Zwierz\u0119ta te od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 owadami i innymi stawonogami. Poluj\u0105 przede wszystkim w nocy, u\u017cywaj\u0105c w tym celu w\u0142asnego radaru. Wytwarzane w krtani kr\u00f3tkie piski o wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 praktycznie nies\u0142yszalne przez cz\u0142owieka, emituj\u0105 nast\u0119pnie pyszczkiem (wi\u0119kszo\u015b\u0107 mroczkowatych) lub nozdrzami (podkowcowate). Niekt\u00f3re gatunki, jak np. mopki i gacki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wysy\u0142a\u0107 te sygna\u0142y echolokacyjne, stosuj\u0105c obie kombinacje. Sygna\u0142y te odbijaj\u0105 si\u0119 od potencjalnych ofiar lub przeszk\u00f3d. Nas\u0142uchuj\u0105c uszami odbite sygna\u0142y, nietoperz ma doskona\u0142\u0105 orientacj\u0119 co do odleg\u0142o\u015bci, wielko\u015bci, pr\u0119dko\u015bci i kierunku poruszania si\u0119 ewentualnej ofiary i przeszk\u00f3d.<\/p>\n
Wa\u017cn\u0105 ich cech\u0105 charakterystyczn\u0105 s\u0105 skrzyd\u0142a, kt\u00f3re stanowi b\u0142ona lotna rozpi\u0119ta pomi\u0119dzy \"przedramieniem\" a ogonem. Kszta\u0142tem cia\u0142a przypominaj\u0105 mysz, a w po\u0142\u0105czeniu ze skrzyd\u0142ami humorystycznie okre\u015bla si\u0119 je jako \"mysz, kt\u00f3ra lata\". D\u0142ugo\u015b\u0107 ich cia\u0142a nie przekracza 10 cm, a masa cia\u0142a jednego z najwi\u0119kszych polskich nietoperzy nocka du\u017cego nie przekracza 41 gram. Ssaki te mog\u0105 do\u017cy\u0107 od 20 do oko\u0142o 30 lat (gacek brunatny).<\/p>\n Poszczeg\u00f3lne gatunki r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie trybem \u017cycia, zr\u00f3\u017cnicowanym pokarmem, a tak\u017ce wyborem kryj\u00f3wek. Spotka\u0107 je mo\u017cna latem w jaskiniach, kt\u00f3re s\u0105 uch ulubionymi kryj\u00f3wkami. Zamieszkuj\u0105 tak\u017ce szczeliny skalne, strychy dom\u00f3w mieszkalnych, piwnice, okolice okiennic, szczeliny pod mostami, dziuple drzew, wie\u017ce ko\u015bcielne, stare forty i bunkry, mo\u017cna je zobaczy\u0107 nawet mi\u0119dzy kr\u0119gami studni itp.\u00a0 Bytuj\u0105 przewa\u017cnie w zaciemnionych miejscach.<\/p>\n Jesieni\u0105 nietoperze intensywnie si\u0119 od\u017cywiaj\u0105, gromadz\u0105c pod sk\u00f3r\u0105 na grzbiecie nad \u0142opatkami du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 tak zwanej br\u0105zowej tkanki t\u0142uszczowej. S\u0142u\u017cy im jako zimowy zapas energii. Zim\u0119 przesypiaj\u0105 zapadaj\u0105c w stan hibernacji, polegaj\u0105cym na obni\u017ceniu temperatury cia\u0142a niemal do takiej jak otoczenia, w kt\u00f3rym zamierzaj\u0105 sp\u0119dzi\u0107 zim\u0119. Spowalnia si\u0119 w\u00f3wczas liczba uderze\u0144 serca z kilkuset (w czasie aktywnego lotu) do kilkunastu na minut\u0119 (w stanie hibernacji). Tym samym i inne narz\u0105dy funkcjonuj\u0105 wolniej. Hibernacja trwa od momentu, kiedy w \u015brodowisku, w naszych warunkach klimatycznych mniej wi\u0119cej od pa\u017adziernika brak jest owad\u00f3w, kt\u00f3rymi si\u0119 od\u017cywiaj\u0105. Masa ich cia\u0142a po zako\u0144czeniu hibernacji w stosunku do wagi jak\u0105 osi\u0105gaj\u0105 jesieni\u0105 spada mniej wi\u0119cej o jedn\u0105 trzeci\u0105. Ka\u017cde wi\u0119c nag\u0142e i niekontrolowane przez nietoperze przebudzenie, powoduje zwi\u0119kszenie zu\u017cycia tkanki t\u0142uszczowej. Dlatego te\u017c nie nale\u017cy ich niepokoi\u0107 i budzi\u0107 ze snu zimowego.