{"id":24981,"date":"2020-05-28T12:21:12","date_gmt":"2020-05-28T10:21:12","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24981"},"modified":"2023-03-27T11:38:05","modified_gmt":"2023-03-27T09:38:05","slug":"vii-kongres-krajoznawstwa-polskiego-w-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24981","title":{"rendered":"Kongresy Krajoznawstwa Polskiego"},"content":{"rendered":"

Czym jest Kongres? W Encyklopedii Gutenberga czytamy, \u017ce jest to zjazd w celu odbycia narad i\u00a0powzi\u0119cia uchwa\u0142 w zakre\u015blonych programem sprawach. Kongresy, powszechnie uwa\u017cane za wydarzenia presti\u017cowe, maj\u0105ce szeroki zasi\u0119g i wp\u0142yw na ukierunkowanie przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, podejmowanych wsp\u00f3lnie przez zainteresowane grupy przedstawicieli nauki, praktyki, \u017cycia spo\u0142ecznego i polityki, nie s\u0105 pojmowane jako organy w\u0142adzy. Ich celem jest wskazywanie celowo\u015bci podejmowania wsp\u00f3lnych dr\u00f3g, przy jednoczesnym zachowaniu autonomicznych decyzji uczestnik\u00f3w, reprezentuj\u0105cych cz\u0119sto nie tylko siebie, ale te\u017c r\u00f3\u017cne instytucje, organizacje czy te\u017c grupy nieformalne.<\/strong><\/p>\n

stycze\u0144-marzec\/1(1)2020<\/pre>\n
Kongresy podsumowuj\u0105c dorobek minionego okresu, dokonuj\u0105 oceny, wskazuj\u0105c na osi\u0105gni\u0119cia i analizuj\u0105c przyczyny ewentualnych zaniecha\u0144 i\u00a0pora\u017cek. Wyst\u0105pienia dotycz\u0105 tak\u017ce metodyki pracy i cz\u0119sto wskazuj\u0105 drogi, kt\u00f3re okazywa\u0142y si\u0119 skuteczne.<\/p>\n
W \u017cyciu spo\u0142eczno\u015bci Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, odbywaj\u0105ce si\u0119 regularnie Kongresy s\u0105 niew\u0105tpliwie bardzo wa\u017cnym wydarzeniem. Pierwszy mia\u0142 miejsce w\u00a01929 roku w Poznaniu, z okazji Powszechnej Wystawy Krajowej. Kontynuacj\u0119 tej idei uniemo\u017cliwi\u0142a II wojna \u015bwiatowa, a gdy powr\u00f3cono \u00a0do niej w 1970 roku, \u00f3wczesne w\u0142adze zabroni\u0142y u\u017cywania s\u0142owa Kongres, gdy\u017c mia\u0142oby to oznacza\u0107 nawi\u0105zywanie do czas\u00f3w sanacji. Kolejne spotkania odbywa\u0142y si\u0119 ju\u017c regularnie w odst\u0119pach dziesi\u0119cioletnich w P\u0142ocku (1980), Opolu (1990), Gnie\u017anie (2000), Olsztynie (2010).<\/p>\n
Uwa\u017cna lektura dotycz\u0105ca przebiegu i efekt\u00f3w poszczeg\u00f3lnych kongres\u00f3w, udokumentowanych w\u00a0kolejnych rocznikach \u201eZiemi\u201d, czasopisma Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, a nast\u0119pnie PTTK, daje jednak niepe\u0142ny obraz dokona\u0144, ale te\u017c i problem\u00f3w z kt\u00f3rymi przysz\u0142o spotyka\u0107 si\u0119 spo\u0142eczno\u015bci Towarzystw, jak\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci odpornym na r\u00f3\u017cne uwarunkowania ze strony w\u0142adz, nie zawsze przychylnych dla idei krajoznawstwa i\u00a0regionalizmu. Wanda Skowron \u2013 wybitna dzia\u0142aczka turystyki i krajoznawstwa wielokrotnie