{"id":24382,"date":"2020-04-30T09:16:15","date_gmt":"2020-04-30T07:16:15","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24382"},"modified":"2023-03-27T11:40:05","modified_gmt":"2023-03-27T09:40:05","slug":"pieszo-po-suwalskim-parku-krajobrazowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24382","title":{"rendered":"Pieszo po Suwalskim Parku Krajobrazowym"},"content":{"rendered":"

Turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Suwalski Park Krajobrazowy nie trzeba przekonywa\u0107 o walorach krajobrazowych i przyrodniczych tego terenu...<\/strong><\/p>\n

stycze\u0144-marzec\/1(1)2020<\/pre>\n
Pieszo, na rowerze i...tw\u00f3rczo<\/strong><\/p>\n
Park utworzony zosta\u0142 jako jeden z pierwszych w Polsce, a ide\u0105 przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 jego powo\u0142aniu by\u0142a troska o ukszta\u0142towany oko\u0142o 12 tys. lat temu krajobraz polodowcowy. Charakteryzuje go ogromne bogactwo form, znaczne spadki i du\u017ce r\u00f3\u017cnice w wysoko\u015bciach oraz mnogo\u015b\u0107 jezior, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych kr\u00f3luje najg\u0142\u0119bsze jezioro Polski \u2013 Ha\u0144cza.
\nTen niewielki, bo licz\u0105cy zaledwie 63 km2 obszar jest wr\u0119cz wymarzonym miejscem dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w pieszych i rowerowych w\u0119dr\u00f3wek. Park posiada 80 km znakowanych szlak\u00f3w pieszych, 50 km tras rowerowych i 27 km \u015bcie\u017cek edukacyjnych.<\/p>\n
\u00a0Pocz\u0105tek wyprawy<\/strong><\/p>\n
Ka\u017cdy, kto przybywa tu po raz pierwszy, mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 od punktu informacji turystycznej, znajduj\u0105cej si\u0119 przy siedzibie parku w Malesowi\u017anie \u2013 Turtulu. W miejscu tym od XVII w. funkcjonowa\u0142 m\u0142yn wodny, o kt\u00f3rego istnieniu \u015bwiadcz\u0105 pozosta\u0142o\u015bci w postaci ruin i pi\u0119trzenia wody na rzece Czarna Ha\u0144cza. Od 1993 roku budynek po opuszczonej m\u0142ynarz\u00f3wce jest siedzib\u0105 SPK. O historii tego miejsca opowiada \u015bcie\u017cka edukacyjna \u201eOpowie\u015bci Turtula\u201d, wyposa\u017cona w szereg element\u00f3w dedukcyjnych i sprawno\u015bciowych, przeznaczonych dla najm\u0142odszych zwiedzaj\u0105cych. Tutaj sw\u00f3j pocz\u0105tek ma r\u00f3wnie\u017c \u015bcie\u017cka edukacyjna \u201eDolin\u0105 Czarnej Ha\u0144czy\u201d, kt\u00f3r\u0105 polecamy mi\u0142o\u015bnikom pieszych wypraw. Rowerzy\u015bci nie mog\u0105 niestety korzysta\u0107 z tego szlaku, gdy\u017c droga jest bardzo w\u0105ska, a dodatkowo wyposa\u017cona w urz\u0105dzenia, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 jazd\u0119 rowerem.<\/p>\n
Dalsza w\u0119dr\u00f3wka<\/strong><\/p>\n
