<\/p>\n
Mieszkaniec miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej niedaleko od g\u00f3r traci na dojazd do nich 1-3 godzin. Natomiast mieszka\u0144cy Polski p\u00f3\u0142nocnej czy centralnej skazani s\u0105 na wielogodzinn\u0105 podr\u00f3\u017c czy to samochodem lub poci\u0105giem...<\/strong><\/p>\n Wielu z nich wyje\u017cd\u017ca w g\u00f3ry na weekendy; aby wykorzysta\u0107 czas do maksimum, podr\u00f3\u017cuj\u0105 wi\u0119c cz\u0119sto noc\u0105, w tym - je\u015bli jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 - w wagonie sypialnym lub z miejscami do le\u017cenia, np. z pi\u0105tku na sobot\u0119. Jest to rozwi\u0105zanie do przyj\u0119cia, je\u015bli jedzie si\u0119 poci\u0105giem bezpo\u015brednim i... sypia si\u0119 dobrze w poci\u0105gu. Natomiast ca\u0142onocna jazda na siedz\u0105co, albo nieprzespana noc w slipingu oznaczaj\u0105, \u017ce nazajutrz nie powinni\u015bmy planowa\u0107 forsownej wycieczki; zapewne zm\u0119czenie i niewyspanie da o sobie zna\u0107 ju\u017c w godzinach po\u0142udniowych.<\/p>\n Samoch\u00f3d zrewolucjonizowa\u0142 turystyk\u0119 g\u00f3rsk\u0105 - nie trzeba ju\u017c studiowa\u0107 kolejowego czy autobusowego rozk\u0142adu jazdy, nie ma problemu z dostaniem si\u0119 do przepe\u0142nionego autobusu, ale... do samochodu jeste\u015bmy niejako przywi\u0105zani. Punkt, gdzie go zaparkujemy jest zar\u00f3wno miejscem startu jak i powrotu z wycieczki, a wi\u0119c zmuszeni jeste\u015bmy planowa\u0107 tras\u0119 wycieczki w formie p\u0119tli, albo musimy wraca\u0107 tym samym szlakiem, czego na og\u00f3\u0142 turysta g\u00f3rski nie lubi.<\/p>\n <\/p>\n Je\u015bli wybieramy si\u0119 na wakacje do miejscowo\u015bci podg\u00f3rskiej, to zak\u0142adamy tam baz\u0119 wypadow\u0105 i st\u0105d wyruszamy na wycieczki. Je\u015bli zak\u0142adamy, \u017ce b\u0119dziemy podejmowa\u0107 wycieczki tylko sporadycznie, na przeci\u0105g 1-2 dni, to wystarczy zabra\u0107 niewielki plecak i podstawowy ekwipunek. Podobnie niekt\u00f3rzy tury\u015bci lubi\u0105 dotrze\u0107 na kilka dni do jednego schroniska, sk\u0105d robi\u0105 1-dniowe wypady na okoliczne szczyty. W takim wypadku zabranie dwu plecak\u00f3w - \"bazowego\" i \"szturmowego\" jest w pe\u0142ni uzasadnione. Gdy jednak ruszamy na wielodniow\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 od schroniska do schroniska musimy mie\u0107 ze sob\u0105 dobrany ekwipunek i jeste\u015bmy skazani na jego noszenie.<\/p>\n <\/p>\n Skoro jeste\u015bmy ju\u017c u st\u00f3p g\u00f3r wycieczk\u0119 trzeba zaplanowa\u0107 w szczeg\u00f3\u0142ach. Wypada si\u0119 zastanowi\u0107 dok\u0105d i na jak d\u0142ugo si\u0119 wybieramy i wtedy wyznaczamy tras\u0119, a wi\u0119c drogi doj\u015bciow\u0105 w g\u0142\u0105b g\u00f3r, podej\u015bciow\u0105 i zej\u015bciow\u0105. Musimy rozwa\u017cy\u0107 korzystne kierunki marszu i oceni\u0107 towarzysz\u0105ce warunki, np. pogodowe. W naszych, stosunkowo \u0142atwych g\u00f3rach problem \"taktyki dzia\u0142ania\" sprowadza si\u0119 w praktyce do wyboru szlaku, okre\u015blenia czasu marszu, wyznaczenia ewentualnych punkt\u00f3w noclegu (schronisko, miejscowo\u015b\u0107, biwak) i co musimy ze sob\u0105 zabra\u0107. Jednak\u017ce w g\u00f3rach zagranicznych i wysokich warto owej \"taktyce\" po\u015bwi\u0119ci\u0107 o wiele wi\u0119cej uwagi.