przestrzega\u0142a, \u017ce aby dokonywa\u0107 oceny okresu PRL nie wolno zatrzymywa\u0107 si\u0119 jedynie na oficjalnych dokumentach. Trzeba podj\u0105\u0107 trud przekazania tej istotnej rzeczywisto\u015bci w Polsce, prawdy rozproszonej w setkach dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re \u2013 sumuj\u0105c si\u0119 \u2013 dawa\u0142y przestrze\u0144 wolno\u015bci. Takich inicjatyw krajoznawczych by\u0142o w minionym okresie du\u017co: od niewielkich, ale wa\u017cnych imprez o tre\u015bciach krajoznawczych, po du\u017ce patriotyczne rajdy (np. \u201ePalmiry\u201d), Centralne Zloty Krajoznawc\u00f3w (CZAK), spotkania w ramach Forum Literatury Turystyczno-Krajoznawczej, muzea regionalne, regionalne pracownie krajoznawcze, wydawnictwa, codzienna praca przewodnik\u00f3w PTTK, kt\u00f3rzy nawet w najtrudniejszych latach nie przek\u0142amywali prawdy historycznej. To trwa\u0142e wyniki nie\u0142atwej spo\u0142ecznej pracy \u2013 inwentaryzacja krajoznawcza Polski, Kanon Krajoznawczy Polski i kanony wojew\u00f3dzkie.<\/p>\n
Kongresy Krajoznawstwa Polskiego to miejsca, w kt\u00f3rym regularnie spotyka si\u0119 nauka z\u00a0praktyk\u0105. To tak\u017ce okazja do wyr\u00f3\u017cnie\u0144 wybitnych spo\u0142ecznik\u00f3w buduj\u0105cych od lat Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. To \u00a0r\u00f3wnie\u017c czas, gdy wspominamy ludzi turystyki i\u00a0krajoznawstwa, kt\u00f3rzy odeszli ju\u017c na ostatni szlak. W tej grupie jest du\u017co tych, kt\u00f3rzy mo\u017ce z\u00a0uwagi na swoj\u0105 skromno\u015b\u0107, pozostawali niekiedy w cieniu, czyni\u0105c bardzo du\u017co dobrego. O\u00a0nich to pami\u0119taj\u0105 i\u00a0pami\u0119ta\u0107 powinny spo\u0142eczno\u015bci ma\u0142ych ojczyzn, kt\u00f3re tak cz\u0119sto du\u017co im zawdzi\u0119czaj\u0105.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n
Trzeci Kongres Krajoznawczy w P\u0142ocku, pierwszy po drugiej wojnie \u015bwiatowej, oficjalnie nazwany Kongresem, obradowa\u0142 w okresie, kt\u00f3ry w opinii wielu mia\u0142 zapocz\u0105tkowa\u0107 okres istotnych demokratycznych przemian w Polsce. W trakcie p\u0142ockiego kongresu uwag\u0119 zwraca\u0142y m.in. odniesienia do turystyki w wypowiedziach Franciszka Midury (dot. zabytk\u00f3w), Witolda Tyrakowskiego (dot. kultury turystycznej) i Janusza Rygielskiego (dot. ochrony przyrody). Jednak w obradach nie zaakcentowano wp\u0142ywu wiedzy krajoznawczej i ochrony narodowego dziedzictwa na mo\u017cliwo\u015b\u0107 tworzenia ofert turystycznych. Tre\u015bci tego kongresu koncentrowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 warto\u015bci wychowawczych turystyki i jak\u017ce s\u0142usznego akcentowania zagro\u017ce\u0144 dla \u015brodowiska przyrodniczego i\u00a0dziedzictwa kultury, jakie nios\u0142y \u00f3wczesne czasy oraz istot\u0119 promocji region\u00f3w.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n