Szlak \u015bcie\u017cki prowadzi do punktu widokowego, z panoram\u0105 na Staw Turtulski i g\u0142\u0119bok\u0105 rynn\u0119 doliny Czarnej Ha\u0144czy. Nast\u0119pnie wraca nad staw, gdzie jego brzegiem pod\u0105\u017ca si\u0119 wsi\u0105 Bachanowo, a nast\u0119pnie wspina na wysok\u0105 kraw\u0119d\u017a doliny. Wida\u0107 st\u0105d dwie wyspy o\u00a0wyd\u0142u\u017conym kszta\u0142cie, b\u0119d\u0105ce fragmentem s\u0142ynnego ozu turtulskiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 w\u00a0wyniku przep\u0142ywu strumienia w\u00f3d szczelin\u0105 l\u0105dowca. Sk\u0142ada si\u0119 z 13 pag\u00f3rk\u00f3w, le\u017c\u0105cych na dnie doliny Czarnej Ha\u0144czy, na przestrzeni oko\u0142o trzech kilometr\u00f3w. Na jednym z jego pag\u00f3rk\u00f3w znajduje si\u0119 siedziba Suwalskiego Parku Krajobrazowego.<\/p>\n
Nad rzek\u0105 z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 obecno\u015b\u0107 jednego z mieszka\u0144c\u00f3w doliny \u2013 bobra europejskiego. \u015awiadcz\u0105 o tym \u015bci\u0119te i nadgryzione pnie drzew oraz wyra\u017ana sie\u0107 kana\u0142\u00f3w w\u015br\u00f3d szuwar\u00f3w stawu. Je\u017celi chcemy spotka\u0107 si\u0119 z autorem tych prac, musimy przyj\u015b\u0107 tu wieczorem lub wczesnym rankiem, kiedy b\u00f3br jest najaktywniejszy. Ten najwi\u0119kszy gryzo\u0144 europejski (osi\u0105ga do 1 m d\u0142ugo\u015bci i 30 kg masy) bardzo dobrze czuje si\u0119 na terenie parku i wielu miejscach mo\u017cemy natkn\u0105\u0107 si\u0119 na \u015blady jego dzia\u0142alno\u015bci. Pod\u0105\u017caj\u0105c skrajem g\u0142\u0119bokiej doliny rzecznej, po oko\u0142o dw\u00f3ch kilometrach docieramy do miejsca, gdzie dolina Czarnej Ha\u0144czy przecina si\u0119 z such\u0105 dolin\u0105, kt\u00f3rej dno jest po\u0142o\u017cone (zawieszone) ponad poziomem rzeki. Nosi ona nazw\u0119 Gaciska i jest boczn\u0105 dolin\u0105, kt\u00f3ra \u0142ukiem odbija od doliny Czarnej Ha\u0144czy w Bachanowie, by po oko\u0142o 4 km powr\u00f3ci\u0107 do niej ponownie. U schy\u0142ku ostatniego zlodowacenia, t\u0105 dolin\u0105 wody roztopowe sp\u0142ywa\u0142y w kierunku po\u0142udniowym. W tym czasie w pradolinie Czarnej Ha\u0144czy zalega\u0142y bry\u0142y lodu, kt\u00f3re po wytopieniu ods\u0142oni\u0142y rynn\u0119 po\u0142o\u017con\u0105 ni\u017cej w stosunku do doliny Gaciska. Wymusi\u0142o to zmian\u0119 kierunku przep\u0142ywu strumienia w\u00f3d, a jej dno (pozbawione wody) znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 15 m ponad nurtem Czarnej Ha\u0144czy.<\/p>\n
Nieopodal doliny zawieszonej, mamy kolejn\u0105 osobliwo\u015b\u0107 krajobrazow\u0105 parku. Wierzcho\u0142ek pag\u00f3rka przylegaj\u0105cego do rzeki, pokrywa ogromna ilo\u015bci g\u0142az\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 rezerwat przyrody G\u0142azowisko Bachanowo nad Czarn\u0105 Ha\u0144cz\u0105. Na powierzchni 0,98 ha stwierdzono oko\u0142o 10 tys. g\u0142az\u00f3w narzutowych o r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci (od: 0,5-9 m obwodu). Zgromadzone s\u0105 one na przeciwleg\u0142ej kraw\u0119dzi doliny i schodz\u0105 a\u017c do koryta Czarnej Ha\u0144czy. B\u0119d\u0105c na g\u0142azowisku (poza \u015bcie\u017ck\u0105) warto uda\u0107 si\u0119 k\u0142adk\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do rzeki. Czarna Ha\u0144cza w tym miejscu ma charakter g\u00f3rskiego potoku, wartko przebijaj\u0105cego si\u0119 mi\u0119dzy niezliczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 g\u0142az\u00f3w.<\/p>\n
