{"id":24338,"date":"2020-04-30T08:53:04","date_gmt":"2020-04-30T06:53:04","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24338"},"modified":"2023-03-27T11:40:24","modified_gmt":"2023-03-27T09:40:24","slug":"w-lublinie-o-ptk-w-okresie-odzyskiwania-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24338","title":{"rendered":"W Lublinie o Polskim Towarzystwie Krajoznawczym i odzyskiwaniu niepodleg\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

Odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. by\u0142o wydarzeniem, kt\u00f3re wywar\u0142o istotny wp\u0142yw nie tylko na losy kraju, ale tak\u017ce na \u00f3wczesnych mieszka\u0144c\u00f3w ziem polskich. W 2018 r. w r\u00f3\u017cnorodny spos\u00f3b upami\u0119tniano setn\u0105 rocznic\u0119 powrotu naszego kraju na mapy oraz ludzi, kt\u00f3rzy do tego si\u0119 przyczynili.<\/strong><\/p>\n

stycze\u0144-marzec\/1(1)2020<\/pre>\n
W ramach realizacji has\u0142a programowego: \"Na szlakach niepodleg\u0142o\u015bci\",\u00a0 tak\u017ce dzia\u0142acze Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego przygotowali wiele propozycji. W obchody rocznicy odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119,wpisa\u0142 si\u0119 Oddzia\u0142 Miejski PTTK im. Aleksandra Janowskiego w Lublinie, organizuj\u0105c 17 listopada 2018 r. w go\u015bcinnych murach Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima \u0141opaci\u0144skiego sesj\u0119 pt. \"Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w okresie odzyskiwania niepodleg\u0142o\u015bci\". To ju\u017c kolejne wa\u017cne seminarium przygotowane przez lubelskich krajoznawc\u00f3w w ostatnich latach. Spotkanie otworzyli dr Andrzej Wasilewski, prezes Oddzia\u0142u Miejskiego PTTK w Lublinie oraz dr Grzegorz Figiel, wicedyrektor Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej. Nast\u0119pnie inicjator sesji, dr Wojciech Kowalski, poprowadzi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 oficjaln\u0105, w czasie kt\u00f3rej dzia\u0142aczom PTTK z Lubelszczyzny wr\u0119czono wyr\u00f3\u017cnienia Towarzystwa, w tym Odznak\u0119 Honorow\u0105 im. Aleksandra Janowskiego za zas\u0142ugi dla krajoznawstwa. Otrzymali j\u0105: Halina Byczek-Krasucka, Wojciech Kowalski, Leszek Warowny, Andrzej Wasilewski oraz Wies\u0142aw Wi\u0105cek. Po cz\u0119\u015bci oficjalnej, prowadzenie sesji przej\u0105\u0142 Tadeusz Sobieszek. Cz\u0142onek Honorowy PTTK w s\u0142owie wst\u0119pnym podkre\u015bli\u0142, \u017ce sesje realizuj\u0105 jeden z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci PTTK, czyli propagowanie dorobku poprzednik\u00f3w Towarzystwa.:<\/p>\n
Pierwszym prelegentem by\u0142 dr Andrzej Wasilewski, kt\u00f3ry sw\u00f3j referat po\u015bwi\u0119ci\u0142 wk\u0142adowi wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w odzyskanie przez nasz kraj niepodleg\u0142o\u015bci. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na osoby mniej znane gronu krajoznawc\u00f3w, a nie tylko na osoby zwyczajowo kojarzone z PTK. Om\u00f3wi\u0142 rol\u0119, jak\u0105 odegrali w tamtym czasie Wiktor Ormicki, Stanis\u0142aw Thugutt czy Maksymilian Halipern. Przybli\u017cy\u0142 te\u017c sylwetk\u0119 Roberta Kunickiego \u2013 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy Oddzia\u0142u i Muzeum PTK w Suwa\u0142kach, a jednocze\u015bnie legionisty \u2013 kawalera srebrnego orderu Virtuti Militari oraz Gracjana Chmielewskiego \u2013 pierwszego prezesa Oddzia\u0142u Lubelskiego PTK, a wcze\u015bniej powsta\u0144ca styczniowego i jednocze\u015bnie dyrektora szko\u0142y. Wspomnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w pierwszego zarz\u0105du Oddzia\u0142u Lubelskiego PTK: Stefana Uziemb\u0142o \u2013 nauczyciela w szkole handlowej i Konstantego Kietlicz-Rayskiego \u2013 artyst\u0119, tw\u00f3rc\u0119 lubelskich poczt\u00f3wek. Na zako\u0144czenie zaakcentowa\u0142 rol\u0119 Miko\u0142aja Pajdowskiego, kt\u00f3ry by\u0142 niejako \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy czasami PTK i PTTK.<\/p>\n
