{"id":27430,"date":"2022-09-12T16:59:48","date_gmt":"2022-09-12T14:59:48","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27430"},"modified":"2023-03-27T11:37:44","modified_gmt":"2023-03-27T09:37:44","slug":"pomnik-tadeusza-kosciuszki-w-poznaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=27430","title":{"rendered":"Pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki w Poznaniu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Tadeusz Ko\u015bciuszko zaliczany jest do najwi\u0119kszych i najbardziej znanych polskich bohater\u00f3w narodowych. Jako symbol nieugi\u0119tej obrony naszej niepodleg\u0142o\u015bci pod koniec XVIII wieku czczony by\u0142 przez kolejne pokolenia, informacje o nim przekazywano <\/b>
\n<\/b>w rodzinach, a po odrodzeniu Pa\u0144stwa Polskiego w 1918 roku sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 stale obecn\u0105 w podr\u0119cznikach szkolnych czy rocznicowych akademiach.<\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

W okresie zabor\u00f3w nie by\u0142o mo\u017cna oficjalnie czci\u0107 pami\u0119ci Naczelnika. Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1917 roku \u2013 w setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Ko\u015bciuszki. Ziemie zaboru rosyjskiego znajdowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i tamtejsze w\u0142adze nie sprzeciwia\u0142y si\u0119 upami\u0119tnieniu postaci polskiego bohatera narodowego, kt\u00f3ry walczy\u0142 z Rosjanami. Polacy wykorzystali t\u0119 rocznic\u0119 jako pretekst do zorganizowania patriotycznych obchod\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. W naszym regionie pojawi\u0142y si\u0119 wtedy pomniki i tablice m.in. <\/span>
\n<\/span>w Koninie, Kole, S\u0142upcy, Zag\u00f3rowie i Borys\u0142awicach.<\/span><\/p>\n

W samym Poznaniu nie by\u0142o sposobno\u015bci, aby w\u00f3wczas upami\u0119tni\u0107 posta\u0107 naszego bohatera narodowego. Wystawiono jedynie przedstawienie biograficzne w Teatrze Polskim, <\/span>
\n<\/span>a w mie\u015bcie pojawi\u0142y si\u0119 okoliczno\u015bciowe dekoracje. Sprzyjaj\u0105ce warunki do postawienia pomnika nasta\u0142y dopiero po I wojnie \u015bwiatowej. Zamys\u0142 upami\u0119tnienia Naczelnika zrealizowano w zwi\u0105zku z Powszechn\u0105 Wystaw\u0105 Krajow\u0105 (PWK). Projekt pomnika zam\u00f3wiono u warszawskiej rze\u017abiarki Zofii Trzci\u0144skiej-Kami\u0144skiej (1890\u20131977). Na otwarcie PWK nie zdo\u0142ano przygotowa\u0107 metalowego odlewu, wi\u0119c w 1929 roku ods\u0142oni\u0119to jedynie gipsowy model. Ze wzgl\u0119du na wystaw\u0119 na miejsce ustawienia pomnika wybrano skrzy\u017cowanie obecnych ulic Bukowskiej i Roosevelta \u2013 w pobli\u017cu \u00f3wczesnego g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia na tereny wystawowe. Wykonana z nietrwa\u0142ego materia\u0142u rze\u017aba nie przetrzyma\u0142a zimy i rozpad\u0142a si\u0119. Powsta\u0142 wi\u0119c nowy model, z kt\u00f3rego odlano w br\u0105zie 12-metrow\u0105 figur\u0119. Ods\u0142oni\u0119to j\u0105 27 grudnia 1930 roku podczas obchod\u00f3w 12. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego. By\u0142 to drugi w Polsce (po Krakowie) pe\u0142nopostaciowy pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki.<\/span><\/p>\n

