{"id":26323,"date":"2020-11-19T11:30:52","date_gmt":"2020-11-19T09:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=26323"},"modified":"2021-09-13T14:55:57","modified_gmt":"2021-09-13T12:55:57","slug":"nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=26323","title":{"rendered":"Nasi Nobli\u015bci. 56 laureat\u00f3w znad Wis\u0142y, Odry i Niemna"},"content":{"rendered":"<p><strong>John Maxwell Coetzee, Swiet\u0142ana Aleksijewicz, Henri Bergson \u2013 co najs\u0142ynniejsi \u015bwiatowi nobli\u015bci maj\u0105 wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105? O wiele wi\u0119cej, ni\u017c mogliby\u015bmy si\u0119 spodziewa\u0107! Maria i Przemys\u0142aw Pilichowie prezentuj\u0105 sylwetki najwybitniejszych laureat\u00f3w Nagrody Nobla o polskich korzeniach. \u201eNasi Nobli\u015bci. 56 laureat\u00f3w znad Wis\u0142y, Odry i Niemna\u201d w ksi\u0119garniach ju\u017c od 21 pa\u017adziernika.<\/strong><\/p>\n<pre>pa\u017adziernik-grudzie\u0144 4(4)<\/pre>\n<p>W 2019 roku Literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla odebra\u0142a Olga Tokarczuk. Pisarki nie trzeba przestawia\u0107 tak samo jak W\u0142adys\u0142awa Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Czes\u0142awa Mi\u0142osza, Wis\u0142awy Szymborskiej, Lecha Wa\u0142\u0119sy, czy naszej dwukrotnej noblistki, Polki wszech czas\u00f3w, Marii Sk\u0142odowskiej-Curie. Ale nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce z naszym krajem zwi\u0105zanych jest kilkudziesi\u0119ciu innych laureat\u00f3w Nagrody Nobla. Ksi\u0105\u017cka \u201eNasi Nobli\u015bci\u201d przybli\u017ca portrety 56 noblist\u00f3w urodzonych w Polsce i na Kresach Wschodnich, b\u0105d\u017a o polskich korzeniach.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8753a-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26333\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8753a-1.jpg\" alt=\"\" width=\"666\" height=\"374\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8753a-1.jpg 666w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8753a-1-300x168.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 666px) 100vw, 666px\" \/><\/a>Fot. Jan Dziura<\/p>\n<p>Po\u0142udniowoafryka\u0144ski autor, laureat Literackiej Nagrody Nobla w 2003 roku John Maxwell Coetzee uwa\u017cany jest za jednego z najwybitniejszych \u017cyj\u0105cych powie\u015bciopisarzy angloj\u0119zycznych, a \u201eHa\u0144ba\u201d napisana w RPA pod koniec lat 90. \u2013 za najlepsze z jego dzie\u0142. Noblista jest potomkiem holenderskich osadnik\u00f3w z XVII wieku, ale jego pradziadek Baltazar (Balcer) Dubiel by\u0142 Polakiem. Pochodzi\u0142 z Czarnegolasu niedaleko Odolanowa. W wieku kilkunastu lat wyemigrowa\u0142 jednak do Po\u0142udniowej Afryki, gdzie p\u00f3\u017aniej za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119. By\u0107 mo\u017ce bez tej brawurowej decyzji nie znaliby\u015bmy dzi\u015b takich powie\u015bci jak \u201eElizabeth Costello\u201d czy \u201eHa\u0144ba\u201d, a RPA nie mog\u0142oby poszczyci\u0107 si\u0119 jednym z najzdolniejszych autor\u00f3w w historii literatury.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aa.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-26338\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aa.jpg\" alt=\"\" width=\"604\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aa.jpg 666w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aa-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Fot. Przemys\u0142aw Pilich<\/p>\n<p>Albert Michelson to ameryka\u0144ski fizyk, kt\u00f3ry zawsze uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za Polaka. W dokumentach urz\u0119dowych jako miejsce urodzenia wpisywa\u0142: Strzelno, Poland. Nawet wtedy, gdy pa\u0144stwa polskiego nie by\u0142o na mapach. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 1907 roku kocha\u0142 muzyk\u0119, gra\u0142 na skrzypcach, komponowa\u0142. Mia\u0142 te\u017c talent malarski. Prac\u0119 naukow\u0105 \u201eO metalicznym zabarwieniu ptak\u00f3w i owad\u00f3w\u201d zilustrowa\u0142 w\u0142asnor\u0119cznie wykonanymi rysunkami. Lubi\u0142 gra\u0107 w szachy, bryd\u017ca i bilard. By\u0142 przystojnym, zawsze zadbanym i eleganckim m\u0119\u017cczyzn\u0105, czaruj\u0105cym w towarzystwie.