<\/p>\n <\/p>\n Planowanie rozpoczynamy od przestudiowania mapy. Bez mapy, zw\u0142aszcza przy s\u0142abej znajomo\u015bci wybranego pasma g\u00f3rskiego (a i przy dobrej lepiej o tym nie zapomina\u0107) trudno w og\u00f3le jak\u0105kolwiek tras\u0119 wybiera\u0107. Studiowanie napis\u00f3w na drogowskazach przy znakowanych \u015bcie\u017ckach nie rozwi\u0105\u017ce problemu.<\/p>\n Niekiedy pocz\u0105tkuj\u0105cym turystom o wiele \u0142atwiej zorientowa\u0107 si\u0119 w terenie przy pomocy map panoramicznych, ale te przechodz\u0105 ju\u017c do historii, wypierane przez coraz lepsze \"normalne\" mapy w skali 1:50 000. Pozostan\u0105 wi\u0119c jedynie panoramy zawieszone na \u015bcianach w niekt\u00f3rych schroniskach PTTK... Do\u015bwiadczony turysta pos\u0142uguje si\u0119 zwykle map\u0105 turystyczn\u0105, na kt\u00f3rej naniesiony jest przebieg szlak\u00f3w znakowanych oraz symbole wa\u017cniejszych obiekt\u00f3w turystycznych i rekreacyjnych oraz krajoznawczych. Wyb\u00f3r szlaku zale\u017cy oczywi\u015bcie od punktu wyj\u015bciowego i docelowego; wyszukujemy interesuj\u0105ce nas punkty: szczyty, prze\u0142\u0119cze, schroniska, doliny. Z mapy wnioskujemy dok\u0105d mo\u017cemy dojecha\u0107, jak du\u017ce odcinki mamy do pokonania. Takie w\u0119drowanie \"palcem po mapie\" daje wst\u0119pne poj\u0119cie o interesuj\u0105cym nas terenie i godne jest polecenia.<\/p>\n Jednak\u017ce z mapy nie zawsze wynika (aczkolwiek szereg wydawnictw zacz\u0119\u0142o wprowadza\u0107 tego typu informacj\u0119), ile czasu zu\u017cyjemy na pokonanie trasy, tote\u017c warto przeczyta\u0107 jej opis w przewodniku. Je\u017celi z jakiego\u015b powodu nie mo\u017cemy si\u0119gn\u0105\u0107 po przewodnik, a z mapy nie mo\u017cemy zorientowa\u0107 si\u0119, przynajmniej pobie\u017cnie, w odleg\u0142o\u015bciach i czasie marszu, to pozostaje jeszcze regulamin G\u00f3rskiej Odznaki Turystycznej (GOT) PTTK. Trudno uog\u00f3lnia\u0107, ale 10 punktom do GOT przy podchodzeniu odpowiada trasa, kt\u00f3r\u0105 przyjdzie nam pokona\u0107 mniej wi\u0119cej w 2 godziny.<\/p>\n <\/p>\n W g\u00f3rach nie nale\u017cy okre\u015bla\u0107 odleg\u0142o\u015bci w kilometrach., ale operowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie czasem marszu. Co prawda w niekt\u00f3rych krajach spotkamy drogowskazy z podan\u0105 odleg\u0142o\u015bci\u0105, ale w g\u00f3rach wy\u017cszych i o znacznych wysoko\u015bciach wzgl\u0119dnych (a wiec mierzonych np. od podstawy szczytu do jego wierzcho\u0142ka) b\u0119dzie to informacja niepe\u0142na., niekiedy myl\u0105ca. W wysokich g\u00f3rach cz\u0119sto przychodzi pokona\u0107 licz\u0105ca przewa\u017cnie kilkaset metr\u00f3w r\u00f3\u017cnic\u0119 wzniesie\u0144 pn\u0105ca si\u0119 stromo \u015bcie\u017ck\u0105. W takim wypadku podana odleg\u0142o\u015b\u0107 w kilometrach i rysunek przebiegu szlaku na mapie nie odzwierciedlaj\u0105 stanu faktycznego. Pomoc\u0105 jest oczywi\u015bcie umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania mapy, a zw\u0142aszcza ocena przebiegu warstwic.