Z w\u0105skiej \u015bcie\u017cki wchodzimy na poln\u0105 drog\u0119 i mijamy pierwsze zabudowania wsi Bachanowo oraz nasypy kolejowe \u2013 pozosta\u0142o\u015bci po torowiskach, kt\u00f3rymi w czasie II-ej wojny \u015bwiatowej hitlerowcy wywozili g\u0142azy, m.in. do budowy s\u0142ynnej siedziby Hitlera w\u00a0Gier\u0142o\u017cy ko\u0142o K\u0119trzyna. Schodz\u0105c z polnej drogi, przecinamy asfalt i kierujemy si\u0119 w\u00a0stron\u0119 jeziora Ha\u0144cza. Jeste\u015bmy w miejscu, gdzie Czarna Ha\u0144cza opuszcza jego wody. Z\u00a0kamienistej pla\u017cy widzimy fragment znanego ze swojej g\u0142\u0119boko\u015bci jeziora, kt\u00f3rego dno si\u0119ga 106 m. Powstanie tak g\u0142\u0119bokiej rynny jest wynikiem niszcz\u0105cej dzia\u0142alno\u015bci w\u00f3d, pochodz\u0105cych z\u00a0topniej\u0105cego lodowca ostatniego zlodowacenia ba\u0142tyckiego i\u00a0prawdopodobnie wcze\u015bniejszego zlodowacenia \u015brodkowopolskiego. Wyj\u0105tkowy jest r\u00f3wnie\u017c charakter jeziora. Kamienista pla\u017ca, sk\u0105pa ro\u015blinno\u015b\u0107 przybrze\u017cna, ch\u0142odna i czysta woda (I klasa czysto\u015bci) pozwala por\u00f3wna\u0107 Ha\u0144cz\u0119 z jeziorami g\u00f3rskimi. W jego wodach, poza gatunkami typowymi dla innych jezior Suwalszczyzny, jak: sieja, sielawa, stynka, lin, oko\u0144, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 takie rzadko\u015bci jak: strzebla potokowa, g\u0142owacz pr\u0119gop\u0142etwy i\u00a0bia\u0142op\u0142etwy oraz mi\u0119tus \u2013 jedyny u nas przedstawiciel s\u0142odkowodnych ryb dorszowatych. Od roku 1963 Ha\u0144cza jest rezerwatem przyrody i ostatnim punktem \u015bcie\u017cki poznawczej. Przej\u015bcie trasy zajmuje oko\u0142o 1,5 godziny (3,5 km), co mo\u017ce by\u0107 zach\u0119t\u0105 do dalszej w\u0119dr\u00f3wki, np. niebieskim szlakiem, kt\u00f3rego fragment prowadzi wschodnim brzegiem jeziora.<\/p>\n
W Bachanowie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na g\u0142az (pomnik przyrody) z tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105, upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Antoniego Patl\u0119, dzia\u0142acza PTTK i LOP, wielkiego mi\u0142o\u015bnika Suwalszczyzny oraz g\u0142\u00f3wnego inicjatora utworzenia SPK. W B\u0142askowi\u017anie przechodzimy obok fragmentu piaszczystej pla\u017cy, przy kt\u00f3rej znajduje si\u0119 p\u0142ywaj\u0105cy pomost. W sprzyjaj\u0105cych warunkach mo\u017cemy z niego ogl\u0105da\u0107, niczym w ogromnym akwarium, \u0142awice przep\u0142ywaj\u0105cych ryb, Zostawiaj\u0105c za sob\u0105 zabudowania B\u0142askowizny, wchodzimy na drog\u0119, prowadz\u0105c\u0105 grzbietem wzniesienia mi\u0119dzy Ha\u0144cz\u0105 a silnie wyd\u0142u\u017conym i p\u0142ytkim jeziorem Boczniel. \u015acie\u017cka wije si\u0119 skrajem najwi\u0119kszego na terenie Parku kompleksu le\u015bnego.
