<\/p>\n
Warszawa by\u0142a od pocz\u0105tku miastem wielu narod\u00f3w i wielu kultur. Od \u015bredniowiecza przyje\u017cd\u017cali tu kupcy z wielu stron \u015bwiata, m.in. \u017cydowscy, ormia\u0144scy, serbscy czy greccy. Po powstaniu listopadowym zacz\u0119li masowo nap\u0142ywa\u0107 Rosjanie, g\u0142\u00f3wnie carscy urz\u0119dnicy i wojskowi. Budowano cerkwie, jak r\u00f3wnie\u017c zamieniono na nie ko\u015bcio\u0142y. W krajobrazie miasta zaistnia\u0142y prawos\u0142awne kopu\u0142y zwane \u201ecebulkami\u201d i rosyjskie napisy. W mie\u015bcie powsta\u0142 te\u017c du\u017cy garnizon wojsk rosyjskich z oddzia\u0142ami z\u0142o\u017conymi z muzu\u0142man\u00f3w z Kaukazu i Azji \u015arodkowej.<\/p>\n
<\/p>\n
W 1912 roku konsekrowano sob\u00f3r na placu Saskim. Komitet budowlany rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 ju\u017c w 1893 roku, a patronat nad budow\u0105 obj\u0105\u0142 sam car Aleksander II. Powsta\u0142a olbrzymia \u015bwi\u0105tynia mog\u0105ca pomie\u015bci\u0107 2,5 tys. os\u00f3b. Architektur\u0105 nawi\u0105zywa\u0142a do XII-wiecznych cerkwi p\u00f3\u0142nocnej Rosji, a stoj\u0105ca obok dzwonnica do najwy\u017cszej wie\u017cy moskiewskiego Kremla. W 1915 roku Rosjanie znikn\u0119li z Warszawy, wkroczyli natomiast Prusacy. Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 zacieranie rosyjskich \u015blad\u00f3w. Po zaj\u0119ciu Warszawy Niemcy urz\u0105dzili w \u015bwi\u0105tyni na placu Saskim ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy. Umie\u015bcili nowy o\u0142tarz i organy, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nie by\u0142o. 25 lutego 1916 roku odprawiono tu pierwsz\u0105 rzymskokatolick\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, a tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej pierwsze nabo\u017ce\u0144stwo ewangelickie. Do ko\u0144ca okupacji niemieckiej modlili si\u0119 tu \u017co\u0142nierze pruscy obu tych wyzna\u0144.<\/p>\n
<\/p>\n
Sob\u00f3r na placu Saskim rozebrano w latach 1920-1926. Pomimo u\u017cycia materia\u0142\u00f3w wybuchowych, trwa\u0142o to d\u0142ugo. W 1918 roku w Warszawie \u017cy\u0142o 320 tys. \u017byd\u00f3w, co stanowi\u0142o 42,2% og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w. W ostatnich latach na ulicach stolicy niemal masowo pojawili si\u0119 Wietnamczycy i Hindusi.<\/p>\n
<\/p>\n
Aktualnie w Warszawie mieszka ok. 20-30 tys. prawos\u0142awnych (istniej\u0105 na ten temat r\u00f3\u017cne dane), z czego w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci miasta ok. 5 tys. Maj\u0105 oni daleko do cerkwi na Woli, Pradze i katedralnej cerkwi polowej na Ochocie, niezb\u0119dna zatem sta\u0142a si\u0119 budowa nowej \u015bwi\u0105tyni. Powsta\u0142a ona w dzielnicy Ursyn\u00f3w, przy ul. Pu\u0142awskiej 568, przy granicy miasta z terenami wsi Mysiad\u0142o, w gminie Lesznowola. Prawos\u0142awna cerkiew znajduje si\u0119 ok. 25 km od centrum Warszawy.<\/p>\n
<\/p>\n
Cerkiew M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej jest pierwsz\u0105 cerkwi\u0105 zbudowan\u0105 w Warszawie od ponad 100 lat. Poprzedni\u0105 by\u0142 wspomniany sob\u00f3r na placu Saskim. Budowla przypomina meczet, gdy\u017c wzorowana jest na legendarnej \u015bwi\u0105tyni Hagia Sophia w Konstantynopolu, czyli dzisiejszym Stambule. Po zdobyciu tego miasta przez Turk\u00f3w w \u015bwiecie islamu powsta\u0142o wiele meczet\u00f3w wzorowanych na tej \u015bwi\u0105tyni. Cerkiew na Ursynowie jest jednak du\u017co mniejsza od swojego olbrzymiego, bizantyjskiego pierwowzoru. Jej wysoko\u015b\u0107 ograniczy\u0142a bowiem blisko\u015b\u0107 lotniska na Ok\u0119ciu.<\/p>\n
