{"id":26663,"date":"2021-02-22T10:43:15","date_gmt":"2021-02-22T08:43:15","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=26663"},"modified":"2021-12-16T19:28:26","modified_gmt":"2021-12-16T17:28:26","slug":"gdynska-torpedownia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=26663","title":{"rendered":"Gdy\u0144ska torpedownia"},"content":{"rendered":"

Gdynia kojarzy si\u0119 przede wszystkim z nowoczesnym portem i modernistycznym \u015br\u00f3dmie\u015bciem. Jednak oferuje ona o wiele wi\u0119cej atrakcji dla turyst\u00f3w, ch\u0119tnych zapozna\u0107 si\u0119 z zabytkami po\u0142o\u017conymi z dala od ucz\u0119szczanych szlak\u00f3w. Nie jest powszechne wiadome, i\u017c Gdynia usiana jest licznymi fortyfikacjami pochodz\u0105cymi z trzech epok historycznych: II Rzeczpospolitej, II wojny \u015bwiatowej i PRL. O ich po\u0142o\u017ceniu na obszarze miasta mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 m.in. z wydanej w 2014 r. mapy turystycznej \u201eFortyfikacje Gdyni i okolic\u201d. Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 pami\u0105tki z lat 1939-1945.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jedn\u0105 z najbardziej monumentalnych, a zarazem malowniczych, pami\u0105tek po II wojny \u015bwiatowej, jest wznosz\u0105ca si\u0119 na wodach Zatoki Puckiej dawna torpedownia. Po\u0142o\u017cona jest u p\u00f3\u0142nocnych granic Gdyni w dzielnicy Babie Do\u0142y. Stanowi\u0142a ona cz\u0119\u015b\u0107 kompleksu Torpedowaffenplatz (TWP) Gotenhafen-Hexengrund, wzniesionego przez Niemc\u00f3w w latach 1940-1941. Niemieckie dow\u00f3dztwo uzna\u0142o rejon Zatoki Gda\u0144skiej i Puckiej za doskona\u0142y akwen do przeprowadzania do\u015bwiadcze\u0144 nad nowymi typami torped: os\u0142oni\u0119te, spokojne wody, niewielka g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, a co najwa\u017cniejsze, po\u0142o\u017cenie poza zasi\u0119giem alianckiego lotnictwa bombowego. W tym samym czasie nieco bardziej na po\u0142udnie, przy oksywskim cyplu, wzniesiony zosta\u0142 podobny o\u015brodek: Torpedoversuchsanstalt (TVA) Oxh\u00f6ft. Niestety, jest on do dzi\u015b u\u017cytkowany przez wojsko i niedost\u0119pny dla zwiedzaj\u0105cych, aczkolwiek mo\u017cna mu si\u0119 przyjrze\u0107 z rejonu Cmentarza Marynarki Wojennej na Oksywiu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W TWP prowadzono prace nad nowymi typami torped lotniczych, ustalano optymaln\u0105 wysoko\u015b\u0107 lotu i pr\u0119dko\u015b\u0107 samolot\u00f3w, kt\u00f3re wykonywa\u0142y atak torpedowy, analizowano tor lotu, k\u0105t nachylenia i przechy\u0142u torpedy. Od torpedowni w Babich Do\u0142ach zosta\u0142 wytyczony tor pr\u00f3b poligonu, a na wysoko\u015bci Jastarni i Juraty na P\u00f3\u0142wyspie Helskim na wodach Zatoki zosta\u0142y zbudowane trzy punkty obserwacyjno-pomiarowe. Na szczycie K\u0119py Oksywskiej natomiast zosta\u0142o utworzone istniej\u0105ce do dzisiaj lotnisko.<\/p>\n

W zak\u0142adach by\u0142o zatrudnionych 2500 os\u00f3b, z czego 600 bezpo\u015brednio przy pr\u00f3bach torped. Do dyspozycji poligonu s\u0142u\u017cy\u0142o 16 jednostek p\u0142ywaj\u0105cych r\u00f3\u017cnego typu oraz 27 motor\u00f3wek, \u0142odzi i barkas\u00f3w. Dla nich zbudowana zosta\u0142a przysta\u0144, kt\u00f3rej resztki mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 do dzisiaj (notabene ju\u017c w 1929 r. zbudowano tam niewielkie molo dla Zak\u0142adu Kwarantannowego) .<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Prace by\u0142y prowadzone bardzo intensywnie. Tylko w sierpniu 1944 r. wykonano oko\u0142o 700 pr\u00f3bnych strza\u0142\u00f3w torped r\u00f3\u017cnego typu. W efekcie tych prac powsta\u0142a niemiecka torpeda lotnicza F5b o kalibrze 450 mm; osi\u0105ga\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 40 w\u0119z\u0142\u00f3w, by\u0142a nap\u0119dzana silnikiem o mocy 160 kM i mia\u0142a zasi\u0119g 2-2,5 km.<\/p>\n