<\/p>\n <\/p>\n Czas marszu podawany w przewodnikach (zawieraj\u0105 zwykle opisy wszystkich szlak\u00f3w znakowanych i wa\u017cniejszych nieznakowanych), na niekt\u00f3rych mapach i na drogowskazach podawany jest z my\u015bl\u0105 o przeci\u0119tnym tury\u015bcie. Tote\u017c niejeden wprawny piechur przejdzie dany odcinek szybciej, ni\u017c to wynika z informacji. Gdy jednak turysta idzie spokojnym krokiem, ogl\u0105da widoki, fotografuje itp., to czas marszu mo\u017ce by\u0107 nawet nieco d\u0142u\u017cszy od opisanego. Nie dotyczy to jednak przewodnik\u00f3w wysokog\u00f3rskich, taternickich, w kt\u00f3rych podawane s\u0105 wy\u0142\u0105cznie czasy marszu, i to szybkiego, dla bardzo wprawnych turyst\u00f3w.<\/p>\n Trzeba te\u017c zwraca\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnic\u0119 czasu podej\u015bcia i zej\u015bcia tym samym szlakiem. Na niekt\u00f3rych szlakach wysokog\u00f3rskich czas zej\u015bcia b\u0119dzie zdecydowanie kr\u00f3tszy od czasu podej\u015bcia, zw\u0142aszcza je\u015bli tury\u015bci schodz\u0105 w d\u00f3\u0142 szybkim krokiem, pokonuj\u0105c na stromych zboczach przede wszystkim r\u00f3\u017cnic\u0119 poziom\u00f3w, a nie odleg\u0142o\u015b\u0107. Natomiast w ni\u017cszych g\u00f3rach, w g\u00f3rach o d\u0142ugich grzbietach, liczy\u0107 si\u0119 trzeba z tym, \u017ce r\u00f3\u017cnica czasu podej\u015bcia i zej\u015bcia nie b\u0119dzie du\u017ca.<\/p>\n <\/p>\n Warto zorientowa\u0107 si\u0119 te\u017c, jak wygl\u0105da zagospodarowanie turystyczne danego pasma g\u00f3rskiego. G\u00f3ry, nawet niskie, g\u00f3rom nier\u00f3wne. Wystarczy wspomnie\u0107, \u017ce np. Beskid Niski, a wi\u0119c pasmo znacznie ust\u0119puj\u0105ce wysoko\u015bci\u0105 innym naszym g\u00f3rom, w\u0142a\u015bnie na znaczne odleg\u0142o\u015bci i brak bazy noclegowej uchodzi powszechnie za teren \"dziki\" i do\u015b\u0107 trudny - w przeciwie\u0144stwie np. do znacznie wy\u017cszego, ale zagospodarowanego Beskidu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n <\/p>\n Wyb\u00f3r szlaku zale\u017cy te\u017c cz\u0119sto od indywidualnych upodoba\u0144 i przyzwyczaje\u0144. I tak, jedni wol\u0105 podchodzi\u0107 do g\u00f3ry stosunkowo \u0142agodnie, jednostajnie, cho\u0107 do\u015b\u0107 d\u0142ugo; inni w\u0119druj\u0105 dnem doliny po niemal p\u0142askim terenie jak najd\u0142u\u017cej, po czym kr\u00f3tko lecz stromo pn\u0105 si\u0119 na grzbiet. Jedni wol\u0105 schodzi\u0107 w d\u00f3\u0142 r\u00f3wnomiernie, \u0142agodnie opadaj\u0105cym ramieniem czy grzbietem g\u00f3rskim, inni zbiegaj\u0105 szybko w d\u00f3\u0142 strom\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Trudno ocenia\u0107, kt\u00f3ra z tych metod jest lepsza, jest to sprawa indywidualnego wyboru, ale w razie za\u0142amania pogody szybkie zej\u015bcie do doliny na pewno b\u0119dzie rozwi\u0105zaniem korzystnym.