<\/p>\n
Hagia Sophia, czyli \u015bwi\u0105tynia M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej powsta\u0142a w Konstantynopolu prawie 1500 lat temu, dok\u0142adnie w latach 532-537. Przez ponad tysi\u0105c lat \u2013 a\u017c do budowy bazyliki \u015bw. Piotra w Watykanie \u2013 by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 \u015bwiata. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turk\u00f3w sta\u0142a si\u0119 meczetem. Od 1934 roku do lipca 2020 roku pe\u0142ni\u0142a funkcje muzealne, a obecnie jest ponownie miejscem modlitwy muzu\u0142man\u00f3w. W latach 1987-1994 wzniesiono cerkiew M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej w Bia\u0142ymstoku, kolejna powsta\u0142a w Warszawie. Projektantem \u015bwi\u0105tyni na Ursynowie by\u0142 warszawski architekt Andrzej Markowski, kt\u00f3ry wcze\u015bniej odwiedzi\u0142 Stambu\u0142, aby na miejscu zapozna\u0107 si\u0119 z pierwowzorem projektowanej budowli. Obejrza\u0142 te\u017c cerkwie w Grecji oraz nowe, \u201ewylewane w betonie\u201d w Czarnog\u00f3rze. Nie doczeka\u0142 jednak zako\u0144czenia prac na Ursynowie \u2013 zmar\u0142 w kwietniu 2019 roku. Kierownictwo budowy warszawskiej Haghia Sophia obj\u0105\u0142 Micha\u0142 Tymoszewicz.<\/p>\n
<\/p>\n
Wielki budynek \u015bwi\u0105tyni widoczny jest z daleka. Ma 36,9 m d\u0142ugo\u015bci, 30 m szeroko\u015bci, wysoko\u015b\u0107 (\u0142\u0105cznie z centraln\u0105 kopu\u0142\u0105) wynosi 21,6 m. Jego powierzchnia to 1300 m2. Centralna kopu\u0142a o \u015brednicy 16,2 m pokryta jest l\u015bni\u0105c\u0105 w s\u0142o\u0144cu, miedzian\u0105 blach\u0105 i otoczona jest czterema mniejszymi. Zgodnie z tradycj\u0105 prawos\u0142awn\u0105 wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne znajduje si\u0119 po stronie zachodniej, dwa boczne \u2013 od p\u00f3\u0142nocnej i po\u0142udniowej, a od wschodniej za\u015b, w absydzie, znajduje si\u0119 o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny. \u015aciany zewn\u0119trzne pokryte s\u0105 p\u0142ytkami z jasnego piaskowca. Integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cerkwi stanowi dzwonnica o wysoko\u015bci 16 m. Sawa, metropolita warszawski i ca\u0142ej Polski, zwierzchnik polskiego Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego w dniu 2 lutego 2020 roku dokona\u0142 po\u015bwi\u0119cenia o\u015bmiu dzwon\u00f3w. Wszystkie (najwi\u0119kszy o wadze 1200 kg) zosta\u0142y odlane w s\u0142ynnej \u015bl\u0105skiej ludwisarni braci Felczy\u0144skich, kt\u00f3rej w\u0142a\u015bciciel, Zbigniew Felczy\u0144ski, przyjecha\u0142 na uroczysto\u015b\u0107. Wygrawerowano na nich imiona fundator\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
W dzwonach cerkwi prawos\u0142awnych poruszaj\u0105 si\u0119 tylko serca, a nie ca\u0142e kielichy. Ich d\u017awi\u0119k ma bardzo du\u017ce znaczenie, s\u0105 one bowiem jedynym instrumentem, jaki mo\u017cna wykorzystywa\u0107 w liturgii, oczywi\u015bcie poza ludzkim g\u0142osem. Po\u015bwi\u0119cenie dzwon\u00f3w zbieg\u0142o si\u0119 z ods\u0142oni\u0119ciem polichromii na centralnej kopule \u2013 fresku Pantokratora (Wszechw\u0142adcy) w otoczeniu anio\u0142\u00f3w. Z okazji uroczysto\u015bci metropolita Sawa podarowa\u0142 parafii obraz przedstawiaj\u0105cy ofiarowanie Chrystusowi miniatury warszawskiej cerkwi Hagia Sophia. Ofiarowuj\u0105 \u015bw. Sawa Serbski i metropolita Sawa.<\/p>\n
<\/p>\n