\u00a0<\/strong>Kongres Krajoznawczy w Opolu (1990) obradowa\u0142 w nowej rzeczywisto\u015bci politycznej, w\u00a0sytuacji rodz\u0105cej si\u0119 demokratyzacji kraju. Jak stwierdzi\u0142 Tadeusz Rycerski by\u0142 to \u201e\u2026kongres odbywany po odzyskaniu wolno\u015bci, kiedy zburzony zosta\u0142 narzucony nam system komunistyczny, zniewalaj\u0105cy umys\u0142 i wol\u0119 ludzi\u201d. W wyst\u0105pieniach pojawi\u0142y si\u0119 cz\u0119stsze ni\u017c dawniej odniesienia do powi\u0105za\u0144 krajoznawstwa z rozwojem turystyki, ocenianej przez w\u0142adze nie tylko \u2013 jak to by\u0142o zw\u0142aszcza w latach poprzednich \u2013 przez prymat statystyki, ale widzianej jako warto\u015b\u0107. Profesor Aleksander Gieysztor w wyk\u0142adzie \u201eKrajoznawstwo a to\u017csamo\u015b\u0107 kultury\u201d zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u201e\u2026mimo zagro\u017ce\u0144, to\u017csamo\u015b\u0107 narod\u00f3w Europy pozostaje dzi\u015b i\u00a0pozostanie (\u2026) warto\u015bci\u0105 wysokiej ceny\u201d. Prorocze by\u0142o wyst\u0105pienie Ryszarda Harajdy zatytu\u0142owane \u201ePrzygotowujemy krajoznawstwo bez granic\u201d. Natomiast Romana Przybyszewska-Gudelis s\u0142usznie twierdzi\u0142a, \u017ce etap rodz\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas samorz\u0105dno\u015bci lokalnej dawa\u0142 du\u017ce szanse na wi\u0119ksz\u0105 trosk\u0119 o zachowanie lokalnej to\u017csamo\u015bci, tak\u017ce w\u00a0aspekcie rozwoju turystyki. Teofila Jarowiecka i Zygmunt Kruczek s\u0142usznie zauwa\u017cali, \u017ce o\u00a0ocenach atrakcyjno\u015bci, dokonywanych przez turyst\u00f3w, decyduj\u0105 bardzo cz\u0119sto nie opinie ferowane przez specjalist\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin, lecz wyj\u0105tkowo\u015b\u0107. Jak\u017ce wa\u017cne by\u0142o nast\u0119puj\u0105ce stwierdzenie Juliana Janczaka: \u201eprzez tysi\u0105clecia cz\u0142owiek walczy\u0142 z przyrod\u0105, aby \u017cy\u0107, opanowa\u0142 j\u0105 i ujarzmi\u0142. Dzi\u015b, aby dalej \u017cy\u0107, musi walczy\u0107 o jej zachowanie\u201d. Rozbudzany m\u0105dry i tw\u00f3rczy patriotyzm lokalny w\u00a0sytuacjach reformy gospodarczej musia\u0142 jednak stan\u0105\u0107 naprzeciw problemom zwi\u0105zanym z\u00a0konieczno\u015bci\u0105 zapewnienia godnego \u017cycia mieszka\u0144com ma\u0142ych ojczyzn. Zrozumia\u0142ym jest, \u017ce w\u00a0pierwszym okresie rodz\u0105cej si\u0119 gospodarki rynkowej zw\u0142aszcza stosunkowo s\u0142abo akcentowano znaczenie wiedzy krajoznawczej dla rozwoju turystyki, tak\u017ce tej zwanej komercyjn\u0105.<\/p>\n
U progu nowego tysi\u0105clecia, Kongres obradowa\u0142 w roku 2000 w Gnie\u017anie pod has\u0142em: \u201eWk\u0142ad Polski do kultury europejskiej. Spo\u0142eczna rola krajoznawstwa\u201d. Jak\u017ce istotne by\u0142y stwierdzenia Janusza Bogdanowskiego, kt\u00f3ry zastanawia\u0142 si\u0119 nad krajobrazem jutra, maj\u0105c na uwadze szanse i\u00a0zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z przyspieszonego rozwoju gospodarczego, ale te\u017c z\u00a0wzrastaj\u0105cego poziomu wiedzy i\u00a0\u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, coraz bardziej