{"id":25410,"date":"2020-07-29T10:44:30","date_gmt":"2020-07-29T08:44:30","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=25410"},"modified":"2020-07-30T09:12:48","modified_gmt":"2020-07-30T07:12:48","slug":"ekslibrisy-krajoznawcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=25410","title":{"rendered":"Ekslibrisy krajoznawcze"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

lipiec-wrzesie\u0144\/3(3)2020<\/pre>\n
Ekslibris to znak w\u0142asno\u015bciowy ksi\u0105\u017cki. Jest to niewielka karteczka, wklejana do dzie\u0142a po wewn\u0119trznej stronie ok\u0142adki, maj\u0105ca na celu udokumentowanie przynale\u017cno\u015bci egzemplarza do ksi\u0119gozbioru, zabezpieczenie przed utrat\u0105 czy zagubieniem ksi\u0105\u017cki, nierzadko r\u00f3wnie\u017c ma posiada\u0107 magiczne znaczenie. Opr\u00f3cz s\u0142\u00f3w \u201eex libris\u201d, co z \u0142aciny oznacza \u201ez ksi\u0105\u017cek\u201d, \u201ez ksi\u0119gozbioru\u201d \u00a0posiada on imi\u0119 i\u00a0nazwisko posiadacza biblioteki lub nazw\u0119 instytucji.<\/p>\n
Nierzadko podnosi walory estetyczne ksi\u0105\u017cki, nobilituje jej w\u0142a\u015bciciela, jest traktowany jako dow\u00f3d erudycji i szlachetno\u015bci posiadacza ksi\u0119gozbioru, swoisty herb kulturalnego cz\u0142owieka. Poprzez wielokrotnie powtarzanie imienia i nazwiska posiadacza ksi\u0119gozbioru daje mu tak\u017ce poczucie wzrostu znaczenia, osobowo\u015bci, manifestuje jego autonomi\u0119 ale i integralno\u015b\u0107 \u2013 warto\u015bci dzi\u015b zagro\u017cone.<\/p>\n
To tak\u017ce miniaturowe dzie\u0142o sztuki. Ekslibris ma wielowiekow\u0105 tradycj\u0119, znany jest od \u015bredniowiecza, a w Polsce od 1516 r.\u00a0 Pocz\u0105tkowo mia\u0142 form\u0119 heraldyczn\u0105 z elementami herbu, wzbogacon\u0105 rysunkami alegorycznymi, sentencjami, dewizami. Potem motywem by\u0142a ksi\u0105\u017cka, kaganek, g\u0119sie pi\u00f3ro z\u00a0ka\u0142amarzem,\u00a0czy\u00a0sowa.<\/p>\n
Ekslibris budzi\u0142by niewielkie lub \u017cadne zainteresowanie, gdyby nie rysunek, obrazuj\u0105cy cechy posiadacza ekslibrisu lub charakteryzuj\u0105cy zbi\u00f3r ksi\u0105\u017cek, o niezwykle r\u00f3\u017cnorodnej tematyce rysunku. Mo\u017ce to by\u0107 natura, cz\u0142owiek czy wytwory ludzkiej r\u0119ki. Nierzadko jest to sport, bardzo cz\u0119sto krajobraz, turystyka, pejza\u017ce, szczeg\u00f3lnie g\u00f3rskie, ciekawe, ch\u0119tnie odwiedzane miejsca, architektura, szczeg\u00f3lnie zabytkowa, tak\u017ce drewniana, a tak\u017ce pomniki. To r\u00f3wnie\u017c atrybuty turystyki: plecak, rower, sprz\u0119t sportowo-turystyczny, namiot, ale \u00a0i przyroda z jej r\u00f3\u017cnorodnymi elementami: ludzie, drzewa, kwiaty, zwierz\u0119ta, ptaki.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy kolekcjonerzy twierdz\u0105, \u017ce ekslibrisy krajoznawcze stanowi\u0105 wr\u0119cz najpopularniejsz\u0105 grup\u0119 znak\u00f3w ksi\u0105\u017ckowych. Swoje ekslibrisy maj\u0105 muzea, organizacje (tak\u017ce PTTK), dzia\u0142acze i jednostki organizacyjne \u2013 oddzia\u0142y, kluby, komisje. Tu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie ka\u017cdy posiadaj\u0105cy nazw\u0119 PTTK i napis ekslibris, faktycznie nim jest.