Prace budowlane rozpocz\u0119to 5 grudnia 2015 roku. Kamie\u0144 w\u0119gielny pod budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni po\u015bwi\u0119ci\u0142 \u00f3wczesny patriarcha Konstantynopola Bart\u0142omiej I. Jego wizyta by\u0142a wielkim zaszczytem dla polskiej Cerkwi prawos\u0142awnej.<\/p>\n
<\/p>\n
Cerkwie na ca\u0142ym \u015bwiecie s\u0105 autokefaliczne, czyli nie podlegaj\u0105 \u017cadnej w\u0142adzy administracyjnej (w przeciwie\u0144stwie np. do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, gdzie tak\u0105 w\u0142adz\u0119 stanowi papie\u017c). Ich duchowym przyw\u00f3dc\u0105 jest patriarcha Konstantynopola. Budowa \u015bwi\u0105tyni na Ursynowie stanowi wotum wdzi\u0119czno\u015bci Bogu, w 90. rocznic\u0119 uzyskania autokefalii przez polsk\u0105 Cerkiew prawos\u0142awn\u0105. Wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142a ona do Cerkwi rosyjskiej. W uroczysto\u015bci po\u015bwi\u0119cenia i wmurowania kamienia w\u0119gielnego wzi\u0119li udzia\u0142 biskupi i inni duchowni prawos\u0142awni z Polski i Grecji. Obecni byli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele Kancelarii Prezydenta, Rady Ministr\u00f3w, w\u0142adz samorz\u0105dowych Warszawy i dzielnicy Ursyn\u00f3w oraz przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki reprezentowa\u0142 kardyna\u0142 Kazimierz Nycz.<\/p>\n
<\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do wspomnianego na pocz\u0105tku soboru na placu Saskim budowa cerkwi na Ursynowie trwa\u0142a do\u015b\u0107 kr\u00f3tko. Po niespe\u0142na trzech latach pierwsz\u0105 liturgi\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, 19 maja 2018 roku, sprawowa\u0142 metropolita Sawa w asy\u015bcie arcybiskupa Telmessosa Hioba, przedstawiciela patriarchy Konstantynopola oraz metropolity wo\u0142oko\u0142amskiego Hilariona reprezentuj\u0105cego patriarch\u0119 moskiewskiego. W \u015bwi\u0119tej liturgii wzi\u0119li te\u017c udzia\u0142 wszyscy biskupi Cerkwi prawos\u0142awnej w Polsce i wielu duchownych ni\u017cszej rangi. Uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c rzymskokatolicki biskup pomocniczy archidiecezji warszawskiej Micha\u0142 Janocha oraz ambasadorzy Bia\u0142orusi, Serbii i Ukrainy. Cerkiew by\u0142a wype\u0142niona po brzegi nie tylko prawos\u0142awnymi mieszka\u0144cami stolicy, ale i pielgrzymami z ca\u0142ej Polski i zagranicy. Przybyli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele innych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej.<\/p>\n
<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu liturgii metropolita Sawa i hierarchowie po\u015bwi\u0119cili czteroramienny krzy\u017c, wewn\u0105trz kt\u00f3rego umieszczony zosta\u0142 akt erekcyjny \u015bwi\u0105tyni. Na oczach zgromadzonych przed budynkiem, przy \u015bpiewie czterech ch\u00f3r\u00f3w cerkiewnych, krzy\u017c umieszczono na centralnej kopule cerkwi. We wrze\u015bniu 2018 roku cerkiew na Ursynowie odwiedzi\u0142 patriarcha Aleksandrii i ca\u0142ej Afryki Teodor II. W czasie budowy \u015bwi\u0105tyni nabo\u017ce\u0144stwa, pocz\u0105wszy od 1 stycznia 2016 roku, odbywa\u0142y si\u0119 (przez ponad cztery lata )w prowizorycznej drewnianej kaplicy obok cerkwi.<\/p>\n
<\/p>\n