<\/p>\n Prowadz\u0105c przez 25 lat obserwacje na terenie jednej z jaski\u0144 zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce mniej wi\u0119cej w kwietniu, kiedy zezwala na to temperatura i w \u015brodowisku maj\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 owady, nietoperze gromadz\u0105 si\u0119 w grupach. Zjawisko to powtarza\u0142o si\u0119 w ka\u017cdym kolejnym roku. Przypuszcza\u0107 nale\u017cy, i\u017c ich skupiska tu\u017c przed samym odlotem znamionuj\u0105 nadej\u015bcie ocieplenia - wiosn\u0119.<\/p>\n Warto wspomnie\u0107, i\u017c populacja naszych krajowych nietoperzy uleg\u0142a drastycznemu za\u0142amaniu, szczeg\u00f3lnie w latach 60. Powodem takiego stanu by\u0142o stosowanie wiele chemicznych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin w rolnictwie i le\u015bnictwie. W tamtych czasach stosowano bowiem ogromne ilo\u015bci mi\u0119dzy innymi owadob\u00f3jczego azotoksu, kt\u00f3rym zwalczano stonk\u0119 ziemniaczan\u0105. Rozsypywany na uprawy ziemniaczane organiczny zwi\u0105zek chemiczny, osiada\u0142 na skrzyd\u0142ach i odw\u0142okach nie tylko stonki, ale r\u00f3wnie\u017c na innych owad\u00f3w, kt\u00f3re zjada\u0142y nietoperze. Stosowano r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015brodki chemiczne do zwalczania \"szkodnik\u00f3w\" le\u015bnych i ogrodowych. Kumulowa\u0142y si\u0119 one w organizmach nietoperzy, powoduj\u0105c niejednokrotnie du\u017c\u0105 ich \u015bmiertelno\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142czesnym zagro\u017ceniem dla nietoperzy i r\u00f3wnie\u017c dla ludzi s\u0105 niekt\u00f3re \u015brodki chemiczne stosowane np. do konserwacji drewna.<\/p>\n Musimy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nietoperze odgrywaj\u0105 bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w walce biologicznej, zjadaj\u0105c niepo\u017c\u0105dane w \u015brodowisku owady wyrz\u0105dzaj\u0105ce szkody w uprawach rolnych i w le\u015bnych. Poniewa\u017c \u017car\u0142oczno\u015b\u0107 tej grupy ssak\u00f3w jest bardzo du\u017ca, eliminuj\u0105 one ze \u015brodowiska wiele \u201eszkodnik\u00f3w\". Cho\u0107 moim zdaniem tak\u017ce te owady s\u0105 niezb\u0119dne w \u0142a\u0144cuchach pokarmowych zar\u00f3wno nietoperzy, jak r\u00f3wnie\u017c\u00a0 i wielu gatunk\u00f3w ptak\u00f3w \u017cywi\u0105cych si\u0119 wy\u0142\u0105cznie owadami lub ich larwami jak np. je\u017cyk\u00f3w, jask\u00f3\u0142ek, okn\u00f3wek, dym\u00f3wek, roniuszek, piecuszek, mysikr\u00f3lik\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c i inne gatunki ptak\u00f3w ch\u0119tnie zjadaj\u0105 owady i karmi\u0105 nimi swoje m\u0142ode. Wiele z nich r\u00f3wnie\u017c jest nadal zagro\u017conych i dlatego te\u017c podlegaj\u0105 ochronie prawnej.