<\/p>\n<p>Z kolei szwajcarski chemik Tadeusz Reichstein, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 1950 roku, na pytanie, za kogo si\u0119 uwa\u017ca, odpowiada\u0142: \u201eCzuj\u0119 si\u0119 Szwajcarem polsko-\u017cydowskiego pochodzenia\u201d. On i jego bracia przyj\u0119li obywatelstwo szwajcarskie. Rodzice a\u017c do \u015bmierci zatrzymali polskie paszporty. Zosta\u0142 Honorowym Obywatelem swojego rodzinnego W\u0142oc\u0142awka. Kiedy wycofa\u0142 si\u0119 z czynnego uczestnictwa w \u017cyciu naukowym, zacz\u0105\u0142 badania paproci we w\u0142asnym przydomowym ogrodzie do\u015bwiadczalnym. W 1995 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Botanicznego.<\/p>\n<p>J\u00f3zef Rotblat, brytyjski fizyk polskiego pochodzenia, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1995 roku do ko\u0144ca \u017cycia biegle m\u00f3wi\u0142 po polsku. Podkre\u015bla\u0142 swoje pochodzenie m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jest Polakiem z brytyjskim paszportem. Za najsmaczniejsze danie uwa\u017ca\u0142 rodzim\u0105 zup\u0119 grzybow\u0105 z suszonych prawdziwk\u00f3w. Interesowa\u0142 si\u0119 rozwojem nauki w Polsce. Na uroczysto\u015bci wr\u0119czenia Nagrody Nobla poprosi\u0142 o zagranie poloneza As-dur Chopina, ten sam utw\u00f3r towarzyszy\u0142 mu kilka dni p\u00f3\u017aniej podczas wyst\u0105pienia w Radiu BBC.<\/p>\n<p>\u201eNasi Nobli\u015bci. 56 laureat\u00f3w znad Wis\u0142y, Odry i Niemna\u201d to zaskakuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o najwybitniejszych umys\u0142ach swojej epoki oraz wyj\u0105tkowych, cz\u0119sto skomplikowanych relacjach, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y je z Polsk\u0105. Autorzy poza doskona\u0142\u0105 charakterystyk\u0105 samych bohater\u00f3w, zapewniaj\u0105 czytelnikom r\u00f3wnie\u017c niezwykle ciekawy wgl\u0105d w burzliw\u0105 histori\u0119 ziem polskich. \u201eNasi nobli\u015bci\u201d to bez w\u0105tpienia lektura, kt\u00f3ra powinna zawita\u0107 na p\u00f3\u0142ce ka\u017cdego pasjonata polskiej historii.<\/p>\n<p>W ksi\u0105\u017cce zosta\u0142y opisane sylwetki takich s\u0142aw jak: Maria Sk\u0142odowska-Curie, Albert Abraham Michelson, Otto Stern, Isidor Isaac Rabi, Max Born, Maria Goeppert-Mayer, Klaus von Klitzing, Georges Charpak, \u017bores A\u0142fiorow, Fritz Haber, Walther Hermann Nernst, Friedrich Bergius, Kurt Alder, Roald Hoffmann, Emil von Behring, Paul Ehrilch, Gerhard Domagk, Tadeusz Reichstein, Konrad Emil Bloch, Andrzej Wiktor Schally, G\u00fcnter Blobel, Henryk Sienkiewicz, Gerhart Hauptmann, W\u0142adys\u0142aw Stanis\u0142aw Reymont, Samuel Josef Agnon, Isaac Bashevis Singer, Czes\u0142aw Mi\u0142osz, Wis\u0142awa Szymborska, G\u00fcnter Grass, Swiet\u0142ana Aleksijewicz, Olga Tokarczuk, Menachem Begin, Lech Wa\u0142\u0119sa, Szimon Peres, J\u00f3zef Rotblat, Simon Kuznets, Reinhard Selten, Sidney Altman, Johannes Georg Bednorz, Henri Louis Bergson, Herbert Charles Brown, Iwan Bunin, Aaron Ciechanover, John Maxwell Coetzee, Gertrude Belle Elion, Sheldon Lee Glashow, Robert Hofstadter, Leonid Hurwicz, Irena Joliot-Curie, Piotr Leonidowicz Kapica, Jerome Karle, Harold Kroto, Karl von Ossietzky, Frederick Reines, Frank Wilczek, Ada Yonath.<\/p>\n<p><strong>Maria i Przemys\u0142aw Pilichowie<\/strong> swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczn\u0105 rozpocz\u0119li od przewodnik\u00f3w turystycznych, kt\u00f3re ukazywa\u0142y si\u0119 w wydawnictwach polskich, ale r\u00f3wnie\u017c np. w niemieckim wydawnictwie Baedeker. Dzie\u0142em ich \u017cycia by\u0142o w\u00f3wczas opracowanie <em>Polska: ilustrowany przewodnik<\/em> (pi\u0119\u0107 wyda\u0144 polskich i wersja angielska). Od wielu lat zajmuj\u0105 si\u0119 opracowaniami biograficznymi dotycz\u0105cymi wybitnych, ale dzi\u015b cz\u0119sto ma\u0142o znanych postaci. S\u0105 autorami m. in. ksi\u0105\u017cek\u00a0 <em>Wielcy polscy podr\u00f3\u017cnicy, kt\u00f3rzy odkrywali \u015bwiat<\/em> oraz <em>Wybitni polscy odkrywcy i podr\u00f3\u017cnicy .<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Maria Pilich<\/strong>, z wykszta\u0142cenia magister chemii, pracuje jako nauczyciel w technikum (d. \u201eKolej\u00f3wce\u201d) w Warszawie. Jest ponadto wyk\u0142adowc\u0105 na kursach przewodnik\u00f3w i pilot\u00f3w wycieczek.