{"id":24302,"date":"2020-04-30T08:27:04","date_gmt":"2020-04-30T06:27:04","guid":{"rendered":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24302"},"modified":"2023-03-27T11:40:25","modified_gmt":"2023-03-27T09:40:25","slug":"listopadowe-zulawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/?p=24302","title":{"rendered":"Listopadowe \u017bu\u0142awy"},"content":{"rendered":"

Posta\u0142y, pogapi\u0142y si\u0119 jeszcze chwil\u0119, by nasyci\u0107 si\u0119 t\u0105 aur\u0105 tajemniczo\u015bci i nieoczywistego pi\u0119kna, \u017ceby jak najwi\u0119cej zapami\u0119ta\u0107, gdy\u017c podr\u00f3\u017c dobiega\u0142a ju\u017c ko\u0144ca. Ka\u017cda wra\u017cliwa na sw\u00f3j spos\u00f3b i wci\u0105\u017c g\u0142odna wra\u017ce\u0144. I w duszy i w sercu ka\u017cda zadowolona, bo w\u0142a\u015bnie niczym cztery muszkieterki dzielnie, odwa\u017cnie przekona\u0142y si\u0119 dobitnie, \u017ce na \u017bu\u0142awach jest zdecydowanie wi\u0119cej, ni\u017c wielu si\u0119 wydaje...<\/strong><\/p>\n

 stycze\u0144-marzec\/1(1)2020<\/pre>\n
\u2022 Wow! Ale pi\u0119kny! Taki dostojny!
\n\u2022 Ale ledwo wida\u0107 go w tej mgle. Damy rad\u0119 zrobi\u0107 zdj\u0119cie?
\n\u2022 Spr\u00f3buj.
\n\u2022 Z lamp\u0105 kiepsko.
\n\u2022 Nie, to trzeba bez lampy. Pstryk.
\n\u2022 Trzeba profesjonalnym aparatem zrobi\u0107, nie telefonem. Kiepsko wida\u0107. Cho\u0107\u2026.zobacz, mo\u017ce i s\u0142abo go wida\u0107, ale za to klimat jest oddany na tym zdj\u0119ciu! Tego mroku i tajemnicy!
\n\u2022 Poka\u017c!\u2026 Wow! Rzeczywi\u015bcie!
\n\u2022 Dziewczyny, to jak scena z horroru. Listopad, przejmuj\u0105ca cisza i to ujadanie ps\u00f3w... Brrr.<\/p>\n
I zimno. Niesamowicie, prawda?\u2026 Ok, chyba czas na nas\u2026
\nWszystkie mia\u0142y jeden cel: podbi\u0107 \u017bu\u0142awy. Trzydniowy grafik wypchany by\u0142 po brzegi eksploracj\u0105 terenu i spotkaniami z mieszka\u0144cami. Oby tylko ca\u0142y ten plan wypali\u0142! - powtarza\u0142y tr\u00f3jmiejskie przewodniczki. Wyruszy\u0142y o \u015bwicie jednym samochodem, zaopatrzone w liczne notatki, mapy, zdj\u0119cia. \u017bu\u0142awy intrygowa\u0142y je ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu. Cho\u0107 w przesz\u0142o\u015bci ju\u017c z nimi obcowa\u0142y, przyszed\u0142 moment pozna\u0107 te tereny jeszcze bli\u017cej, by ich pi\u0119knem dzieli\u0107 si\u0119 potem z turystami. Baz\u0105 wypadow\u0105 by\u0142 Nowy Dw\u00f3r Gda\u0144ski. Stamt\u0105d na wyciagni\u0119cie r\u0119ki by\u0142a imponuj\u0105ca architektura niezwyk\u0142ych \u015bwi\u0105ty\u0144 i cmentarzy, pi\u0119knej przyrody oraz cud\u00f3w hydrotechniki.<\/p>\n