20 wrze\u015bnia 2020 roku metropolita Sawa, w asy\u015bcie pozosta\u0142ych hierarch\u00f3w Polskiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego oraz licznie zgromadzonego duchowie\u0144stwa, po raz drugi w historii ursynowskiej cerkwi sprawowa\u0142 \u015bwi\u0119t\u0105 liturgi\u0119 i dokona\u0142 tzw. ma\u0142ego po\u015bwi\u0119cenia \u015bwi\u0105tyni. Obecni byli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele duchowie\u0144stwa Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego na czele z biskupem Tadeuszem Pikusem, Korpusu Dyplomatycznego oraz w\u0142adz samorz\u0105dowych Warszawy. Poza prawos\u0142awnymi mieszka\u0144cami stolicy przybyli tak\u017ce wierni z Bia\u0142egostoku, Bielska Podlaskiego, Siemiatycz, Hajn\u00f3wki i Bia\u0142owie\u017cy. Na pami\u0105tk\u0119 tego historycznego wydarzenia metropolita podarowa\u0142 cerkwi komplet naczy\u0144 liturgicznych.<\/p>\n
<\/p>\n
Od tego dnia (20 wrze\u015bnia 2020 roku), mimo nadal trwaj\u0105cych prac wyko\u0144czeniowych,<\/i> nabo\u017ce\u0144stwa odprawiane s\u0105 ju\u017c w g\u0142\u00f3wnym budynku w soboty i niedziele. \u015awi\u0105tynia s\u0142u\u017cy wiernym, ale jej wyposa\u017cenie i pe\u0142ny wystr\u00f3j potrwa jeszcze wiele lat. Wn\u0119trze nawi\u0105zuj\u0105ce do tradycji bizantyjskich b\u0119dzie w ca\u0142o\u015bci pokryte freskami i mozaikami. Autorem projektu i wykonawc\u0105 fresk\u00f3w jest pochodz\u0105cy z Ukrainy prof. Wo\u0142odymir Teliczko, autor m. in. polichromii w najwi\u0119kszej polskiej \u015bwi\u0105tyni prawos\u0142awnej \u2013 cerkwi \u015awi\u0119tego Ducha w Bia\u0142ymstoku.<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Cerkiew na Ursynowie posiada dwa o\u0142tarze: g\u0142\u00f3wny po\u015bwi\u0119cony Narodzeniu Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy (polichromia przedstawia wizerunki Bogurodzicy, Ewangelist\u00f3w oraz wybranych \u015bwi\u0119tych) i boczny po\u015bwi\u0119cony \u015bw. Pantelejmonowi Wielkiemu, m\u0119czennikowi i uzdrowicielowi z prze\u0142omu III i IV wieku. Jest on patronem lekarzy (mia\u0142 wykszta\u0142cenie medyczne), prawos\u0142awnych \u017co\u0142nierzy i marynarzy. Wierni modl\u0105 si\u0119 do niego o zdrowie fizyczne i duchowe. Na ikonach \u015bwi\u0119ty przedstawiany jest jako m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna. W prawej d\u0142oni trzyma p\u0119dzel do namaszczania chorych, w lewej szkatu\u0142k\u0119 z medykamentami. 5 grudnia 2020 roku, dok\u0142adnie 5 lat od wmurowania kamienia w\u0119gielnego pod budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni, by\u0142a sprawowana pierwsza \u015bwi\u0119ta liturgia w o\u0142tarzu \u015awi\u0119tego Pantelejmona.<\/p>\n
<\/p>\n
Tekst<\/i> Maria i Przemyslaw Pilich<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Warszawa by\u0142a od pocz\u0105tku miastem wielu narod\u00f3w i wielu kultur. Od \u015bredniowiecza przyje\u017cd\u017cali tu kupcy z wielu stron \u015bwiata, m.in. \u017cydowscy, ormia\u0144scy, serbscy czy greccy. Po powstaniu listopadowym zacz\u0119li masowo nap\u0142ywa\u0107 Rosjanie, g\u0142\u00f3wnie carscy urz\u0119dnicy i wojskowi. Budowano cerkwie, jak r\u00f3wnie\u017c zamieniono na nie ko\u015bcio\u0142y. W krajobrazie miasta zaistnia\u0142y prawos\u0142awne kopu\u0142y zwane \u201ecebulkami\u201d i rosyjskie napisy. W mie\u015bcie powsta\u0142 Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"gallery","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-26944","post","type-post","status-publish","format-gallery","hentry","category-warto-wiedziec","post_format-post-format-gallery","cat-9-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26944"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27155,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26944\/revisions\/27155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}