<\/p>\n Wracaj\u0105c do \u017car\u0142oczno\u015bci nietoperzy, przyk\u0142adowo: nocki du\u017ce, gacki szare, mroczki p\u00f3\u017ane poluj\u0105 mi\u0119dzy innymi na chrab\u0105szcze majowe z rodziny \u017cukowatych<\/a>, od\u017cywiaj\u0105ce si\u0119 li\u015b\u0107mi drzew li\u015bciastych: brzozy, d\u0119bu, buka, wierzby, a tak\u017ce li\u015b\u0107mi drzew owocowych. Samice tych chrz\u0105szczy<\/a> sk\u0142adaj\u0105 pod ziemi\u0105 ok. 80 jaj, z kt\u00f3rych wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 larwy \u017ceruj\u0105ce pocz\u0105tkowo w pr\u00f3chniczej gleby, zjadaj\u0105c rozk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 ro\u015bliny. Larwy te pod ziemi\u0105 przebywaj\u0105 od 4 - 5 lat i najbardziej \u017car\u0142oczne s\u0105 od trzeciego roku \u017cycia. \u017beruj\u0105 w\u00f3wczas w korzeniach ro\u015blin, w burakach, ziemniakach i innych warzywach. Zjadaj\u0105 tak\u017ce korzenie krzew\u00f3w i drzew, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do ich wi\u0119dni\u0119cia i usychania, a tym samym wyrz\u0105dzaj\u0105 szkody w szk\u00f3\u0142kach le\u015bnych. Na trawnikach powoduj\u0105 plackowate zamieranie traw.<\/p>\n Doskonale wiemy, \u017ce w\u015br\u00f3d much\u00f3wek s\u0105 tak znienawidzone przez ludzi i zwierz\u0119ta komary i meszki.\u00a0 Na te uci\u0105\u017cliwe insekty poluje wiele gatunk\u00f3w nietoperzy, mi\u0119dzy innymi: karlik malutki, nocki rudy i\u00a0 w\u0105saty. Obliczono, \u017ce prawdopodobnie karlik malutki w ci\u0105gu tylko jednej nocy potrafi upolowa\u0107\u00a0 ok. 2000 komar\u00f3w.<\/p>\n Panuje przekonanie, \u017ce nietoperze wkr\u0119caj\u0105 si\u0119 we w\u0142osy, co jest ca\u0142kowitym absurdem. Wprawdzie niejednokrotnie w pogoni za swoim po\u017cywieniem mog\u0105 przelecie\u0107 nam nad g\u0142ow\u0105, ale dla tych lataj\u0105cych ssak\u00f3w przecie\u017c to my ludzie jeste\u015bmy przyn\u0119t\u0105 dla uci\u0105\u017cliwych insekt\u00f3w, na kt\u00f3re one poluj\u0105. Nasi mali przyjaciele nie stanowi\u0105 wi\u0119c niebezpiecze\u0144stwa dla cz\u0142owieka, wr\u0119cz chroni\u0105 go przed atakami owad\u00f3w.<\/p>\n Podczas spacer\u00f3w mo\u017cemy zaobserwowa\u0107, jak nietoperze poluj\u0105 na owady w \u015bwietle latarni parkowych\u00a0 i ulicznych przyci\u0105gaj\u0105cych np. \u0107my i inne owady.<\/p>\n Nietoperze od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cnorodnym pokarmem zjadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u0107my, ochotki, muchy, pasikoniki i wiele innych gatunk\u00f3w owad\u00f3w. Najch\u0119tniej poluj\u0105 podczas lotu, ale niekt\u00f3re gatunki potrafi\u0105 szuka\u0107 pokarmu tak\u017ce na li\u015bciach ro\u015blin, krzew\u00f3w, a tak\u017ce na ziemi zjadaj\u0105c pluskwiaki, paj\u0105ki, skorki, kosarze, g\u0105sienice, wije, paj\u0105ki i larwy chrz\u0105szczy.<\/p>\n Zdarza si\u0119, \u017ce zwierz\u0119ta te w pogoni za ofiar\u0105, wlatuj\u0105 nam do jaki\u015b pomieszcze\u0144, gdzie w ci\u0105gu dnia mog\u0105 \"zaparkowa\u0107\". Jak najrozs\u0105dniej post\u0119powa\u0107 w tym przypadku? Wystarczy otworzy\u0107 wieczorem szeroko drzwi balkonowe, okno lub ods\u0142oni\u0107 otw\u00f3r wlotowy, aby nietoperz mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wydostania si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n Naturalnymi wrogami nietoperzy s\u0105 koty domowe, kuny, \u0142asice, sowy oraz ptaki drapie\u017cne. Niszczone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ich naturalne siedliska i miejsca rozrodu m\u0142odych.