\nMniej wi\u0119cej na trzecim kilometrze (od pla\u017cy w B\u0142askowi\u017anie), wchodzimy na p\u00f3\u0142wysep zwany Rogiem, gdzie mo\u017cemy podziwia\u0107 prawdziwego olbrzyma po\u015br\u00f3d g\u0142az\u00f3w narzutowych SPK (11,4 m w obwodzie), uznanego za pomnik przyrody. W XVI wieku najprawdopodobniej s\u0142u\u017cy\u0142 on jako kamie\u0144 graniczny rozdzielaj\u0105cy Puszcz\u0119 Prze\u0142omsk\u0105 od Mereckiej. Trzy poziome rysy wy\u017c\u0142obione na boku g\u0142azu s\u0105 prawdopodobnie \u015bwiadectwem jego historycznej roli. Za p\u00f3\u0142wyspem mijamy urokliw\u0105 zatok\u0119, otoczon\u0105 strzelistymi \u015bwierkami. Dalej, b\u00f3r przechodzi w las li\u015bciasty, a \u015bcie\u017cka prowadzi stromymi zboczami otaczaj\u0105cymi Ha\u0144cz\u0119. W ko\u0144cu wyprowadza nas na rozleg\u0142\u0105 \u0142\u0105k\u0119, ci\u0105gn\u0105c\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c Czarnej Ha\u0144czy, kt\u00f3ra tu w\u0142a\u015bnie uchodzi do jeziora.<\/p>\n
W Starej Ha\u0144czy, od XVIII w. do ko\u0144ca drugiej wojny \u015bwiatowej znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba rozleg\u0142ego maj\u0105tku ziemskiego. Dw\u00f3r zosta\u0142 zniszczony w 1946 roku. Dzi\u015b mo\u017cna tu obejrze\u0107 jego ruiny i podworski park z pomnikow\u0105 alej\u0105 lipow\u0105 oraz dwoma stawami. Po parku oprowadza \u015bcie\u017cka poznawcza \u201eDrzewa i krzewy parku podworskiego w Starej Ha\u0144czy\u201d.<\/p>\n
Wycieczka warta zachodu!<\/strong>
\nW ten oto spos\u00f3b, w ci\u0105gu 3-4 godzin, przemierzyli\u015bmy pieszo Suwalski Park Krajobrazowy od jego po\u0142udniowej do p\u00f3\u0142nocnej granicy, co potwierdza, \u017ce obszar parku nie jest du\u017cy. Z naszego punktu mo\u017cemy kontynuowa\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 szlakami parku i niezale\u017cne od tego jaki szlak, czy kierunek obierzemy, krajobraz i przyroda maj\u0105 dla nas jeszcze du\u017co do zaoferowania.<\/p>\n
Teresa \u015awierubska<\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Suwalski Park Krajobrazowy nie trzeba przekonywa\u0107 o walorach krajobrazowych i przyrodniczych tego terenu... stycze\u0144-marzec\/1(1)2020 Pieszo, na rowerze i...tw\u00f3rczo Park utworzony zosta\u0142 jako jeden z pierwszych w Polsce, a ide\u0105 przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 jego powo\u0142aniu by\u0142a troska o ukszta\u0142towany oko\u0142o 12 tys. lat temu krajobraz polodowcowy. Charakteryzuje go ogromne bogactwo form, znaczne spadki i du\u017ce r\u00f3\u017cnice w wysoko\u015bciach oraz mnogo\u015b\u0107 jezior, Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":24389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-24382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-to-polska-wlasnie","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24382"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25316,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24382\/revisions\/25316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}