doceniaj\u0105cego warto\u015bci narodowego dziedzictwa. Wsparciem dla rozwoju krajoznawstwa by\u0142o odradzanie spo\u0142ecznego ruchu regionalnego, co potwierdzi\u0142 Krzysztof R. Mazurski, akcentuj\u0105c potrzeb\u0119 dalszego zacie\u015bniania wsp\u00f3\u0142pracy PTTK z\u00a0towarzystwami mi\u0142o\u015bnik\u00f3w miast i region\u00f3w, czemu od dawna dawa\u0142 osobisty przyk\u0142ad. W trakcie Kongresu autor artyku\u0142u zabiega\u0142 o pe\u0142niejsz\u0105 identyfikacj\u0119 i usuwanie barier ograniczaj\u0105cych przep\u0142yw wiedzy krajoznawczej. Jednym z\u00a0efekt\u00f3w by\u0142o podj\u0119cie przez Andrzeja Koz\u0142owskiego, \u00f3wczesnego prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej (POT), decyzji o skutecznym (co wskaza\u0142y nast\u0119pne lata) uzdrowieniu upadaj\u0105cego w\u00f3wczas systemu informacji turystycznej. W\u00a0sk\u0142adzie og\u00f3lnopolskiego Zespo\u0142u ds. Informacji Turystycznej POT znale\u017ali si\u0119 przedstawiciele PTTK. Niezmiernie istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y, obok literatury turystyczno-krajoznawczej, tak\u017ce dzie\u0142a spo\u0142eczno\u015bci PTTK \u2013 inwentaryzacje krajoznawcze miast i region\u00f3w, nast\u0119pnie tworzone przez system informacji turystycznej (przy merytorycznym wsparciu Towarzystwa) drukowane katalogi informacji turystycznej wojew\u00f3dztw, zast\u0105pione p\u00f3\u017aniej komputerowymi bazami danych. Kolejn\u0105 inicjatyw\u0105 PTTK sta\u0142 si\u0119 Kanon Krajoznawczy Polski i analogiczne kanony wojew\u00f3dztw.<\/p>\n
W trakcie Kongresu Krajoznawstwa Polskiego w Olsztynie w roku 2010, obraduj\u0105cego pod has\u0142em \u201ePolska w europejskiej rodzinie. Przenikanie kultur i idei i warto\u015bci. Powinno\u015bci krajoznawc\u00f3w\u201d, m\u00f3wiono wielokrotnie o szansach i zagro\u017ceniach dla rodzimej to\u017csamo\u015bci, wynikaj\u0105cych z przenikania kultur, zmiany roli granic oddzielaj\u0105cych, a przez to jeszcze niedawno izoluj\u0105cych europejskie pa\u0144stwa. Rola krajoznawstwa wiedzy by\u0142a akcentowana nie tylko w aspekcie wsparcia dla rozwoju turystyki, ale tak\u017ce dla \u017cycia prywatnego i karier zawodowych w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia. J\u00f3zef Partyka skoncentrowa\u0142 si\u0119 na edukacyjnej, ale te\u017c i turystycznej roli park\u00f3w narodowych, propaguj\u0105c konkretne dobre praktyki. Alicja Gotowt-Jeziorska m\u00f3wi\u0142a o\u00a0zagospodarowaniu przestrzennym (na przyk\u0142adzie Bieszczad\u00f3w) zgodnym z zasadami ochrony przyrody, przyjaznym dla turystyki, zw\u0142aszcza krajoznawczej. Pola Kuleczka, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na my\u015bli ksi\u0119dza Jerzego Pawlika, podkre\u015bli\u0142a, \u017ce krajoznawstwo jest skutecznym lekiem zwalczaj\u0105cym zgubne tendencje do pogoni za sensacjami. K.R. Mazurski zauwa\u017cy\u0142, \u017ce misj\u0105 PTTK jest podejmowanie refleksji na temat znaczenia wiedzy krajoznawczej w kszta\u0142towaniu produktu turystycznego. Autor niniejszego opracowania zaproponowa\u0142 wprowadzenie poj\u0119cia \u201ekrajoznawstwo stosowane\u201d, maj\u0105c na uwadze istotn\u0105 rol\u0119 wiedzy krajoznawczej w budowie atrakcyjnej, wyj\u0105tkowej, oferty tak\u017ce dla turyst\u00f3w zagranicznych. Krajoznawstwo stosowane, mog\u0142oby pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 metodologi\u0105 zbli\u017con\u0105 do przyjmowanej w naukach stosowanych.<\/p>\n