\u00a0 Likwidowane s\u0105 stare drewniane budynki, wycinane drzewa z dziuplami, za\u015bmiecane s\u0105 stare szyby g\u00f3rnicze. Szkodzi im cz\u0119sto tak\u017ce impregnowanie drewna \u015brodkami chemicznymi,<\/p>\n Wszystkie nasze krajowe nietoperze obj\u0119te s\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105, a kilka z nich znalaz\u0142o si\u0119 na li\u015bcie w \u201ePolskiej czerwonej ksi\u0119dze zwierz\u0105t\u201d. Naukowcy okre\u015blili w niej kategorie zagro\u017ce\u0144. W\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w skrajnie zagro\u017conych i gin\u0105cych, kt\u00f3rych liczebno\u015b\u0107 spad\u0142a do poziomu krytycznego, wymieniono podkowca ma\u0142ego i nocka orz\u0119sionego. Gatunkiem nara\u017conym na wygini\u0119cie - zanikaj\u0105cym, jest nocek Bechsteina a do gatunk\u00f3w rzadkich wyst\u0119puj\u0105cych wyspowo, kt\u00f3rych populacje s\u0105 rozproszone nale\u017c\u0105 mroczki posrebrzany i poz\u0142ocisty oraz borowiaczek.<\/p>\n Unia Europejska zobowi\u0105za\u0142a kraje cz\u0142onkowskie do tworzenia obszar\u00f3w \"Natura 2000\". Utworzenie sieci tych chronionych obszar\u00f3w opiera\u0107 si\u0119 winna w oparciu o dwa akty prawne w skr\u00f3cie Dyrektyw\u0119 Ptasi\u0105 Mam nadziej\u0119, \u017ce zdo\u0142a\u0142em czytelnikom \u201eTurysty\u201d przedstawi\u0107 nietoperze jako naszych sprzymierze\u0144c\u00f3w i ich \u015bwiadomo\u015b\u0107 o tych po\u017cytecznych ssakach wzro\u015bnie i stanie si\u0119 przyczyn\u0105 jeszcze aktywniejszej ich ochrony.<\/p>\n Andrzej W\u0105sikowski<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nietoperze to jedna z najbardziej tajemniczych grup zwierz\u0105t, z uwagi na ich nocny tryb aktywno\u015bci \u017cyciowej. W Polsce wyst\u0119puje a\u017c 26 gatunk\u00f3w nietoperzy! lipiec-wrzesie\u0144\/3(3)2020 Zwierz\u0119ta te od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 owadami i innymi stawonogami. Poluj\u0105 przede wszystkim w nocy, u\u017cywaj\u0105c w tym celu w\u0142asnego radaru. Wytwarzane w krtani kr\u00f3tkie piski o wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 praktycznie nies\u0142yszalne przez cz\u0142owieka, emituj\u0105 Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":5,"featured_media":26201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[],"class_list":["post-26198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","cat-92-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26198"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26511,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26198\/revisions\/26511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/mopki.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n
\n(z dnia 2 kwietnia 1979 r.) i Dyrektyw\u0119 Siedliskow\u0105 (z 21 maja 1992 r.). Celem Dyrektywy Siedliskowej jest zapewnienie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej dla zachowania siedlisk naturalnych oraz gatunk\u00f3w dzikiej fauny i flory. W za\u0142\u0105czniku IV do tej dyrektywy do\u0142\u0105czono list\u0119 ro\u015blin i zwierz\u0105t wymagaj\u0105cych \u015bcis\u0142ej ochronie, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi nietoperze: nocek Bechsteina, orz\u0119siony, du\u017cy, \u0142ydkow\u0142osy oraz podkowce ma\u0142y i du\u017cy.<\/p>\n