<\/p>\n W g\u00f3rach wy\u017cszych, trudniejszych, taktyka dzia\u0142ania sprowadza si\u0119 do tego, aby z doliny najpierw podchodzi\u0107 w stron\u0119 prze\u0142\u0119czy (obni\u017cenia grzbietu), a z niej dopiero podchodzi\u0107 w stron\u0119 otaczaj\u0105cych szczyt\u00f3w. Inne, bezpo\u015brednie - wprost w g\u00f3r\u0119 prowadz\u0105ce - drogi podej\u015bciowe s\u0105 na og\u00f3\u0142 mozolne, a np. w g\u00f3rach skalistych dla przeci\u0119tnego turysty mog\u0105 by\u0107 wr\u0119cz niedost\u0119pne.<\/p>\n <\/p>\n Aklimatyzacja, to zagadnienie ma\u0142o znane przeci\u0119tnym turystom g\u00f3rskim. Przejazd z nizin w stosunkowo niewysokie Beskidy czy Sudety, to sprawa pokonania tylko kilkuset metr\u00f3w r\u00f3\u017cnicy wzniesie\u0144. Inaczej jest jednak, gdy wyje\u017cd\u017camy w wy\u017csze g\u00f3ry, w naszych warunkach - w Tatry. Organizm nasz przystosowuje si\u0119 do nowych warunk\u00f3w blisko 2 tygodnie, a w g\u00f3rach wysokich jeszcze d\u0142u\u017cej. I chocia\u017c tury\u015bcie \u017cal ka\u017cdego dnia urlopu, to jednak - zw\u0142aszcza je\u015bli jest mieszka\u0144cem nizin - powinien pierwsze 2 dni w g\u00f3rach po\u015bwieci\u0107 na aklimatyzacj\u0119 i ograniczy\u0107 si\u0119 do kr\u00f3tszych wycieczek. Gwa\u0142towny przeskok z nizin w g\u00f3ry wysokie mo\u017ce by\u0107 powodem gorszego samopoczucia, zm\u0119czenia, a nawet powa\u017cniejszych dolegliwo\u015bci. Objawy te nie maj\u0105 oczywi\u015bcie nic wsp\u00f3lnego z normalnym zm\u0119czeniem, jakie odczuwa\u0107 mo\u017cna po powrocie z g\u00f3rskiej \"wyrypy\". A trzeciego dnia w\u0119dr\u00f3wki u wielu os\u00f3b mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 kryzys (b\u00f3l mi\u0119\u015bni, niech\u0119\u0107 do dalszej w\u0119dr\u00f3wki itp.), kt\u00f3ry trzeba zwalczy\u0107 podejmuj\u0105c nawet kr\u00f3tk\u0105 wycieczk\u0119.<\/p>\n _______________________<\/p>\n <\/p>\n *) - Wg J. W. Gajewski Vademecum turysty g\u00f3rskiego<\/i>, Wyd. PTTK \"Kraj\", Warszawa-Krak\u00f3w1988.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mieszkaniec miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej niedaleko od g\u00f3r traci na dojazd do nich 1-3 godzin. Natomiast mieszka\u0144cy Polski p\u00f3\u0142nocnej czy centralnej skazani s\u0105 na wielogodzinn\u0105 podr\u00f3\u017c czy to samochodem lub poci\u0105giem...","protected":false},"author":5,"featured_media":25748,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-25746","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-gorska","cat-71-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25746"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25759,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25746\/revisions\/25759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}lipiec-wrzesie\u0144\/3(3)2020<\/pre>\n
Oj, ten dojazd...<\/h4>\n
Baza, albo... d\u017awiganie<\/h4>\n
Planowanie<\/h4>\n
Mapa<\/h4>\n
Odleg\u0142o\u015bci<\/h4>\n
Minuty, godziny, dni...<\/h4>\n
...<\/h4>\n
Taktyka ale nie bojowa...<\/h4>\n
Niedoceniana - aklimatyzacja<\/h4>\n