Ka\u017cdy dzie\u0144 pe\u0142en by\u0142 u\u015bmiech\u00f3w, go\u015bcinno\u015bci i serdeczno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w \u017bu\u0142aw, prawdziwych pasjonat\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii i wszystkiego co z regionem zwi\u0105zane oraz ludzi w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wspieraj\u0105cych ciekawymi inicjatywami wzrost to\u017csamo\u015bci kulturowej \u017bu\u0142awiak\u00f3w. Pogoda na przygod\u0119 by\u0142a idealna. Z porannej mg\u0142y wy\u0142oni\u0142y si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci zamku Krzy\u017cackiego w Grabinach Zameczku, dzi\u015b po cz\u0119\u015bci przeznaczonego na mieszkania i\u00a0kaplic\u0119. Uwadze turystek nie umkn\u0105\u0142 kamienny herb Gda\u0144ska, znajduj\u0105cy si\u0119 na ceglanej, nieotynkowanej bramie. Nast\u0119pnie przesz\u0142y do wsi Trutnowy, w kt\u00f3rej podjecha\u0142y pod jeden z najpi\u0119kniejszych i najbardziej okaza\u0142ych dom\u00f3w podcieniowych. Serce wioski przywita\u0142o ich intensywn\u0105 prac\u0105 na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a parafialnego \u015bw. Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a. Po\u0142yskuj\u0105cy w s\u0142o\u0144cu wielki g\u0142az narzutowy z tabliczk\u0105 \u201e700 lat wsi Trutnowy\u201d okaza\u0142 si\u0119 idealnym miejscem na wsp\u00f3lne pami\u0105tkowe zdj\u0119cie. Pomys\u0142, by znale\u017a\u0107 traktor Ursus, opisany w ma\u0142ej, ciekawej graficznie ulotce przypad\u0142 wszystkim do gustu. Nie by\u0142 widoczny, ale dociekliwo\u015b\u0107 to cecha dobrego przewodnika i uczestniczki wyprawy odnalaz\u0142y go w jednym z podw\u00f3rkowych gara\u017cy. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci w\u0142a\u015bciciela, mog\u0142y zasi\u0105\u015b\u0107 za kierownic\u0105 i popyta\u0107 o\u00a0jego histori\u0119. I cho\u0107 trudno by\u0142o si\u0119 oderwa\u0107 od ciekawych anegdot z \u017cycia tego urokliwego pojazdu z lat 50, z oryginaln\u0105 drewnian\u0105 kierownic\u0105, czas by\u0142o rusza\u0107 w dalsz\u0105 drog\u0119.<\/p>\n
W drodze do wsi Cyganki\/\u017belichowo, zajrza\u0142y jeszcze do ko\u015bcio\u0142a parafialnego \u015bw. Anio\u0142\u00f3w Str\u00f3\u017c\u00f3w w Cedrach Wielkich, by przyjrze\u0107 si\u0119 sprowadzonemu z Lubeki dzwonowi, wywiezionemu w czasie II wojny \u015bwiatowej przez hitlerowskie wojska. Gdy dotar\u0142y na miejsce, a tym samym do jednej z\u00a0najpi\u0119kniejszych \u017cu\u0142awskich \u015bwi\u0105ty\u0144, parafii greckokatolickiej (pierwotnie rzymskokatolicka) pw. \u015bw. Miko\u0142aja, ich uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0119\u0142a jej barwna historia i ciekawe wyposa\u017cenie. Po obiekcie przewodniczki oprowadzi\u0142 proboszcz parafii, ks. Pawe\u0142 Potoczny. Okaza\u0142 si\u0119 postaci\u0105 bardzo inspiruj\u0105c\u0105, kreatywn\u0105 i pe\u0142n\u0105 dobrej energii, z kt\u00f3rej wiele mo\u017cna czerpa\u0107. Zachwyci\u0142 zaanga\u017cowaniem w prace remontowe ko\u015bcio\u0142a i \u017cycie parafii oraz znajomo\u015bci\u0105 historii \u015bwi\u0105tyni. Ca\u0142o\u015bci zachwycaj\u0105cej wizyty dope\u0142ni\u0142 kot ksi\u0119dza Paw\u0142a, ch\u0119tnie przymilaj\u0105cy si\u0119 i wdzi\u0119czny za ka\u017cd\u0105 drobn\u0105 pieszczot\u0119. U s\u0105siad\u00f3w za p\u0142otem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c inspiruj\u0105co i\u00a0sympatycznie. Dom podcieniowy