Tak to po kolejnych dziesi\u0119ciu latach, krajoznawcy znale\u017ali si\u0119 na drodze do \u0141odzi. VII Kongres Krajoznawstwa Polskiego b\u0119dzie obradowa\u0142 pod has\u0142em \u201eKrajoznawstwo wobec tradycji i wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u201d. To pi\u0119kne i bardzo no\u015bne has\u0142o. Jego warto\u015b\u0107 podnosi \u0142atwe do odczytania d\u0105\u017cenie do swoistego pojednania mi\u0119dzy dawnymi i nowymi laty. To tak\u017ce kolejna sposobno\u015b\u0107 do podkre\u015blenia bezinteresownego wk\u0142adu wspania\u0142ych ludzi turystyki i\u00a0krajoznawstwa, tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy odeszli na ostatni szlak. To tak\u017ce z pewno\u015bci\u0105 okazja do kolejnego wyartyku\u0142owania problem\u00f3w i sposob\u00f3w ich rozwi\u0105zywania, ale mo\u017ce te\u017c zach\u0119ta do dzielenia si\u0119 dobrymi wiadomo\u015bciami, propagowania dobrych praktyk.<\/p>\n
Niech b\u0119dzie to Kongres otwarty. Ta otwarto\u015b\u0107 to nie tylko frekwencja, ale znajomo\u015b\u0107 krajoznawczych tre\u015bci i identyfikacja z nimi. Udzia\u0142 we wsp\u00f3lnej drodze. Nie tylko dla cz\u0142onk\u00f3w i\u00a0sympatyk\u00f3w.<\/p>\n
Jan Pawe\u0142 Piotrowski<\/p>\n
Zdj\u0119cie z VI Kongresu Krajoznawstwa Polskiego Olsztyn\u20192010. Fot. Maciej Ma\u015bli\u0144ski<\/pre>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czym jest Kongres? W Encyklopedii Gutenberga czytamy, \u017ce jest to zjazd w celu odbycia narad i\u00a0powzi\u0119cia uchwa\u0142 w zakre\u015blonych programem sprawach. Kongresy, powszechnie uwa\u017cane za wydarzenia presti\u017cowe, maj\u0105ce szeroki zasi\u0119g i wp\u0142yw na ukierunkowanie przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, podejmowanych wsp\u00f3lnie przez zainteresowane grupy przedstawicieli nauki, praktyki, \u017cycia spo\u0142ecznego i polityki, nie s\u0105 pojmowane jako organy w\u0142adzy. Ich celem jest wskazywanie celowo\u015bci podejmowania wsp\u00f3lnych Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":24982,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78,14],"tags":[105,106,99],"class_list":["post-24981","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-konferencje-szkolenia","category-krajoznawstwo","tag-konferencja","tag-kongresy","tag-krajoznawstwo","cat-78-id","cat-14-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24981"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25250,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24981\/revisions\/25250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}