\u00a0 Takich ekslibris\u00f3w nie wkleja si\u0119 do ksi\u0105\u017cek, bowiem s\u0142u\u017c\u0105 one g\u0142\u00f3wnie do upami\u0119tnienia wydarze\u0144 z \u017cycia organizacji oraz popularyzacji turystyki i krajoznawstwa. Ekslibris powinien wskazywa\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki do biblioteki danej jednostki PTTK. Zawieraj\u0105c informacj\u0119 o XXX-leciu przewodnictwa sudeckiego jest grafik\u0105 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 wa\u017cne wydarzenie organizacyjne, nie \u00a0ekslibrisem. Grafika z napisem Ex libris<\/em> X-lecie Wydawnictwa PTTK \u201eKraj\u201d<\/em> ekslibrisem nie jest (cho\u0107 a\u017c si\u0119 prosi o wpisanie w\u0142asnego imienia i nazwiska w pust\u0105 ramk\u0119). Ksi\u0119garnia (nawet PTTK) nie mo\u017ce mie\u0107 ekslibrisu, nie ma bowiem zbioru ksi\u0105\u017cek (gdyby ksi\u0105\u017cki gromadzi\u0142a zamiast je sprzedawa\u0107, natychmiast by zbankrutowa\u0142a).<\/p>\n
Kolekcjonerstwo mniej lub bardziej cennych artefakt\u00f3w jest znane ludzko\u015bci od tysi\u0105cleci, natomiast samych ekslibris\u00f3w datuje si\u0119 od 1834 r., kiedy to grafik Kajetan Wincenty Kielisi\u0144ski wykona\u0142 ekslibris przeznaczony\u00a0 nie do wklejenia do ksi\u0105\u017cki, lecz do kolekcji.
\nWyj\u0105tkow\u0105 kolekcj\u0119 ekslibris\u00f3w zwi\u0105zanych z PTTK pokaza\u0142 J\u00f3zef Zdunek, dzia\u0142acz PTTK z Krotoszyna podczas V Kongresu Krajoznawstwa 2000 w Gnie\u017anie.
\nDzi\u015b w r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach ogl\u0105da si\u0119 niema\u0142o wystaw ekslibris\u00f3w krajoznawczych.<\/p>\n
Miros\u0142aw Zbigniew Wojalski<\/p>\n
\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"lipiec-wrzesie\u0144\/3(3)2020 Ekslibris to znak w\u0142asno\u015bciowy ksi\u0105\u017cki. Jest to niewielka karteczka, wklejana do dzie\u0142a po wewn\u0119trznej stronie ok\u0142adki, maj\u0105ca na celu udokumentowanie przynale\u017cno\u015bci egzemplarza do ksi\u0119gozbioru, zabezpieczenie przed utrat\u0105 czy zagubieniem ksi\u0105\u017cki, nierzadko r\u00f3wnie\u017c ma posiada\u0107 magiczne znaczenie. Opr\u00f3cz s\u0142\u00f3w \u201eex libris\u201d, co z \u0142aciny oznacza \u201ez ksi\u0105\u017cek\u201d, \u201ez ksi\u0119gozbioru\u201d \u00a0posiada on imi\u0119 i\u00a0nazwisko posiadacza biblioteki lub nazw\u0119 instytucji. Nierzadko podnosi Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":5,"featured_media":25412,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-25410","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcjonerstwo","post_format-post-format-gallery","cat-81-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25410"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25424,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25410\/revisions\/25424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}