Ma\u0142y Holender, znajduj\u0105cy si\u0119 tu\u017c obok parafii pw. \u015bw. Miko\u0142aja i jego gospodarze, na czele z Markiem Opitzem, ch\u0119tnie zaprosili w swoje progi, dziel\u0105c si\u0119 tam wiedz\u0105 na temat regionu, jego zwyczaj\u00f3w, tajemnic, smak\u00f3w, przywracaj\u0105c tym samym wszystko, co zapomniane. Mo\u017cna by\u0142o r\u00f3wnie\u017c dotkn\u0105\u0107, zobaczy\u0107, spr\u00f3bowa\u0107, pow\u0105cha\u0107, a do tego \u015bwietnie si\u0119 te\u017c bawi\u0107 podczas licznie organizowanych w domu warsztat\u00f3w. Co nale\u017cy do tradycyjnych \u017cu\u0142awskich smak\u00f3w? Z\u00a0pewno\u015bci\u0105 sery. One s\u0105 i jest w czym wybiera\u0107. Zakupi\u0107 je mo\u017ce ka\u017cdy turysta pragn\u0105cy rozpie\u015bci\u0107 podniebienie. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c spr\u00f3bowa\u0107 ich smaku na miejscu. W domu nie brakuje miejsca na uczty serowe, z g\u0119sin\u0105 czy jesiotrem. Pzewodniczki opu\u015bci\u0142y dom z serem i\u00a0Machandlem pod pach\u0105 i z pewno\u015bci\u0105 jeszcze tam wr\u00f3c\u0105.<\/p>\n
Uwadze nie umkn\u0105\u0142 im Cmentarz Jedenastu Wsi, utworzony w XVII wieku dla mennonit\u00f3w i\u00a0ewangelik\u00f3w z okolicznych wiosek. Dzi\u015b, dzi\u0119ki wysi\u0142kom Klubu Nowodworskiego, mieszka\u0144c\u00f3w Cyganka i \u017belichowa oraz firmy Foto Opitz powsta\u0142a filia Muzeum \u017bu\u0142awskiego - lapidarium sepulkralne w Cyganku. Stworzone w miejscu dawnego cmentarza, gromadzi piaskowcowe, stele i kilkadziesi\u0105t kamieni nagrobnych z gmerkami, czyli rodzajem prostych geometrycznych znak\u00f3w przypisanych do \u017cu\u0142awskiego gospodarstwa. Miejsce urokliwe i bardzo interesuj\u0105ce.<\/p>\n
Przysz\u0142a pora na zakwaterowanie, a nast\u0119pnie na w\u0119dr\u00f3wki po Nowym Dworze Gda\u0144skim. Tym razem obiektem do zwiedzania, kt\u00f3ry za cel wzi\u0119\u0142y sobie przewodniczki by\u0142 \u017bu\u0142awski O\u015brodek Kultury, budynek kryj\u0105cy wiele fascynuj\u0105cych zakamark\u00f3w. Nie by\u0142oby mo\u017cliwo\u015bci do nich zajrze\u0107, gdyby nie uprzejmo\u015b\u0107 i\u00a0ch\u0119ci Moniki Jastrz\u0119bskiej-Opitz oraz jej m\u0119\u017ca Piotra, b\u0119d\u0105cego dobrymi duchami tego miejsca. \u017bOK rozkwita pod ich skrzyd\u0142ami, zapraszaj\u0105c w swe progi mieszka\u0144c\u00f3w, turyst\u00f3w oraz licznych artyst\u00f3w. Obiekt wybudowany w ko\u0144cu lat 30, wyposa\u017cony w doskona\u0142e urz\u0105dzenia, posiadaj\u0105cy wspaniale rozbudowan\u0105 scen\u0119, z niesamowit\u0105 akustyk\u0105 i o\u015bwietleniem, zosta\u0142 pierwszym w wyzwolonej Polsce domem kultury. Dzi\u015b znajduj\u0105 si\u0119 tu idealne warunki na koncerty, wystawianie sztuk teatralnych oraz wiele innych tego typu wydarze\u0144 kulturalnych. Wybudowany przez Niemc\u00f3w, dzi\u015b jednoczy nie tylko nowodworsk\u0105 publiczno\u015b\u0107 ale bawi, uczy i integruje. Pa\u0144stwo Opitz zdradzili uczestniczkom tajemnice budynku, oprowadzaj\u0105c po nim od piwnic po strych. Wieczorna listopadowa aura sprzyja\u0142a budowaniu narracji zabieraj\u0105cej w \u015bwiat przedwojennych i powojennych zawirowa\u0144. Najwi\u0119ksze wra\u017cenie zrobi\u0142a niewielka sala kinowa, jak\u017ce cz\u0119sto wype\u0142niana po brzegi, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 dodatkowo biblioteczka. Kino pachn\u0105ce ksi\u0105\u017ckami? Ka\u017cdy mi\u0142o\u015bnik kultury zakocha si\u0119 w niej po uszy!<\/p>\n