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Przemys\u0142aw Pilich<\/strong>, z wykszta\u0142cenia absolwent AWF -\u00a0 magister turystyki, obecnie na emeryturze, przez wiele lat by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 na prywatnych wy\u017cszych uczelniach turystycznych w Warszawie. Jest tak\u017ce wyk\u0142adowc\u0105 na kursach przewodnik\u00f3w i pilot\u00f3w wycieczek.<\/p>\n<p><strong>Autor: <\/strong>Maria i Przemys\u0142aw Pilichowie<\/p>\n<p><strong>Tytu\u0142:<\/strong> \u201eNasi Nobli\u015bci. 56 laureat\u00f3w znad Wis\u0142y, Odry i Niemna\u201d<\/p>\n<p><strong>Wydawnictwo:<\/strong> MUZA<\/p>\n<p><strong>Premiera:<\/strong> 21 pa\u017adziernika 2020<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0013-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26341\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0013-1.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0013-1.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0013-1-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a>Fot. Tomasz Pospieszny<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26342\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/IMG-20190318-WA0008-1-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a>Fot. Tomasz Pospieszny<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-26327\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900-751x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"604\" height=\"824\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900-751x1024.jpg 751w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900-220x300.jpg 220w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900-768x1047.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/nasi-noblisci-56-laureatow-znad-wisly-odry-i-niemna-b-iext62860900.jpg 880w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ochota-14-IMG.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26335\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ochota-14-IMG.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ochota-14-IMG.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ochota-14-IMG-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a>Fot. Przemys\u0142aw Pilich<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-scaled.jpg\"><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-26326\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"604\" height=\"453\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-300x225.jpg 300w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-768x576.jpg 768w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tablica_Kurt-Alder-200x150.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>Fot. Adam Lapski<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Stern-tablica-Zory-image_78251AA.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26427\" src=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Stern-tablica-Zory-image_78251AA.jpg\" alt=\"\" width=\"429\" height=\"526\" srcset=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Stern-tablica-Zory-image_78251AA.jpg 429w, https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Stern-tablica-Zory-image_78251AA-245x300.jpg 245w\" sizes=\"auto, (max-width: 429px) 100vw, 429px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"John Maxwell Coetzee, Swiet\u0142ana Aleksijewicz, Henri Bergson \u2013 co najs\u0142ynniejsi \u015bwiatowi nobli\u015bci maj\u0105 wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105? O wiele wi\u0119cej, ni\u017c mogliby\u015bmy si\u0119 spodziewa\u0107! Maria i Przemys\u0142aw Pilichowie prezentuj\u0105 sylwetki najwybitniejszych laureat\u00f3w Nagrody Nobla o polskich korzeniach. \u201eNasi Nobli\u015bci. 56 laureat\u00f3w znad Wis\u0142y, Odry i Niemna\u201d w ksi\u0119garniach ju\u017c od 21 pa\u017adziernika. pa\u017adziernik-grudzie\u0144 4(4) W 2019 roku Literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla odebra\u0142a&nbsp;<a href=\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=26323\" class=\"read-more\">Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":5,"featured_media":26327,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-26323","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteczka-turystyczna","cat-86-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26323"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26323\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26331,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26323\/revisions\/26331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}