W nast\u0119pnym wyst\u0105pieniu, Tadeusz Sobieszek skoncentrowa\u0142 si\u0119 na postaci Miko\u0142aja Stanis\u0142awa Pajdowskiego (1891\u20131975) \u2013 legionisty, kawalerzysty, sp\u00f3\u0142dzielcy, pszczelarza, ale te\u017c przewodnika, turysty i krajoznawcy, kt\u00f3ry aktywnie przyczyni\u0142 si\u0119 do odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, zak\u0142adaj\u0105c oddzia\u0142 Polskiej Organizacji Wojskowej w Urz\u0119dowie w 1915 r. oraz walcz\u0105c w kawalerii legionowej (m. in. bitwa pod Kostiuchn\u00f3wk\u0105, podczas kt\u00f3rej zosta\u0142 ranny). W okresie mi\u0119dzywojennym udziela\u0142 si\u0119 w samorz\u0105dzie (radny miejski Lublina). W czasie II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 w Armii Krajowej. Od 1950 r. pracowa\u0142 i dzia\u0142a\u0142 w PTK, a potem PTTK \u2013 by\u0142 m.in. prezesem Ko\u0142a Przewodnik\u00f3w Miejskich i Terenowych, przewodnicz\u0105cym Okr\u0119gowej Komisji Przewodnickiej i wiceprzewodnicz\u0105cym Komisji Krajoznawczej oraz wsp\u00f3\u0142autorem przewodnika po Lublinie. Trzecim m\u00f3wc\u0105 by\u0142a Maria Mironowicz-Panek, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ci\u0142a swoj\u0105 wypowied\u017a Stefanowi \u017beromskiemu, Cz\u0142onkowi Honorowemu zar\u00f3wno PTK, jak i PTT. Om\u00f3wi\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142a patriotyzmu pisarza w wymiarze jego tw\u00f3rczo\u015bci literackiej (zbi\u00f3r opowiada\u0144 \u201eWiatr od morza\u201d), jak r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015bci publicznej (np. udzia\u0142 w akcji plebiscytowej na Warmii i Mazurach, pe\u0142nienie funkcji prezydenta tzw. Rzeczpospolitej Zakopia\u0144skiej).<\/p>\n
W czasie kr\u00f3tkiej dyskusji podsumowuj\u0105cej pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sesji, g\u0142os zabrali m.in. Maria Wi\u015bnioch-Filo, kt\u00f3ra uzupe\u0142ni\u0142a referat o Miko\u0142aju Pajdowskim oraz Zygmunt Nassalski, kt\u00f3ry nawi\u0105za\u0142 do postaci Roberta Kunickiego. Tadeusz Sobieszek zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce w pocz\u0105tkowym okresie dzia\u0142alno\u015bci PTK sytuacja z oddzia\u0142ami terenowymi by\u0142a bardzo zmienna \u2013 tworzono je, po czym upada\u0142y, ale cz\u0119\u015b\u0107 za jaki\u015b czas reaktywowano. Przypomnia\u0142 te\u017c, \u017ce Towarzystwo nadawa\u0142o godno\u015b\u0107 Cz\u0142onka Honorowego nie tylko swoim dzia\u0142aczom, ale tak\u017ce i osobom znanym i zaanga\u017cowanym, tak by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dzia\u0142ania zbie\u017cne z\u00a0ideami wyznawanymi przez PTK.<\/p>\n
Po przerwie referat wyg\u0142osi\u0142 inicjator sesji dr Wojciech Kowalski, kt\u00f3ry w swojej prezentacji skupi\u0142 si\u0119 na osobie gen. Miko\u0142aja Wisznickiego (1870\u20131954). Posta\u0107 ta jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z powstaniem i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 PTK, cho\u0107 nie jest tak cz\u0119sto eksponowana jak Aleksander Janowski, Kazimierz Kulwie\u0107 czy Zygmunt Gloger. To w\u0142a\u015bnie Wisznicki zaprojektowa\u0142 znak organizacyjny Towarzystwa, wiele serii poczt\u00f3wek oraz winiet\u0119 czasopisma \u201eZiemia\u201d. By\u0142 te\u017c tw\u00f3rc\u0105 pierwszych po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci mundur\u00f3w Wojska Polskiego. Za bohaterstwo w bitwie pod Klewaniem, odznaczony zosta\u0142 Krzy\u017cem Virtuti Militari.<\/p>\n