Po wkroczeniu w 1939 roku hitlerowc\u00f3w do Polski polskie pomniki, w tym r\u00f3wnie\u017c ten, zosta\u0142y zniszczone. Na jego odtworzenie trzeba by\u0142o poczeka\u0107. Asumpt do realizacji da\u0142a zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 150. rocznica \u015bmierci naczelnika. W\u0142adze administracyjne Poznania podj\u0119\u0142y stosowne dzia\u0142ania. Pomog\u0142a w tym s\u0119dziwa autorka pomnika \u2013 Zofia Trzci\u0144ska-Kami\u0144ska. Wsp\u00f3\u0142pracowali z ni\u0105 rze\u017abiarze: Kazimierz Bie\u0144kowski i Jan Maria Jak\u00f3b. Problemem do rozwi\u0105zania by\u0142o wybranie nowej lokalizacji, gdy\u017c w miejscu poprzedniego ustawienia figury znalaz\u0142y si\u0119 tory tramwajowe. Zdecydowano, i\u017c pomnik zajmie miejsce na rozwidleniu ulic Bukowskiej i Grunwaldzkiej \u2013 350 metr\u00f3w dalej, cho\u0107 w miejscu mniej eksponowanym.<\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia odtworzonego pomnika mia\u0142a miejsce 30 wrze\u015bnia 1967 roku. Wysoki \u017celbetowy cok\u00f3\u0142 ob\u0142o\u017cony jest p\u0142ytami z szarego granitu strzegomskiego. Na nim stoi pe\u0142noplastyczna rze\u017aba Ko\u015bciuszki, przedstawionego zgodnie z tradycj\u0105 w ch\u0142opskiej sukmanie, obiema r\u0119kami przyciskaj\u0105cego do piersi szabl\u0119 spoczywaj\u0105c\u0105 w pochwie. Na przedniej stronie coko\u0142u umieszczono napis: <\/span>Tadeuszowi Ko\u015bciuszce Pozna\u0144<\/span><\/i> oraz informacj\u0119 <\/span>
\n<\/span>o zburzeniu i odtworzeniu pomnika. U do\u0142u z trzech stron cok\u00f3\u0142 otaczaj\u0105 kamienne wypuk\u0142orze\u017aby wykonane w stylu z okresu mi\u0119dzywojennego. Z przodu widzimy m\u0142od\u0105 wie\u015bniaczk\u0119 w stroju wczesnos\u0142owia\u0144skim na tle or\u0142a, trzymaj\u0105c\u0105 w jednej r\u0119ce he\u0142m i ga\u0142\u0105zk\u0119 d\u0119bu, a w drugiej sztandar z herbem Poznania. Sceny po bokach wyobra\u017caj\u0105 symboliczne postacie uzbrojonych dawnych wojownik\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden chwyta za miecz, a drugi wzywa do boju, dm\u0105c w r\u00f3g.<\/span><\/p>\n

Pozna\u0144ski pomnik Naczelnika, po 87 latach od pierwszego ods\u0142oni\u0119cia i p\u00f3\u0142 wieku po odtworzeniu, wr\u00f3s\u0142 w krajobraz miasta. Podczas uroczysto\u015bci i obchod\u00f3w sk\u0142adane s\u0105 pod nim wie\u0144ce i kwiaty, a na co dzie\u0144 jest dowodem pami\u0119ci Poznania o jednym z naszych najwa\u017cniejszych bohater\u00f3w narodowych.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Tekst i zdjecie: Pawe\u0142 Anders<\/b><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"    Tadeusz Ko\u015bciuszko zaliczany jest do najwi\u0119kszych i najbardziej znanych polskich bohater\u00f3w narodowych. Jako symbol nieugi\u0119tej obrony naszej niepodleg\u0142o\u015bci pod koniec XVIII wieku czczony by\u0142 przez kolejne pokolenia, informacje o nim przekazywano w rodzinach, a po odrodzeniu Pa\u0144stwa Polskiego w 1918 roku sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 stale obecn\u0105 w podr\u0119cznikach szkolnych czy rocznicowych akademiach.   W okresie zabor\u00f3w nie by\u0142o Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[95,9],"tags":[],"class_list":["post-27430","post","type-post","status-publish","format-image","hentry","category-musisz-zobaczyc","category-warto-wiedziec","post_format-post-format-image","cat-95-id","cat-9-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27430"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27434,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27430\/revisions\/27434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}