Przyroda na \u017bu\u0142awach ma niejedno oblicze. Zaskakuje, daje ukojenie, zadziwia i wprawia w b\u0142ogi nastr\u00f3j, a przede wszystkim daje uczucie ogromu szcz\u0119\u015bcia. Rozleg\u0142e kolorowe pola, \u0142\u0105ki, pas\u0105ce si\u0119 na nich stada kr\u00f3w, wierzby i inne drzewa ponadgryzane przez bobry, sarny, liczne ptaki, drogi wiod\u0105ce do \u201eniewiadomogdzie\u201d to tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich. A do tego hulaj\u0105cy wiatr\u2026Drugi dzie\u0144 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze przed wschodem s\u0142o\u0144ca. Marzeniem by\u0142o zobaczy\u0107 jak dopiero si\u0119 rozbudza, przecieraj\u0105c swoje zaspane oczy i wznosi si\u0119 coraz wy\u017cej, by da\u0107 blask temu, co ujmuj\u0105ce. Uda\u0142o si\u0119 to zrealizowa\u0107.
\n\u017bu\u0142awski krajobraz mo\u017cna pokocha\u0107, je\u015bli tylko zechce si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 i doceni\u0107 jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107. I\u00a0\u00a0na to w\u0142a\u015bnie zwr\u00f3cili uwag\u0119 bohaterkom tej opowie\u015bci Gra\u017cyna Chrostek-\u017bugaj i Janusz \u017bugaj, biolog i\u00a0malarz hobbysta, mieszka\u0144cy Markus, kt\u00f3rzy zabrali je na wycieczk\u0119 pe\u0142n\u0105 przyrodniczych pere\u0142ek, wplecionych w nie hydrotechnicznych obiekt\u00f3w oraz mennonickich cmentarzy, w okolicach rzeki Dzierzgonki i jeziora Druzno, w towarzystwie kormoran\u00f3w od stacji pomp w Nowym Dolnie, przez most obrotowy na rzece Dzierzgo\u0144, od cmentarza mennonickego w K\u0119pniewie, przez ko\u015bci\u00f3\u0142 w Rozgarcie, po cmentarz menonicki we wsi Szaleniec, by chwil\u0119 p\u00f3zniej da\u0107 si\u0119 zachwyci\u0107 ostatni\u0105 pomp\u0105 parow\u0105 w\u00a0R\u00f3\u017canach. Na koniec przewodniczki pochwali\u0142y pieczo\u0142owicie odrestaurowane nagrobki cmentarza menonickiego w Markusach. Przyrodniczym opowie\u015bciom nie by\u0142o ko\u0144ca. Kontynuacja tematu odby\u0142a si\u0119 ju\u017c w domu Pa\u0144stwa \u017bugaj, przy gor\u0105cej zupie, pierogach i s\u0142odkiej szarlotce i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017anym wieczorem.<\/p>\n
Ci\u0119\u017cko by\u0142o \u017cegna\u0107 Nowy Dw\u00f3r Gda\u0144ski. Optymizmem napawa\u0142a my\u015bl, \u017ce przed nimi jeszcze ciekawa konferencja w Muzeum Stutthof. Miejsce to jednak wprawi\u0142o w nostalgiczny nastr\u00f3j. Kolejny dzie\u0144 dobiega\u0142 ko\u0144ca. Na mo\u015bcie \u201eCzterech Pancernych\u201d rozczuli\u0142o jedno z najpi\u0119kniejszych \u017cu\u0142awskich zachod\u00f3w s\u0142o\u0144ca.