Dr Grzegorz Figiel swoj\u0105 prelekcj\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 zagadnieniom regionalistycznym i ich obecno\u015bci na ziemiach polskich. W wypowiedzi wspomnia\u0142 o\u00a0 fundamentach dla regionalizmu i jednocze\u015bnie krajoznawstwa w opracowaniach takich jak wydawane w 2 po\u0142owie XIX w. i na pocz\u0105tku XX wieku: Lud Oskara Kolberga, S\u0142ownik gwar polskich Jana Kar\u0142owicza, a przede wszystkim S\u0142ownik geograficzny Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych ziem s\u0142owia\u0144skich. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, \u017ce rozwojowi studi\u00f3w regionalnych sprzyja\u0142o tworzenie r\u00f3\u017cnorodnych stowarzysze\u0144 i organizacji spo\u0142ecznych, kt\u00f3re zak\u0142ada\u0142y muzea czy biblioteki oraz wydawa\u0142y czasopisma i gazety, a tak\u017ce monografie po\u015bwi\u0119cone w\u0142a\u015bnie \u201ema\u0142ym ojczyznom\u201d.<\/p>\n
Na zako\u0144czenie sesji wyst\u0105pi\u0142 Zbigniew Lubaszewski, kt\u00f3ry barwnie opowiada\u0142 o zwi\u0105zkach J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego z Lubelszczyzn\u0105. Przypomnia\u0142 jego liczne pobyty w regionie, zar\u00f3wno\u00a0 sprzed I wojny \u015bwiatowej, jak i po odzyskaniu przez kraj niepodleg\u0142o\u015bci oraz anegdoty zwi\u0105zane z tymi wizytami. Scharakteryzowa\u0142 odwiedziny Pi\u0142sudskiego w Lublinie, Che\u0142mie, Zamo\u015bciu i Tomaszowie Lubelskim. Wspomnia\u0142 tak\u017ce o upami\u0119tnieniach marsza\u0142ka (pomniki, g\u0142azy, tablice itp.), a by\u0142o ich na terenie Lubelszczyzny ok. 50. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, o dziwo, przetrwa\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105.<\/p>\n
W ramach podsumowania tej cz\u0119\u015bci sesji, odby\u0142a si\u0119 kr\u00f3tka dyskusja, w kt\u00f3rej uczestnicy uzupe\u0142niali wypowiedzi prelegent\u00f3w o w\u0142asne prze\u017cycia i wspomnienia. Na zako\u0144czenie ca\u0142ego seminarium, prowadz\u0105cy je Tadeusz Sobieszek zacytowa\u0142 fragment wiersza pt. \"Co to jest ojczyzna\", autorstwa Syrokomli i podzi\u0119kowa\u0142 prelegentom za ich wyst\u0105pienia, a s\u0142uchaczom za uwag\u0119. Sesji towarzyszy\u0142y wystawy tematyczne pt: \"J\u00f3zef Pi\u0142sudski i Legiony Polskie\" ze zbior\u00f3w Krzysztofa J\u00f3zefackiego, \"Polskie Towarzystwo Krajoznawcze Oddzia\u0142 w Lublinie\" z zasob\u00f3w Wojciecha Kowalskiego oraz \"Od krajoznawstwa retro do krajoznawstwa 2.0\", przygotowana przez Centraln\u0105 Bibliotek\u0119 PTTK w Warszawie. Uczestnicy spotkania otrzymali r\u00f3wnie\u017c\u00a0 publikacj\u0119, przygotowan\u0105 pod redakcj\u0105 dr Wojciecha Kowalskiego,\u00a0 zawieraj\u0105c\u0105 tre\u015b\u0107 wyg\u0142oszonych referat\u00f3w oraz okoliczno\u015bciow\u0105 poczt\u00f3wk\u0119.<\/p>\n
Szymon Bijak
\nFot.<\/em> Barbara Wasilewska, Maria Wi\u015bnioch-Filo<\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. by\u0142o wydarzeniem, kt\u00f3re wywar\u0142o istotny wp\u0142yw nie tylko na losy kraju, ale tak\u017ce na \u00f3wczesnych mieszka\u0144c\u00f3w ziem polskich. W 2018 r. w r\u00f3\u017cnorodny spos\u00f3b upami\u0119tniano setn\u0105 rocznic\u0119 powrotu naszego kraju na mapy oraz ludzi, kt\u00f3rzy do tego si\u0119 przyczynili. stycze\u0144-marzec\/1(1)2020 W ramach realizacji has\u0142a programowego: \"Na szlakach niepodleg\u0142o\u015bci\",\u00a0 tak\u017ce dzia\u0142acze Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":24341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-24338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-historii-towarzystwa","cat-79-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24338"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25324,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24338\/revisions\/25324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}