksi\u0105\u017cek ka\u017cdego roku przyznawana jest nagroda\u00a0 \u201ePi\u00f3ro Fredry\u201d, dla wydawcy za naj\u0142adniej wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Jest ono atrybutem Aleksandra Fredry na pomniku sprowadzonym ze Lwowa, stoj\u0105cym od 1956 roku na wroc\u0142awskim rynku. R\u0119kopisy \u201eZemsty\u201d, \u201e\u015alub\u00f3w panie\u0144skich\u201d i innych utwor\u00f3w Fredry znajduj\u0105 si\u0119 we Wroc\u0142awiu w Ossolineum, a okazjonalnie prezentowane s\u0105 w Muzeum Pana Tadeusza w Rynku. W tym\u017ce muzeum jest sta\u0142a wystawa po\u015bwi\u0119cona Adamowi Mickiewiczowi, poematowi \u201ePan Tadeusz\u201d i jego r\u0119kopisowi, od 1999 roku znajduj\u0105cemu si\u0119 w zbiorach Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich. Zbiory Ossolineum\u00a0 (starodruki, r\u0119kopisy, kartografia, malarstwo, sfragistyka, numizmatyka itd.) gromadzone od 1817 roku we Lwowie, po II wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142y cz\u0119\u015bciowo przeniesione do Wroc\u0142awia, do przeznaczonego na now\u0105 siedzib\u0119 barokowego budynku dawnego klasztoru Krzy\u017cowc\u00f3w z Czerwon\u0105 Gwiazd\u0105 u zbiegu ulic Grodzkiej i Szewskiej. Zbiory s\u0105 stale powi\u0119kszane, opracowywane, a tak\u017ce udost\u0119pniane w bibliotece Ossolineum, a wszystkich tych skarb\u00f3w w Zau\u0142ku Ossoli\u0144skich pilnuje ob\u0142o\u017cony ksi\u0105\u017ckami krasnal Ossolinek.<\/p>\n

W odtworzonym barokowym ogrodzie mi\u0119dzy Ossolineum a ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Macieja od 2007 roku stoi pomnik lekarza, ksi\u0119dza i poety mistycznego Angelusa Silesiusa (Johannesa Schefflera 1624-1677) autorstwa Ewy Rossano. Ostatnie lata \u017cycia poeta sp\u0119dzi\u0142 w klasztorze mieszcz\u0105cym dzi\u015b Ossolineum, a pochowany zosta\u0142 w ko\u015bciele \u015bw. Macieja. Na cokole pomnika wykuty jest fragment jego dzie\u0142a w t\u0142umaczeniu Adama Mickiewicza: Do nieba patrzysz w g\u00f3r\u0119,
\na nie spojrzysz w siebie. Nie znajdzie Boga, kto go szuka tylko w niebie<\/em>. Od roku 2006 we Wroc\u0142awiu przyznawana jest Literacka Nagroda Europy \u015arodkowej \u201eAngelus\u201d oraz Wroc\u0142awska Nagroda Poetycka \u201eSilesius\u201d, a ich symbolem jest statuetka mistyka.<\/p>\n

W pobli\u017cu Ossolineum na mo\u015bcie Uniwersyteckim stoi rze\u017aba Powodzianka Stanis\u0142awa Wysockiego, przedstawiaj\u0105ca kobiet\u0119 z ksi\u0105\u017ckami na ramieniu, upami\u0119tniaj\u0105ca wroc\u0142awskich wolontariuszy ratuj\u0105cych zbiory biblioteczne Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego przed zalaniem wodami Odry w czasie powodzi w 1997 roku.<\/p>\n

Nieopodal, przy kompleksie Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, siedzi na fotelu krasnal z ksi\u0105\u017ck\u0105 na kolanach. To Jan Miodek, profesor, kt\u00f3ry wykszta\u0142ci\u0142 ca\u0142\u0105 rzesz\u0119 student\u00f3w oraz dba\u0142 o poprawno\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego rodak\u00f3w w znanym programie telewizyjnym \u201eOjczyzna polszczyzna\u201d emitowanym w latach 1987\u20132007.<\/p>\n

Przekraczaj\u0105c Odr\u0119 przez pobliskie zabytkowe mosty Piaskowy i Tumski, wchodzimy na Ostr\u00f3w Tumski. Magiczna, zabytkowa sceneria i si\u0119gaj\u0105ce zamierzch\u0142ych czas\u00f3w historie zwi\u0105zane z ksi\u0105\u017ck\u0105... Ulica Katedralna 3 \u2013 przy niej na murku siedzi krasnal zwany Kacprem Drukarzem, obok maszyna drukarska, za plecami wielkie ksi\u0119gi, w r\u0119ce trzyma kartk\u0119 z drukowanym tekstem modlitwy w j\u0119zyku polskim. To Caspar Elyan z G\u0142ogowa (1435\u2013 oko\u0142o 1486).\u00a0 Przyby\u0142 do Wroc\u0142awia oko\u0142o 1471 roku, zosta\u0142 kantorem w pobliskim ko\u015bciele \u015bw. Krzy\u017ca, a w 1475 roku uruchomi\u0142 Drukarni\u0119 \u015awi\u0119tokrzysk\u0105. Drukarnia wyda\u0142a po \u0142acinie pierwsze druki wroc\u0142awskie \u201eStatuty synodalne biskup\u00f3w wroc\u0142awskich\u201d, a w nich zamieszczono kilka modlitw
\nw j\u0119zyku polskim. Z dw\u00f3ch zachowanych egzemplarzy jeden znajduje si\u0119 w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

Niezwyk\u0142ym wroc\u0142awskim skarbem jest \u201eKsi\u0119ga Henrykowska\u201d wpisana w 2015 roku na list\u0119 \u201ePami\u0119\u0107 \u015awiata\u201d UNESCO. Ksi\u0119ga ta, niewielkich rozmiar\u00f3w, zosta\u0142a spisana po \u0142acinie w latach 1269\u20131273 (cz\u0119\u015b\u0107 druga do 1310 roku) przez opata Piotra w opactwie cysters\u00f3w w Henrykowie ko\u0142o Wroc\u0142awia. Tam te\u017c na dziedzi\u0144cu klasztoru stoi pomnik \u201eKsi\u0119gi Henrykowskiej\u201d, a w samym klasztorze prezentowane jest jej faksymile. Zapisy w niej poczynione dotycz\u0105 wielu miejscowo\u015bci Dolnego \u015al\u0105ska i ich mieszka\u0144c\u00f3w, jest w\u015br\u00f3d nich zdanie uwa\u017cane za najstarsze w j\u0119zyku polskim: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai<\/em>. Tak powiedzia\u0142 niejaki Boguchwa\u0142 do swojej \u017cony, co znaczy Daj, ja pomiel\u0119, a ty odpocznij<\/em>. Orygina\u0142 przechowywany jest we wroc\u0142awskim Muzeum Archidiecezjalnym (obecnie w remoncie) na Ostrowie Tumskim, ale ju\u017c nied\u0142ugo ten bezcenny zabytek pi\u015bmiennictwa przeniesiony zostanie do powstaj\u0105cej w pobli\u017cu nowoczesnej Biblioteki Archidiecezjalnej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia: Anna Rotko<\/p>\n\n\t\t