Teren poligonu zosta\u0142 zaj\u0119ty przez wojska radzieckie i polskie 5 kwietnia 1945 r. Rosjanie przej\u0119li poligon i zdemontowali jego wyposa\u017cenie. Dopiero w 1948 r. cz\u0119\u015b\u0107 zdewastowanych budynk\u00f3w zosta\u0142a zagospodarowana na potrzeby Wojska Polskiego. Opuszczony budynek torpedowni popad\u0142 w ruin\u0119. W latach osiemdziesi\u0105tych run\u0119\u0142a \u015bciana od strony l\u0105du; p\u00f3\u017aniej, ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa zniszczono pomost \u0142\u0105cz\u0105cy j\u0105 z brzegiem. Jednak nadal robi ona imponuj\u0105ce wra\u017cenie, przypominaj\u0105c fantastyczne \u015bredniowieczne zamczysko na morskich falach.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Monumentalne ruiny torpedowni wznosz\u0105ce si\u0119 na falami Zatoki to tylko fragment ca\u0142ej budowli. R\u00f3wnie interesuj\u0105co prezentuje si\u0119 ona pod wod\u0105. Sta\u0142a si\u0119 ona bowiem jedn\u0105 z dw\u00f3ch dost\u0119pnych gdy\u0144skich raf (druga znajduje si\u0119 u st\u00f3p or\u0142owskiego klifu). Pot\u0119\u017cne g\u0142azy, z kt\u00f3rych zbudowane s\u0105 fundamenty, oraz \u017celbetowe i stalowe elementy, kt\u00f3re osiad\u0142y na dnie, tworz\u0105 istny labirynt, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rego rozwin\u0119\u0142o si\u0119 bujne \u017cycie. Na niewielkiej g\u0142\u0119boko\u015bci (od 8 do 10 metr\u00f3w) mo\u017cna zobaczy\u0107 przer\u00f3\u017cne gatunki ryb, z kt\u00f3rych najliczniejsza jest imigrantka z Morza Czarnego \u2013 babka bycza, ale \u017cyj\u0105 tam tak\u017ce rodzime gatunki: p\u0142astugi, dorsze, w\u0119\u017cynki; przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia mo\u017cna spotka\u0107 w\u0119gorze. W zakamarkach filar\u00f3w i tuneli kryj\u0105 si\u0119 natomiast liczne skorupiaki: krewetki i kraby. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie robi\u0105 dawne przepusty, przez kt\u00f3re wystrzeliwano torpedy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Malowniczo\u015b\u0107 torpedowni sprawi\u0142a, \u017ce zwr\u00f3ci\u0142a ona uwag\u0119 filmowc\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi kr\u0119cono tutaj fina\u0142owe sceny ko\u0144cowego odcinka pierwszej serii \u201eCzterech pancernych i psa\u201d (mo\u017cna tu ujrze\u0107 budynek jeszcze w ca\u0142o\u015bci, przed zawaleniem si\u0119 jednej ze \u015bcian), w serialu \u201eKryminalni\u201d odgrywa\u0142a rol\u0119 kryj\u00f3wki gro\u017anego gangu, a w 2020 r. niemiecka telewizja ZDF wykorzysta\u0142a j\u0105 w serialu \u201eSloborn\u201d, kt\u00f3rego fabu\u0142a opowiada (jak\u017ce znamiennie) o epidemii \u015bmiertelnego wirusa.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dotarcie w rejon torpedowni nie nastr\u0119cza dzisiaj szczeg\u00f3lnej trudno\u015bci. Prowadzi do niej wygodna ulica z niewielkim parkingiem na ko\u0144cu, a w sezonie letnim maj\u0105 tu p\u0119tl\u0119 autobusy miejskie. Z przystanku prowadzi w stron\u0119 morza kr\u00f3tka alejka, z kt\u00f3rej mo\u017cna zej\u015b\u0107 na pla\u017c\u0119. Opr\u00f3cz nawodnej konstrukcji warto przyjrze\u0107 si\u0119 ukrytym w\u015br\u00f3d zaro\u015bli, stoj\u0105cym u wylotu w\u0105wozu, dawnym budynkom TWP: magazynowi torped, magazynowi wyposa\u017cenia, stacji \u0142adowania akumulator\u00f3w (niestety, s\u0105 sukcesywnie wyburzane), po\u0142o\u017conemu nieco wy\u017cej wzniesionemu w latach 1930-1936 modernistycznemu budynkowi dawnego Szpitala Epidemicznego (obecnie dow\u00f3dztwo jednostki wojskowej), czy te\u017c wysokiemu na oko\u0142o 35 metr\u00f3w klifowemu wybrze\u017cu, kt\u00f3re nie jest a\u017c tak aktywne, jak na K\u0119pie Red\u0142owskiej, ale tak\u017ce powoli zbli\u017ca si\u0119 do zbudowanych na jego szczycie blok\u00f3w.<\/p>\n

Gdy\u0144ska torpedownia i jej okolice stanowi\u0105 ciekaw\u0105 propozycj\u0119 dla os\u00f3b lubi\u0105cych penetrowa\u0107 mniej popularne obiekty, po\u0142o\u017cne z dala od zat\u0142oczonych centr\u00f3w, a nawet sp\u0119dzi\u0107 czas w spos\u00f3b aktywny i niekonwencjonalny.<\/p>\n

Robert Chrzanowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdynia kojarzy si\u0119 przede wszystkim z nowoczesnym portem i modernistycznym \u015br\u00f3dmie\u015bciem. Jednak oferuje ona o wiele wi\u0119cej atrakcji dla turyst\u00f3w, ch\u0119tnych zapozna\u0107 si\u0119 z zabytkami po\u0142o\u017conymi z dala od ucz\u0119szczanych szlak\u00f3w. Nie jest powszechne wiadome, i\u017c Gdynia usiana jest licznymi fortyfikacjami pochodz\u0105cymi z trzech epok historycznych: II Rzeczpospolitej, II wojny \u015bwiatowej i PRL. O ich po\u0142o\u017ceniu na obszarze miasta mo\u017cna Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":5,"featured_media":26665,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"footnotes":""},"categories":[93,95,9],"tags":[],"class_list":["post-26663","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-musisz-zobaczyc","category-warto-wiedziec","post_format-post-format-gallery","cat-93-id","cat-95-id","cat-9-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26663"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26702,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26663\/revisions\/26702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}