\n\u2022 Poka\u017c\u0119 Wam co\u015b jeszcze! - poderwa\u0142a si\u0119 Anka.
\nPrzez Fiszewo i pomnik w ho\u0142dzie \u017co\u0142nierzom powstania listopadowego poleg\u0142ym w\u0142a\u015bnie w tym miejscu, dotar\u0142y do Drewnicy przed dom, w kt\u00f3rym zmar\u0142a ukochana mama poety noblisty Czes\u0142awa Mi\u0142osza. Wracaj\u0105c zatrzyma\u0142y si\u0119 przed jedynym na \u017bu\u0142awach wiatrakiem przemia\u0142owym typu \u201eko\u017alak\u201d.
\n\u2022 Wow! Ale pi\u0119kny! Taki dostojny!
\n\u2022 Ale ledwo wida\u0107 go w tej mgle. Damy rad\u0119 zrobi\u0107 zdj\u0119cie?
\n\u2022 Spr\u00f3buj.
\n\u2022 Z lamp\u0105 kiepsko.
\n\u2022 Nie, to trzeba bez lampy.
\nPstryk.
\n\u2022 To trzeba profesjonalnym aparatem zrobi\u0107, nie telefonem. Kiepsko wida\u0107. Cho\u0107\u2026.zobacz, mo\u017ce i s\u0142abo go wida\u0107, ale za to jak klimat jest oddany na tym zdj\u0119ciu! Tego mroku i tajemnicy!
\n\u2022 Poka\u017c!\u2026Wow! Rzeczywi\u015bcie!
\n\u2022 Dziewczyny, to jak scena z horroru. Listopad, przejmuj\u0105ca cisza i to ujadanie ps\u00f3w. Brrr. I zimno. Niesamowicie, prawda?\u2026 Ok, chyba czas na nas.
\n\u2022 Ale cudnie by\u0142o! Musimy tu wr\u00f3ci\u0107!
\n\u2022 Koniecznie!<\/p>\n
Danuta \u015alipy<\/p>\n
\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Posta\u0142y, pogapi\u0142y si\u0119 jeszcze chwil\u0119, by nasyci\u0107 si\u0119 t\u0105 aur\u0105 tajemniczo\u015bci i nieoczywistego pi\u0119kna, \u017ceby jak najwi\u0119cej zapami\u0119ta\u0107, gdy\u017c podr\u00f3\u017c dobiega\u0142a ju\u017c ko\u0144ca. Ka\u017cda wra\u017cliwa na sw\u00f3j spos\u00f3b i wci\u0105\u017c g\u0142odna wra\u017ce\u0144. I w duszy i w sercu ka\u017cda zadowolona, bo w\u0142a\u015bnie niczym cztery muszkieterki dzielnie, odwa\u017cnie przekona\u0142y si\u0119 dobitnie, \u017ce na \u017bu\u0142awach jest zdecydowanie wi\u0119cej, ni\u017c wielu si\u0119 wydaje... Continue Reading<\/a>","protected":false},"author":4,"featured_media":24303,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,5],"tags":[],"class_list":["post-24302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","category-a-to-polska-wlasnie","cat-92-id","cat-5-id"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24302"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25328,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24302\/revisions\/25328"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turysta2.pttk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}